Hirugarren hauteskundeak hirugarren urtez jarraian Portugalen, eta gobernagarritasunak kolokan jarraitzen du
Portugalek hirugarren hauteskunde eguna du gaurkoa hirugarren urtez jarraian, eta gobernatzeko ezintasunaren itzalak hor jarraitzen du, inkestek ez baitute aldaketa handirik aurreikusten aurreko hauteskunde aurreratuen aldean. Luis Montenegro lehen ministro kontserbadoreak bere familiako negozioekin interes gatazkak izan ditzakeela eta, konfiantza mozioa aurkeztu zuen, eta gainditu ez zuenez, hauteskundeak errepikatu dituzte berriro.
Aste honetan argitaratutako inkesten arabera, Montenegrok (Aliantza Demokratikoa AD) aurrena jarraitzen du, botoen % 32 jasoko baititu, 2024an baino zertxobait gehiago, baina lehengo gobernagarritasun arazo berbera izango luke, aliantzak aldatzen ez badira; izan ere, sozialistek botoen % 26-28 lortuko omen dituzte.
Azken hauteskundeen onuradun nagusia Chega eskuin-muturreko alderdia izan zen, hirugarren alderdi gisa sendotu baitzen. Montenegrok irmo dio baztertu egiten duela Chegarekin itunak egitea, gehiengo egonkorrik eduki ez arren, baina liberalekin lor dezake oraingoan egonkortasun hori.
Hori horrela, Marcelo Rebelo de Sousa presidenteak bozketan parte hartzeko deia egin die herritarrei, Portugalen egonkortasuna ez ezik, Europarena ere dagoelako jokoan. "Mundua dagoen bezala dago, ez dago erraz, duela urtebete baino zailago dago", esan zuen aurreko igandean, aurrez botoa eman zuenean.
Hautagaiek egonkortasuna bermatuko liekeen adinako babesik lortzen ez badute, Rebelo de Sousak gogorarazi du gutxienez urtebete igaro beharko dela hauteskundeak berriro deitzeko, Asanblea ezin delako desegin presidentearen agintaldiaren azken sei hilabeteetan.
Ezegonkortasun politikoa gorabehera, Portugal egonkor dago ekonomikoki 2016tik. Hala ere, herritarren artean, soldata txikiak eta etxebizitza lortzeko zailtasunak BPGaren % 2ko igoerak baino garrantzia handiagoa dute.
Zergatik aurreratu dira hauteskundeak?
Montenegrok konfiantza galdea egin zion Asanbleari, ikerketa batzorde bat osatzeko egin zioten mehatxuaren ostean, prentsan bere senideekin lotutako negozioen eta Gobernuaren arteko loturak argitaratu ostean; galdu zuenez, Rebelo de Sousak hauteskundeak aurreratu zituen.
Montenegro Antonio Costa lehen ministro ohiari eragiten zion ustezko ustelkeria kasu batengatik iritsi zen boterera.
Jokaldi arriskutsua izan da hauteskunde aurrerapenarena, baina neurrizkoa, Portugalen inork ez zuelako hauteskundeetara joan nahi. Sozialistek porrot gogorra jaso zuten 2024ko martxoan, eta Chegak boto-emaileak gal ditzake, Montenegroren mesedetan.
Etxebizitza, osasuna eta ustelkeria
Montenegrok bere programarekin jarraitzen uzteko eskatu die hautesleei, besteak beste, zergak murrizteko, osasun-sistema hobetzeko eta migrazio-politika gogortzeko. Azken puntu horrekin Chegako boto-emaileak erakartzen saiatzea egotzi diote.
Montenegrori eskuin-muturraren botoak eskuratzen saiatzea egozten dioten bitartean, Pedro Nuno Santos sozialistari bere diskurtsoa moderatzea leporatzen diote, zentroko boto-emaileak erakartzeko.
Sozialistek 2024ko hauteskundeetan lortu zituzten botoak berriro eskuratzea espero dute, hau da, botoen % 26-28 inguru, eta gainerako alderdi ezkertiarrak urrun geratuko zaizkio.
Buruzagi sozialistak itzalaldia aprobetxatu du, besteak beste, Montenegrok krisi handiei aurre egiteko duen ezintasuna salatzeko. "Agintea eta lasaitasuna falta izan ziren", kritikatu zuen.
