Gernikako bonbardaketaren biktimak gogoratu dituzte 89. urteurrenean
"Memoria demokratikoaren lekua" izan nahi duen eskultura inauguratu dute goizean. Eskultura horrek, "bakerako ate sinbolikoa" irudikatzen du. Arratsaldean, sirena hotsa entzun da, eta lore-eskaintza egin dute Zalloko hilerrian.
Gernikako Bonbardaketaren 89. urteurrena gogoratzeko eguna da gaurkoa, biktimak eta senitartekoak oroitzeko eguna.
Gaurko egunez, izan ere, 1937an, Frankoren aliatuak ziren Italiako eta Alemaniako legioen hegazkinek udalerria bonbardatu zuten. Munduan biztanleria zibilaren aurka egindako lehen aire eraso indiskriminatua izan zen.
Oroimen ekitaldien artean, Gernika "memoria demokratikorako leku" gisa bereizten duen eskultura inauguratu dute. Hala izendatu zuen Espainiako Gobernuak 2023an.
"Memoria Demokratikoaren Lekua" izeneko eskultura, lau metroko garaiera duen monumentu bat da, altzairuz egina, bakera sartzeko atea sinbolizatzen duena. Hiriaren erdigunean, Nestor Basterretxearen "Suak Eragindako Agonia" eskulturatik gertu jarri dute, lehen bonba erori zen lekuan.
Fernando Martinez Memoria Demokratikorako Estatu idazkariak, Jose Maria Gorroño Gernikako alkateak, Alberto Alonso Gogora institutoko zuzendariak eta Marisol Garmendia Espainiako Gobernuak EAEn duen ordezkariak parte hartu dute ekitaldian.
Fernado Martinezek nabarmendu duenez, "memoria demokrazia da", eta iragana gogoratzearen beharra defendatu du, "gertaera traumatikoak" berriro gerta ez daitezen. Era berean, "demokrazia eta askatasuna bera zalantzan jartzen duten posizioen gorakadak" eragiten duen arriskuez ohartarazi du.
Gernikako alkate Jose Maria Gorroñok esan du herria Memoria Demokratikorako Leku izendatzea "ez dela soilik aitortza bat, baita historiaren eta kontzientzia kolektiboaren aurrean hartu beharreko betebeharra".
Gorroñok azpimarratu duenez, memoria demokratikoa "ez da ariketa erretoriko bat", "printzipio etiko bat" baizik, "mina, haustura eta giza eskubideen urraketa jasan duten gizarteak interpelatzen dituena".
Kruzita Etxabek eta Mari Carmen Agirrek moztu dute zinta, bonbardaketatik bizirik atera ziren biktima guztien ordezkari gisa.
Ekitaldian hainbat ordezkari politiko eta instituzional ere izan dira, hala nola Aitor Esteban EAJko presidentea, Pello Otxandiano EH Bilduko legebiltzarkidea eta Bosnia-Herzegovinako, Azerhaiyango eta Armeniako enbaxadoreak.
1937ko apirilaren 26an gertatu zena jasotzen duen bideoa proiektatu da ekitaldia amaitzeko, bonbardaketatik bizirik atera ziren bi emakumeei lore eskaintza egin zaie, baita ohorezko aurreskua ere, eta 'Agur jauna' k Hiroshimako bonbardaketatik bizirik atera zen biolin batekin jo dute.
EAJk, gainera, bere ekitaldi propioa ere egin du eta EH Bilduk, lore eskaintza.
Aitor Esteban EAJko presidenteak jeltzaleen ekitaldian adierazi duenez, "belaunaldi gazteenei gogorarazi behar zaie (...) dena alda daitekeela".
Pello Otxandiano EH Bilduren Legebiltzarreko bozeramaileak gogorarazi du 90 urte bete direla Otxandioko bonbardaketatik eta 150 Euskal Foruen aboliziotik, eta urteurren horiek, "data oso sinbolikoak dira, nazioarteko testuinguru politiko jakin batean gertatzen direnak, gerra global baten agertokira bultzatu nahi gaituzten une honetan" esan du.
