Tibeteko budismoa Dalai Lamaren ondorengoa izendatzeko prestatzen ari da, Txinaren oposizioarekin
Dalai-lamaren oinordea aurkitzea erritual konplexu bat da. Liderraren heriotzaren ondoren, lama garaiek haren berreragiztatzea bilatzen dute bere heriotzaren datatik gertu jaiotako haurren artean. Txinako agintariek "urrezko hautestontziaren zozketaren prozedura" errespetatzea eskatzen dute.
Tibeteko budisten buruzagi espiritualak, dalai-lamak, oinordeko bat izango duela ziurtatu du. Horrela, amaiera eman die bere heriotzaren ondoren sei mendeko erakundea bukatuko zela zioten espekulazioei.
90 urte bete aurretik, dalai-lamak Gaden Phodrang Trust erakundea izendatu du "autoritate esklusibo" gisa bere berraragiztatzea aitortzeko. "Beste inork ez du gai honetan esku hartzeko botererik", esan du, Txinari erreferentzia argia eginez.
Egungo dalai-lama Dharamshalan (India) bizi da, 1959an Tibetetik (gaur egungo Tibeteko eskualde autonomoa, Txinan) ihes egin zuenetik. Buruzagi espiritualak atea zabalik utzi dio bere hurrengo berraragiztatzea eta ondorengoa Txinako lurraldetik kanpo jaiotzeko aukerari. Jarraitzaileei eskatu die baztertu dezatela Txinako Gobernuak proposatutako edozein hautagai.
Lider espiritual nagusiaren berraragiztatzea
Dalai-lamaren berraragiztatze prozesua erritu konplexu bat da. Liderra hil ondoren, lama garaiek dalai-lamaren heriotzaren inguruan jaiotako haur bat bilatzen dute pista mistikoen bidez, hautagai gisa, eta bere nortasuna egiaztatzeko probak egiten dizkiote.
Azken balidazioa budismo tibetarraren bigarren lider garrantzitsuenak (“panchem lama”) egin ohi du. Hala ere, azkena Txinak atxilotu zuen 1995ean, izendatu zutenean, eta horrela hautsi zen aitorpenen katea.
Tibeteko budismoaren kupula Dharamshalako konklabe historiko batean dago bilduta. Adierazpen batean, Txinak dalai-lamaren oinordekotzan izandako interferentzia "gogor" gaitzetsi du, eta aho batez babestu du leinuaren jarraipena ziurtatzeko buruzagiak aurkeztutako plana.
"Gogor gaitzesten dugu Txinako Herri Errepublikak berraragiztatzearen gaia bere onura politikorako erabiltzea, eta ez dugu inoiz onartuko", adierazi dute budismo tibetarraren eskola eta monasterio nagusietako buruek.
Hiru eguneko konferentzia egiten ari dira erbestean, bere historiako trantsizio konplexuenetako baterako estrategia sendotzeko.
Gatazka Txinako agintariekin
Bestalde, Txinako Atzerri Ministerioak esan du dalai-lamaren berraragiztatzean "urrezko hautestontziaren zozketaren prozedura" eta herrialdeko legeak errespetatu behar direla.
"Dalai-lamaren berraragiztatzeak urrezko hautestontziaren zozketaren prozedura errespetatu behar du, Gobernu zentralaren onespenarekin, eta erlijio-erritualen, ohitura historikoen eta indarrean dagoen legeria nazionalaren arabera garatu behar da", esan du Mao Ningek prentsaurrekoan.
Gainera, azpimarratu duenez, egungo dalai-lama "erritual horiei zorrotz jarraituz onartu zuten, nahiz eta garai hartako Gobernu nazionalistak urrezko hautestontziaren zozketatik salbuesteko agindu berezia eman".
"Edozein erlijioren biziraupena eta garapena herrialdeko gizarte-ingurunera eta kultura-tradizioetara egokitu behar dira. Tibeteko budismoa, Txinan sortua eta ezaugarri txinatarrekin, sinizazio erlijiosoaren adibide adierazgarria da berez”, gaineratu du.