Santosek osasun-sistema indartzea hitzeman du, medikuak eta bestelako osasun-langileak kontratatuz eta odontologia eta buruko osasuna sare publikoan sartuz. Era berean, zerga-murrizketa promestu die 35 urtetik beherakoei, eta, Montenegrok bezala, etxebizitza gehiago eraikitzearen aldekoa da, prezioak jaisteko.
Zure interesekoa izan daiteke
Petrolioaren prezioa, gorantz: 111 dolarrera iritsi da; Iranen aurkako erasoaren aurretik, 72 dolarrean zegoen
Trumpen ultimatuma amaitzeko ordu batzuk falta direnean, Irango gerra gelditzeko balizko akordio baten zain jarraitzen dute merkatuek.
Trump: "Ormuz zabaldu ezean, gau bakarrean suntsi dezakegu herrialde osoa"
Euskal Herrian goizaldeko 02:00ak direnean amaituko da Ormuzko itsasartea zabaltzeko Trumpek Irani emandako epea. Iranek Pakistanen bitartekaritzarekin proposatutako 10 puntuko dokumentua ez zaio, nonbait, nahikoa iruditu AEBko presidenteari. Iranek esan du negoziazioak ez direla mehatxuekin bateragarri. Israelek, bitartean, irandarrei ohartarazi die ez daitezela trenean ibili ez badute bizia arriskuan jarri nahi.
Trumpek Artemis II.aren misioko tripulatzaileekin hitz egin du eta izan duten ausardia eskertu die
AEBko presidenteak tripulazioarekin hitz egin zuen, Ilargiaren alde ezkutua behatu ondoren, egindako misio historikoagatik zoriontzeko. "Gaur Historia egin duzue, eta harro sentiarazi duzue Amerika osoa, izugarri harro", esan zuen Trumpek elkarrizketan.
Artemis II misioak Lurrera itzultzeko bidaia hasi du, Ilargiaren alde ezkutua behatu ondoren
Aurreikusita zegoen bezala, misioko lau astronautek —Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch eta Jeremy Hansen— Lurrarekiko komunikazioa galdu dute, 40 minutuz. Tarte horretan, satelitearen alde ezkutua behatu dute eta inoiz ikusi gabeko tokien argazki eta datuak bildu dituzte.
Artemis II misioa: "Gizakia Lurretik inoiz urrunen egon den tokira iritsi gara"
Lau astronautak gaur sartu dira Ilargiaren orbitan, eta satelitearen alde ezkutua behatzen hasiko dira. Lehen irudiak erakusten hasi da NASA gaur.
Iranek AEBren su-eten proposamena baztertu eta gerra behin betiko bukatzeko eskatu du
Iranek hamar puntuko proposamen bat helarazio dio AEBri, Pakistanen bitartez, gatazka erabat bukatzeko helburuarekin. Trumpen arabera, "ez da nahikoa", eta Iran osorik suntsitzeko mehatxua bota du, berak jarritako epea betetzen bada.
Ormuzko itsasartetik igarotzeko "protokoloa" negoziatzen ari dira Iran eta Oman
"Elkarrizketa hauen helburua da ontziak Ormuzko itsasartetik segurtasunez pasatzeko prozedura aztertzea", esan du gaur, astelehenarekin, Ismail Bagaei Irango Atzerri Ministerioko bozeramaileak.
AEB, Iran eta hainbat bitartekari 45 eguneko balizko su-eten bat negoziatzen egon litezke
Bestalde, Irango Atzerri ministroaren bozeramaileak esan du ez dituela Trumpen ultimatumak onartuko, "negoziazioa ez delako ultimatumekin, hilketekin edo gerra krimenak burutzeko mehatxuekin bateragarria".
17 eta 45 urte arteko gizon alemaniarrek baimena beharko dute hiru hilabete baino gehiagoz herrialdetik irteteko
Urtarrilaren 1ean indarrean sartu zen soldadutza lege berriaren arabera, herrialdetik kanpora hiru hilabetetik gorako egonaldiak egiteko Armadaren baimena beharko dute. Alemaniako Defentsa Ministerioko bozeramaile baten arabera, ordea, zerbitzu militarra borondatezkoa den bitartean baimenak emantzat joko dira.
Trumpek asteartera arte luzatu dio Irani Ormuzeko itsasartea irekitzeko ultimatuma
AEBko ekialdeko 20:00ak arte luzatu du epea. Asteazken goizaldea izango da Teheranen. Bien bitartean, Iranen hildakoak ugaritzen ari dira etengabe estatubatuarren eta israeldarren erasoen ondorioz.