Gao Xingjian eta Orhan Pamuk Nobel saridunak ere, Gutun Zurian
Gutun Zuria Bilboko letren nazioarteko jaialdiak Nobel sariaren hiru irabazle ekarriko ditu Bilboko alondegira: Gao Xingjian (Literaturaren Nobel sariaren irabazlea 2000. urtean) eta Orhan Pamuk (2006) Herta Muller etorriko zen iragarpenak ireki zuen zerrendara batu dituzte antolatzaileek.
Juan Goitysolok, Claudio Magrisek, Ramon Saizarbitoriak eta beste askok ere parte hartuko dute jaialdian, martxoaren 27tik maiatzaren 6ra, "mugako kontakizunak" hizpide hartzeko.
Urtero bezala, Gutun Zuriak gaur egungo idazketa arloko ordezkari nagusiak bilduko ditu Bilbon. Aurten, erregimen totalitarioen kartzela fisiko eta buru barrukoez hitz egingo dute, baita biztanleria-mugimenduez ere, Europan herrialdeen mugak zeharkatzen dituztenez.
Zenbait gonbidatuk, hala nola, Lydia Cachok eta Sergio González Rodríguezek, Mexikoko mugetan emakumeen aurkako indarkeria nola bizi izan duten kontatuko dute, eta Juan Goytisolo, bestalde, erlijioen arteko gatazkez eta kulturen arteko talkez arituko da. Haien esperientziak desberdinen artean komunikatzeko eta elkar aberasteko bideak irudikatzeko balioko du.
Literatura, arlo guztietatik
Besteetan bezala, aurtengo Gutun Zurian ere egongo da esperimentazio artistiko hertsia, gaurkotasuneko eztabaidei eta hitza beste arte batzuekin, musikarekin eta dantzarekin kasu, harmonizatzen duten sormen-moldeei adi dagoen jaialdia izaki.
Jaialdia martxoaren 27an abiatuko da, Matxalen Bilbaoren 'Self' ikuskizunarekin. Halaber, musika izango dugu, Kirmen Uribe, Mikel Urdangarin, Rafa Rueda eta Bingen Mendizabalen eskutik: hain zuzen ere, 'Jainko txiki eta jostalari hura' aurkeztuko dute.
Zinema-arloan, Gao Xingjianen azken lanaren proiekzioa nabarmentzen da: 'Le deuil de la beauté' (Edertasunaren dolua). Eta apirila literaturaren eta liburuen hila denez, Haur Liburuaren Nazioarteko Eguna (apirilak 2) TPO konpainiaren 'Babayaga' lanarekin ospatuko dute, eta Liburuaren Nazioarteko Eguna, Bilboko Koral Elkarteko Euskeria Abesbatzaren kontzertu berezi batekin.
Mugako kontakizunak
Gutun Zuria jaialdiaren edizio honetan, aldaera eta esanahi horiek guztiak aztertu nahi dituzte, euskal zein nazioarteko idazleen bitartez, denak ere ospe handikoak. Euren ahotsetik hitz egingo digute erregimen totalitarioetako kartzela fisiko eta mentalei buruz, populazioen mugimenduei buruz, Europako herrialdeetako lerroak zeharkatzen dituzten ibaiei buruz...
Era berean, gonbidatuek kontatuko dute nola bizi izan duten emakumeen kontrako indarkeria Mexikoko mugetan, erlijioen arteko gatazkak eta kulturen arteko talkak. Horien esperientziak pertsona desberdinen arteko komunikazio-bideak eta elkarren arteko aberastasun-bideak imajinatzeko balioko du.
Esperimentazio artistiko hutsa, beste edizio batzuetan bezala, Gutun Zuria jaialdiaren edizio honetan ere presente egongo da; izan ere, jaialdi honek adi jarraitzen ditu gaurkotasuneko eztabaidak, bai eta hitza beste arte batzuekin (esate baterako, musikarekin eta dantzarekin) harmonizatzen duten sorkuntza-motak ere. "Munduan hain maiz gertatzen den eta Mugako kontakizunak deitzea erabaki dugun fenomeno horretako pertsonaiak eta egoerak hurbiletik ezagutu nahi ditugu", azaldu dute antolatzaileek.
Zure interesekoa izan daiteke
Literatura plazara aterako dute Oiartzunen ostera ere
Martxoaren 9tik 28ra, Literatura Plazara egingo dute Oiartzunen, laugarrenez, eta euskal literaturaren inguruko zortzi hitzordu jarri dituzte antolatzaileek, 1545 argitaletxeak.
