Petrolioaren prezioa, gorantz: 111 dolarrera iritsi da; Iranen aurkako erasoaren aurretik, 72 dolarrean zegoen
Petrolio-eremu bat, Mexikon, artxiboko irudi batean. Argazkia: EFE
Brent petrolioaren prezioak gora jarraitzen du. Europako erreferentziazko upela % 1 baino gehiago garestitu da astearte honetan, goizeko 08:15ean, eta 111 dolar inguruan ibili da, Europako burtsak ireki aurretik. Horrela, nabarmen gainditu du AEBek eta Israelek Iranen aurka egindako erasoaren aurretik zuen 72 dolarren maila.
Bestalde, Estatu Batuetan erreferentzia den West Texas Intermediate (WTI) petrolioa % 2 baino gehiago garestitu da, eta 115 dolarretik gora kokatu da upela. Era berean, Europan erreferentzia den Herbehereetako TTF merkatuan gasaren prezioa % 0,4 igo da, eta megawatt orduko 50 euro baino garestiago jarri da.
Prezioen gorakada nazioarteko testuinguru geopolitikoarekin estuki lotuta dago. Petrolioaren eta gasaren prezioaren azken gorakada AEBko presidente Donald Trumpek astelehen honetan Irani emandako ultimatuma berretsi ostean etorri da; epea astearte goizaldean amaituko da, 02:00etan.
Trumpek ezarritako baldintzak
AEBko buruzagiak Irani Ormuzko itsasartea irekitzeko eskatu dio; izan ere, munduko petrolioaren eta gasaren % 20 inguru igarotzen da bertatik. Gatazkaren puntu beroenetako bat bihurtu da itsasarte estrategikoaren inguruko nabigazioa.
AEBk eta Israelek egindako erasoen ondoren, Iranek ia guztiz itxi du igarobidea, nahiz eta adierazi duen aurkariekin lerrokatuta ez dauden ontziei pasatzea baimentzen diela.
Trumpek ohartarazi dio Irani, pasabide estrategiko hori berriro irekitzen ez badu, herrialdea “gau bakarrean suntsitu” dezakeela. Zubiak lehertzearekin mehatxu egin du, eta zentral elektrikoak erasoko dituela, herrialdea “Harri Aroan bezala” utzi arte.
Hala, AEBko presidenteak azpimarratu du Ormuzko itsasartea berriz irekitzea “lehentasun handia” dela. Ontziei pasatzearen truke ordainsaria kobratzeko aukeraz galdetuta, esan du kobratu AEBk kobratu beharko lukeela, eta ez Iranek: “Hobe nik egitea, haiei egiten uztea baino”, gaineratu du, “irabazi egin" dutelakoan.
Azken proposamena
Bestalde, Trumpek adierazi du Iranek gatazka amaitzeko negoziazioen testuinguruan egindako azken proposamen diplomatikoa “ez dela nahikoa ona”, nahiz eta “urrats oso esanguratsua” dela onartu, bere ultimatumaren harira.
Zehazki, Irango Gobernuak kontraproposamen bat helarazi dio AEBri: su-eten partziala baztertzen du, eta epe luzerako irtenbide bat planteatu, zigorrak kentzea eskatzen du eta Ormuzko itsasartetik igarotzeko protokolo berri bat proposatzen du.
Zure interesekoa izan daiteke
Akordiorik gabe amaitu da Trumpek Iranekin Etxe Zurian egin duen bilera
AEBko presidenteak esan du Irango Islamiar Errepublikak uko egin behar diola arma nuklearrak garatzeari, eta berehala ireki behar duela Ormuzko itsasartea.
Errusiako drone batek Errumaniako etxebizitza eraikin bat jo du, eta "bortxaketa larria" izan da EBren ustez
Ez da lehen aldia Errusiako drone bat Errumaniako aireko espazioan sartzen dena, baina bai etxebizitza baten kontra egiten duena. Bi pertsona zauritu dira. NATOk ohartarazi du aliatuak defendatzeko prest dagoela, eta Errumaniak "pareko erantzuna" iragarri du.
