Hiztegian 431 forma berri jasotzea deliberatu* du Euskaltzaindiak
Euskaltzaindiak 431 forma berri jaso ditu Hiztegian azken sei hilabeteotan. Akademiak etengabe osatzen eta berrikusten du Hiztegia, eta urtean bitan sareratzen ditu berrikuntzak.
2016an bigarren argitalpena paperean atera zenetik aritzen da horrela Euskaltzaindia, eta 2022ko lehen urte-erdian eginiko lanaren emaitzak gaur sareratu dituzte.
Gaur, ostiralarekin, 29 sarrera eta 402 azpisarrera gehitu ditu, eta 1.322 forma moldatu edo findu: 1.158 sarrera eta 174 azpisarrera.
Miriam Urkia Euskaltzaindiaren Hiztegiaren arduradunaren hitzetan, "forma berriak biltzeaz gain, adieretan eta adibideetan ezkutuan zeuden erabilerak (irudizkoak, esapideak, adibide azalduak) bistaratzen saiatu gara".
Horren adibide, "ezkondu" forma aurkeztu dute. "Ezkontzaren bidez elkartu" adierari beste bat gaineratu diote, "Bi gauza elkarrekin ongi egokitu edo bat etorri. Ik. uztartu 2." dioena, hain zuzen ere.
Sarrera berriei dagokienez, hauek sartu dituzte, besteak beste: antroponimo, bentzoiko, bifido, bizarrontzi, buruhastu, buruloka, espresu, gezurzale, hilauroniko, mastektomia, pituita, superego eta zurmailu.
Azpisarrerei dagokienez, arteria koronario, euskal etxe, gas natural, golde-etxe, goiz beranduan, kafe huts, plater zapal, orkestra filarmoniko, esku on, plazebo-efektu, edo zaharren egoitza daude orain hiztegian.
* deliberatu2
1 adj. Pertsonez mintzatuz, erabakiak azkar, zalantzan ibili gabe, hartzen dituena, erabakitasunez aritzen dena. Ik. zirt edo zarteko. Pertsona ona zen eta deliberatua.
2 adj. Gauza abstraktuez mintzatuz, irmoa. Bekaturik egin gabe egoteko gogo deliberatua. Hartzea goizean gogo eta borondate fin bat, deliberamendu deliberatu bat.
Zure interesekoa izan daiteke
“Carne y arena” Alejandro Gonzalez Iñarrituren instalazioa, EITBren Bilboko egoitzan bisitagai
Bisitaria migratzaile eta errefuxiatuen bidaiaren zati baten erdian kokatzen duen “murgiltze esperientzia” martxoaren 11tik ekainaren 20ra paratuko dute EITBren egoitzaren 5. platoan. Sarrerak otsailaren 17tik aurrera egongo dira salgai, 11,21 euroan.
Amikuzeko libertimenduarekin, inauteri giroan murgildu da Nafarroa Beherea
Libertimenduek Donapauleko plaza hartu dute musika, dantza, bertsoa eta antzerkien eskutik. Martxoaren 14ra bitartean, beste hainbat emanaldiz gozatzeko aukera egongo da herriko sorkuntzekin.
Jone San Martinek "sORDA" ikuskizuna sortu du, gortasunaren inguruan
Dantza garaikidearen eta soinuaren zein isiltasunaren arteko elkarrizketa eskaintzen du dantzari donostiarrak ikuskizun berrian.
Bilbao BBK Live jaialdiak zinema proposatuko du otsailean
'2030 Bai!' izeneko zikloak “Maspalomas”, “La voz de Hind Rajab”, “Yo capitán”, eta “Belen” filmen proiekzioak egingo ditu, Bilboko BBK Salan. Sarrera doakoa izango da, eta solasaldiak izango dira emanaldiak bukatutakoan.
Gure! jaialdia: ikasgelatik oholtzara
Erandioko Tartanga Lanbide Heziketako Ikastetxe Integratuko Ikus-entzunezkoen eta Ikuskizunen Ekoizpeneko zikloko ikasleek antolatu eta kudeatzen duten jaialdiaren laugarren edizioa otsailaren 6 eta 7an egingo dute Bizkaiko udalerrian.
61 kultur jarduera izan ziren iaz eguneko, Araba, Bizkai eta Gipuzkoan
Kulturklik Eusko Jaurlaritzaren plataformak jasotako datuen arabera, Euskal Autonomia Erkidegoko kultur ekitaldien % 40 euskaraz izan ziren 2025ean, eta beste horrenbeste doakoak.
“Urrats kolektiboak” pastoralaren testua, zubereraz eta batuan
Barkoxeko herritarrek 2025eko uztailaren 27an eta abuztuaren 2an eta 10ean antzeztu zuten pastorala, eta Euskal Telebistak 2026ko Aste Santuan emitituko du. EITBko Euskara Zerbitzuan euskara batura ekarri dute testua.
Jacob Elordi 2026ko Oscar sarietarako izendatu dute, Gizonezko Antzeztaldeko Aktore Onenaren sailean
Sinners filmak markak hautsi ditu 16 izendapenekin eta Siratek Nazioarteko Film Onenaren izendapena jaso du. Emma Stone, Jessie Buckley, Rose Byrne, Timothee Chalamet, Leonardo DiCaprio eta Benicio del Toro izango dira izen nagusiak.
Atletico San Sebastian danborradak Jose Ramon Soroiz omendu du
Atletico San Sebastian danborradak bere kideetako bat omendu du, Jose Ramon Soroiz aktorea, hain zuzen, Donostiako Zinemaldiaren azken edizioan Zilarrezko Maskorra jaso zuena. Gaur arratsaldean hunkituta jaso du elkartearen saria, eta ahalik eta ondoen ospatu du: upelen eta danborren doinuekin bat eginez.
Labayruk bizkaieraren gramatika sareratu du
Mendebaldeko euskararen ezaugarri morfologiko, sintaktiko eta ortotipografikoak batu eta sailkatu ditu fundazioak, “euskara darabilen edo euskaraz idatzi nahi duen edonorentzat”.