Emakume idazleek presentzia irabazi dute: ahots, gorputz eta gai berriak ekarri ditu feminismoak
Feminismoak aldaketa sakonak ekarri ditu azken urteotan, baita literaturan ere, eta gai, begirada, ahots, gorputz eta narratiba berriak ekarri ditu. Duela mende erdi emakumezko idazle gutxi zeuden, eta bigarren maila batera baztertuta zeuden, gainera. Orain, berriz, oso garrantzitsua da horien presentzia, eta, besteak beste, sariak eta bekak irabazten ikusten ditugu.
António Lobo Antunes portugaldar idazlea zendu da
Portugalgo literaturaren izen erraldoiak, inkontzientearen eta memoriaren biltzaile eta idazkariak, 83 urte zituen. Euskaraz, “Gauzen ordena naturala” irakur daiteke.
Gutun Zuria jaialdiak Gerediaga Elkartea eta Valerie Miles sarituko ditu
Gaur, asteartearekin, hasiko da Bilboko literatur jaialdia, eta hilaren 28ra arte iraungo du. Aurten, Gerediaga Elkarteari, Durangoko Azoka antolatzaileari, eta Valerie Miles idazle eta editore estatubatuarrari eskainiko dizkie ohorezko sariak.
Euskaltzaindiak eta EIEk hitzarmena sinatu dute, idazle gazteei laguntzeko
Euskaltzaindiak eta Euskal Idazleen Elkarteak (EIE) lau urterako akordioa adostu dute. Euskaltzaindiak urtean bi ikastaro emango dizkie EIEren bazkideei, bekak deituko ditu eta mentoretza programa abiatuko du. Andres Urrutia euskaltzainburuak, Mikel Ayllon EIEko zuzendaritza batzordeko kideak eta Miren Agur Meabe idazle eta Euskaltzaindiaren idazkariak hartu dute parte ituna sinatzeko ekitaldian.
Hitza erdigunean jarriko du Gutun Zuriak berriz, 19. edizioan
Bernardo Atxagak, Alana S. Porterok, Karmele Jaiok, Layla Martinezek, Harkaitz Canok, Mario Obrerok, Miren Agur Meabek eta beste hainbat idazlek parte hartuko dute letren Bilboko nazioarteko jaialdian.
Xabier Montoiak "Bakea, bakea" eleberria aurkeztu du
Inazio Osa 43 urteko donostiarrak hondamendia biziko du ama hiltzean, "baina laster ikasiko du oker dagoela oso, deskalabrurik handienean ere beti baita posible zuloan beherago erortzea, are eta zoritxar handiagoak etortzea".
'Lauaxeta, ametsen egilea' erakusketa Euskal Abertzaletasunaren Museora iritsi da, Bilbora
Sabino Arana Fundazioaren Euskal Abertzaletasunaren Museoak Lauaxeta, ametsen egilea erakusketa ibiltaria izango du ikusgai Sabin Etxean, Bilbon, martxoaren 12ra arte. Bizkaiko Foru Aldundiak antolatu du erakusketa, museoarekin lankidetzan, Esteban Urkiaga Lauaxeta euskal olerkari eta idazlearen jaiotzaren 120. urteurrena gogoratzeko.
Gutun Zuria jaialdiak Gerediaga Elkartea eta Valerie Miles idazlea sarituko ditu
Gutun Zuria Bilboko Letren Nazioarteko Jaialdiaren 19. edizioa otsailaren 24tik 28ra egingo dute. Literatura eta argitalpen esparruko hogeita hamar bat sortzailek parte hartuko dute, eta “datozen egunetan” iragarriko dute programazioa.
Doinuelek 2026ko hitzorduak aurkeztu ditu
Euskarazko Plazen Sareak aurten egingo dituzten euskarazko literatura azokak aurkeztu ditu, Iruñean: Baztango (H)ilbeltza, Oiartzungo Literatura Plazara, Azokitiko Gure Gelatik, Zarauzko Literaturia, Ziburuko Euskal Liburu eta Disko Azoka, Hernaniko Liburu eta Disko Azoka, Sarako Ikusi Mikusi, Oiartzungo Hitzen Lihoa eta Lazkaoko Liburu eta Disko Azoka.