Blue Origin konpainiaren kohete batek eztanda egin du Floridan, jaurti aurretik egindako proba batean
New Glenn kohetearen motorrak pizteko proba batean gertatu da leherketa, jaurtiketa egin aurretik egin ohi duten probetako batean.
Frantziak XVII. mendeko lege esklabista bat baliogabetu du
Luis XIV.ak 1685ean sinatutako legeak, "Kode beltza" izenekoak, esklabuak ondasun higiezinen pare jarri zituen. Esklabutza 1848an abolitu zuten, baina "Kode beltza" ez dute gaur arte indargabetu. Frantziako sistema kolonialak 1,5-2 milioi pertsona egin zituen esklabu, adituek egindako kalkuluen arabera.
AEBk dio Iranekin aurreakordioa lortu duela, baina honek ukatu egin du itxita dagoela
Axios hedabideak aurreratutako informazioaren arabera, Iranek “murrizketarik gabe” ahalbidetuko luke nabigazioa Ormuzeko itsasartean. Tasnim agentzia irandarrak ukatu egin du elkar ulertze batera iritsi izana, eta testua oraindik amaitu gabe dagoela gaineratu du.
Israelek Libano bonbardatu du berriro eta gutxienez 17 hildako utzi ditu
Era berean, Benjamin Netanyahu Israelgo lehen ministroak Gazako Zerrendaren % 70 kontrolatzeko agindua eman dio Israelgo Armadari.
Gizon bat atxilotu dute Berlinen turista bilbotar bati egindako erasoaren egileari ustez laguntzeagatik
Erasoa iazko otsailean gertatu zen Europako Hildako Juduen Monumentuaren ondoan. Biktima, Bilboko 30 urteko gazte bat, erasotik bizirik atera zen Alemaniako hiriburuan hainbat egun ospitalean eman ondoren. Erasoaren egileari 13 urteko kartzela-zigorra ezarri zioten martxoan, hilketa saiakera, lesio larriak eta Estatu Islamikoaren kide izatea egotzita, eta orain arte ez da ezagutu ustezko laguntzaile baten existentzia.
Porrota Enhanced Games txapelketan: milioika dolar saritan eta dopin librea, ofiziala izango ez den errekor bakar baten truke
Enhanced Gamesek, substantzia debekatuak erabiltzea baimentzen zuen kirol-esperimentu polemikoak, kale egin du. Kristian Gkolomeev igerilariak lehiaketaren errekor bakarra lortu du: milioi bat dolar irabazi du, baina bere errekorra ez da ofiziala izango. 42 parte-hartzaileetatik 38k dopatzeko substantziak erabili zituzten: % 91k testosterona eta % 71k giza hazkundearen hormona. Dopinaren Aurkako Munduko Agentziak eta federazioek atleten osasunerako arriskuaz ohartarazi dute.
Txina gero eta gertuago da Ilargitik: Shenzhou-23 ontzia bart abiatu da Tiangong espazio estaziora
Shenzhou-23 espazio-ontzia bart abiatu da Txinako Gobi basamortutik, helburu argi batekin: 2030erako astronautak Ilargira bidaltzea. Txina gainontzeko potentziak baino hamarkadak geroago batu bada ere espazioko lasterketara, urte gutxitan denei aurrea hartzen ari zaie, eta orain AEBen lehiakide gogorrena da espazioan.
Osasunaren Mundu Erakundeak 900 ebola-kasu baino gehiago zenbatu ditu RDCn, susmagarriak eta baieztatuak batuta
Tedros Adhanom Ghebreyesus Agentziako zuzendari nagusiak aitortu du zailtasunak daudela agerraldi ari aurre egiteko, Ituri probintzian batez ere; eskualde hori da krisiaren epizentroa eta bertan lau pertsonatik batek laguntza humanitarioa behar du eta bost biztanletik herrialdeko baste puntu batzuetatik ihesi iritsitakoak dira.