Informazio gehiago bideo honetan
Zure interesekoa izan daiteke
Iranek itsasontzien zirkulazioa eten du Ormuzeko itsasartean, ordu batzuetan irekita egon ondoren
Itsasartea irekita egon da hainbat orduz. Itsasoko trafikoa monitorizatzen duten plataformek lehen mugimenduak nabaritu dituztela berretsi dute. Hala ere, Israelek Libanori egindako erasoaren ostean, Irango agintariek berriro eten dute petrolio-ontzien nabigazioa, Guardia Iraultzailearekin lotutako Fars agentziak jakinarazi duenez.
Milaka indigena Brasiliara iritsi dira, 2026ko Lur Librea Kanpamentuan parte hartzeko
Brasilgo indigenek martxa bat egin dute Brasilgo Kongresu Nazionalera euren eskubideak aldarrikatzeko, Brasilian urtero egiten duten kanpaldiaren testuinguruan.
Israelek gutxienez 250 pertsona hil ditu Libanoren aurka egindako "erasorik handienean", su-etena izan arren
AEB eta Iranen artean bitartekari lanak egin dituen Pakistanen arabera, Libanori ere eragiten dio tregoak. Benjamin Netanyahu Israelgo lehen ministroak, ordea, akordiotik kanpo utzi du herrialdea.
Iranen bake-plan proposamenaren hamar gakoak
Iranek arma nuklearrak ez fabrikatzeko konpromisoa hartu du, eta bere kontrako zigor guztiak kentzea eta jasandako kalteak konpentsatzeko funts bat sortzea eskatu du. Horiek dira, besteak beste, Teheranek AEBrekin gerra amaitzea negoziatzeko aurkeztu duen planaren puntuak.
AEBk eta Iranek bi asteko su-etena adostu dute, Ormuz ireki egingo dutela bermatuta
Pakistanen bitartekaritzak su-eten akordioa lortzea ahalbidetu du. Ituna berehala sartuko da indarrean, eta Islamabadeko bake negoziazioei ateak irekiko dizkie.
Irandarrek giza-kateak osatu dituzte zentral elektriko eta zubietan, Trumpen mehatxuen aurrean
Donald Trump AEBko presidenteak Ormuzko itsasartea irekitzeko emandako epea amaitu baino ordu batzuk lehenago, Irango herritarrak kalera irten dira, eta giza-kateak osatu dituzte zentral elektriko eta zubietan. Irango banderak, erresistentziarako aldarriak eta liderren argazkiak hartuta, azpiegitura publikoak erasotzea gerra-krimena dela salatu dute.
Trumpen azken mehatxua: "Gaur gauean zibilizazio oso bat hilko da"
Irani emandako ultimatuma amaitzeko ordu gutxiren faltan, agintari estatubatuarrak iragarri du gaur "munduaren historia luze eta konplexuko unerik garrantzitsuenetako bat" biziko dela.
Petrolioaren prezioa, gorantz: 111 dolarrera iritsi da; Iranen aurkako erasoaren aurretik, 72 dolarrean zegoen
Trumpen ultimatuma amaitzeko ordu batzuk falta direnean, Irango gerra gelditzeko balizko akordio baten zain jarraitzen dute merkatuek.
Trump: "Ormuz zabaldu ezean, gau bakarrean suntsi dezakegu herrialde osoa"
Euskal Herrian goizaldeko 02:00ak direnean amaituko da Ormuzko itsasartea zabaltzeko Trumpek Irani emandako epea. Iranek Pakistanen bitartekaritzarekin proposatutako 10 puntuko dokumentua ez zaio, nonbait, nahikoa iruditu AEBko presidenteari. Iranek esan du negoziazioak ez direla mehatxuekin bateragarri. Israelek, bitartean, irandarrei ohartarazi die ez daitezela trenean ibili ez badute bizia arriskuan jarri nahi.
Trumpek Artemis II.aren misioko tripulatzaileekin hitz egin du eta izan duten ausardia eskertu die
AEBko presidenteak tripulazioarekin hitz egin zuen, Ilargiaren alde ezkutua behatu ondoren, egindako misio historikoagatik zoriontzeko. "Gaur Historia egin duzue, eta harro sentiarazi duzue Amerika osoa, izugarri harro", esan zuen Trumpek elkarrizketan.