Bilbok Blas de Otero oroituko du, idazlearen jaiotzaren mendeurrenean
El Gallo de Oro argitaletxeak “Historias fingidas y verdaderas / Istorioak, alegiazkoak nahiz egiazkoak” Blas de Otero bilbotar poetaren lanaren euskara eta gaztelaniako edizio elebiduna argitaratu du, poetaren jaiotzaren mendeurrena betetzen den honetan.
Edizio berri honen hitzaurrea José Manuel Caballero Bonald Cervantes saridunak egin du, eta Andres Urrutia euskaltzainburuak, bilbotar poetaren lanean adituak, egin du itzulpena.
Hitzaurrean Caballero Bonaldek “agortezin eta eder”tzat deskribatutako Blas de Oteroren lan hau publikatu zenetik 45 urte bete direnean merkaturatu dute liburua ostera ere.
Argitaletxeak ohar baten bidez zabaldutakoaren arabera, “idazketa liriko eta prosaikoa, samur eta ironikoa” sortu zuen Blas de Oterok testu honetan, “etikan eta estetikan errotutakoa”.
Itzulpena
Andres Urrutia euskaltzainburuak azaldu digunez, jatorrizko testuaren “indar poetikoa, barne muineko poesia”, euskaraz ematen saiatu da itzulpenean, hitzez-hitzezko itzulpena egin beharrean, tresna gisa “euskarak berezkoak dituen baliabideak” erabiliz: “aliterazioak, euskalkietako hitz adierazkorrak…”.
Oterok euskararekin izan zuen kezkak ez du orain arte oihartzunik izan euskarazko testuetan, Gabriel Arestik bere garaian eginiko itzulpen solte batzuez haraindi, eta Urrutiak euskararen eta poeta bilbotarraren lanaren arteko zorra kitatu du itzulpen honekin.
“Itzultzaileena funtsezko lana da, eta horrelako testu klasikoen itzulpenak eman ahal izatea aurrerapen galanta da. Duela 20-25 urte pentsaezina zen itzulpengintzan gaur egungo panorama izatea, eta horretan jarraitu behar dugu, literatura unibertsalaren lanak euskarara ere ekartzen”, esan du Urrutiak.
"Poeta soziala"
Blas de Otero (Bilbo, 1916ko martxoaren 15a – Majadahonda, Madril, 1979ko ekainaren 29a) 50eko hamarkadako gaztelaniazko poesia sozialaren ordezkari nagusietakoa izan zen, eta “beti jardun zuen edertasunaren eta justiziaren alde, behar gorritik abiatuta idatziz”.
Espainiako Gerra Zibilak Bilbon harrapatu zuen De Otero, eta gudari talde batean borrokatu zen bertan. Gero, “arazketa eremu batean” hainbat denbora egon eta gero, “nazionalek” Valentziako frontera bidali zuten.
Gerraren ondoren, sormen lana eta bizirauteko beste lan batzuk tartekatu zituen: eskolak eman zituen, hitzaldiak eta ikastaroak eskaini, eta Bizkaiko meategi batean ere jardun zen.
“Hemen duzue, kantu eta arima, maitatu zuen eta bizi izan zen, barrutik hil zen gizona / eta egun batean kalera jaitsi zen: orduan ulertu egin zuen: eta bertso guztiak hautsi zituen”. Hori idatzi zuen Blas de Oterok “A la inmensa mayoría” lanean.
Zure interesekoa izan daiteke
Egileekin topaketak, azokak eta ibilbide literarioak protagonista, Liburuaren Egunean
Liburuaren Egunaren ospakizuna Hego Euskal Herriko plaza, liburutegi eta kultur etxeetan zentralizatuko da, publiko guztientzat pentsatutako ekimenekin.
Espainiako Kritikarien Elkarteak Eider Rodriguez eta Ane Zubeldia sarituko ditu
Gipuzkoar idazleek lortu dituzte euskarazko sariak: Rodriguezek, narratiba atalean, Dena zulo bera zen lanagatik, eta Zubeldiak, poesian, Kontra liburuari esker.
Profesionalen eguna, Sarako Idazleen Biltzarra bukatzeko
Apirilaren 5ean abiatutako topagune literarioa gaur bukatuko da, profesionalei eskainitako jardunaldi batean. Aurten, Marikita Tambourin Baigorrin sortutako idazle, irakasle, ikertzaile eta militantea eta Anne-Marie Lagarde zuberotar idazle, ikertzaile eta antropologoa omendu dituzte.
Jabier Muguruza musikari eta idazleak bere lehen eleberria argitaratu du: "Café Mokka"
Eleberria “lehen pertsonako kontakizun intimo eta ironikoa eskaintzen du, kafetegi baten egunerokotasunetik abiatuta. Café Mokka kafetegia behatoki soziokultural bilakatzen da, non bezeroen elkarrizketek eta eguneroko egoerek gizartearen kontraesanak, joerak eta aldaketak islatzen dituzten”.
Literatura plazara aterako dute Oiartzunen ostera ere
Martxoaren 9tik 28ra, Literatura Plazara egingo dute Oiartzunen, laugarrenez, eta euskal literaturaren inguruko zortzi hitzordu jarri dituzte antolatzaileek, 1545 argitaletxeak.
Emakume idazleek presentzia irabazi dute: ahots, gorputz eta gai berriak ekarri ditu feminismoak
Feminismoak aldaketa sakonak ekarri ditu azken urteotan, baita literaturan ere, eta gai, begirada, ahots, gorputz eta narratiba berriak ekarri ditu. Duela mende erdi emakumezko idazle gutxi zeuden, eta bigarren maila batera baztertuta zeuden, gainera. Orain, berriz, oso garrantzitsua da horien presentzia, eta, besteak beste, sariak eta bekak irabazten ikusten ditugu.
António Lobo Antunes portugaldar idazlea zendu da
Portugalgo literaturaren izen erraldoiak, inkontzientearen eta memoriaren biltzaile eta idazkariak, 83 urte zituen. Euskaraz, “Gauzen ordena naturala” irakur daiteke.
Gutun Zuria jaialdiak Gerediaga Elkartea eta Valerie Miles sarituko ditu
Gaur, asteartearekin, hasiko da Bilboko literatur jaialdia, eta hilaren 28ra arte iraungo du. Aurten, Gerediaga Elkarteari, Durangoko Azoka antolatzaileari, eta Valerie Miles idazle eta editore estatubatuarrari eskainiko dizkie ohorezko sariak.
Euskaltzaindiak eta EIEk hitzarmena sinatu dute, idazle gazteei laguntzeko
Euskaltzaindiak eta Euskal Idazleen Elkarteak (EIE) lau urterako akordioa adostu dute. Euskaltzaindiak urtean bi ikastaro emango dizkie EIEren bazkideei, bekak deituko ditu eta mentoretza programa abiatuko du. Andres Urrutia euskaltzainburuak, Mikel Ayllon EIEko zuzendaritza batzordeko kideak eta Miren Agur Meabe idazle eta Euskaltzaindiaren idazkariak hartu dute parte ituna sinatzeko ekitaldian.
Hitza erdigunean jarriko du Gutun Zuriak berriz, 19. edizioan
Bernardo Atxagak, Alana S. Porterok, Karmele Jaiok, Layla Martinezek, Harkaitz Canok, Mario Obrerok, Miren Agur Meabek eta beste hainbat idazlek parte hartuko dute letren Bilboko nazioarteko jaialdian.