George Steerren semeak aitak Gernikari zion estimua nabarmendu du, eta gerrako korrespontsalaren "lan noblea" goraipatu du
Duela 89 urte The New York Times egunkariko berriemaile gisa, Gernikan izandako bonbardaketaren inguruan idatzi zuen George L. Steer gerra korrespontsalak. Gaur, haren semeak, George Barton Steerrek ere parte hartu du Gernikako ekitaldian. Bere aitak Gernikarekiko zuen "errespetua eta estimua" nabarmendu ditu, The Tree of Gernika (Gernikako arbola) liburuan islatu zuena, eta gerra korrespontsalen "tradizio noble bezain arriskutsua" defendatu du.
Geoge Steerren eskulturaren aurrean egindako omenaldian, semea eta beste senide batzuk izan dira, ordezkari politiko eta instituzionalak ere han zirela. Ekitaldia amaitzeko, lore-eskaintza egin dute.
Steerren semeak eskerrak eman dizkie Gernikako "herritar guztiei", "aita gogoratzeagatik eta omentzeagatik".
Bakearen eta Adiskidetzearen aldeko Gernika Saria
Nikol Pashinian Armeniako lehen ministroak eta Ilham Aliyev Azerbaijango presidenteak Bakearen eta Adiskidetzearen aldeko Gernika Saria eurei eman izanak hunkitu egin dituela eta benetan eskertzen dutela adierazi dute Armeniak eta Azerbaijanek Espainian dituzten enbaxadoreek, Sos Avetisyanek eta Ramiz Hasanovek, irakurri duten gutun banatan.
Sari horiek emateko ekitaldian, Global Sumud Flotilla Gazaren aldeko ekimena ere saritu dute. Ekimen horretako kide batek oholtzan adierazi du saria ez dela eurentzat, "Palestinarentzat baizik, erresistentziagatik, duintasunagatik eta existitzeko gaitasunagatik", nahiz eta" sionismoaren krudeltasunak hura suntsitzeko arma guztiak erabili".
Arratsaldeko ekitaldiak: sirena hotsa eta lore-eskaintza
Biktimen omenezko sirenak hotsak eta Andra Mari elizako kanpaien errepikak lau minutuko isilunea sortu dute herritarren artean, 15:45ean. Une horretan, Condor Legio alemaniarrak bonbarketa hasi zueneko unea izan dute gogoan.
Eta hildakoen omenezko lore-eskaintza egin dute ondoren, 16:30ean, Zalloko hilerrian. Herritarrekin batera, erakunde politiko eta instituzionaletako ordezkariek hartu dute parte ekitaldian.
Gorroño alkatea buru zela, Imanol Pradales lehendakaria, Bakartxo Tejeria Eusko Legebiltzarreko presidentea eta Elixabete Etxanobe Bizkaiko ahaldun nagusia izan dira bertan, besteak beste. Tartean, Aitor Esteban EAJko presidentea, Pello Otxandiano EH Bilduko bozeramailea eta Eneko Andueza PSE-EEko idazkari nagusia.
Duela 89 urteko "gertaera tragikoak" gogoratzeko hitz batzuk esan ondoren, erasoaren ordu zehatzean otoitz egin dute "hain une latzak bizi izan zituzten hildako pertsona guztiak" gogoratzeko.
San Juan Elizaren hondakinen artetik berreskuratu zen kanpaia jotzen hastearekin batera ekin zaio lore-eskaintzari. Haren hotsak lagunduta, lore-sortak eta koroak uzten joan dira parte-hartzaile guztiak.
Eskaintza amaitu ondoren, biktimen omenezko meza hasi da, eta, omenaldiari amaiera emateko, biolin laukote batek Agur Jauna eta Gernikako Arbola interpretatu ditu.
Gauean, Garretan ez da erreten sua pizten dabena antzezlanak eta Gernika Batzordea Lobakek antolatutako kandelen ibilbideak itxiko dute 89. urteurreneko egitaraua.
Zure interesekoa izan daiteke
Imanol Pradales lehendakariari elkarrizketa
Euskal herritarren % 23,3 independentziaren alde daude, eta % 69,9 erabakitzeko eskubidearen alde, Naziometroaren arabera
Euskal estatuari emandako babesa % 41,1ekoa da, eta inkestatutako gizon-emakumeen % 27,7 aurka daude.
Frankismoak Eltziegon eraildakoen senideek olibondo bat landatu dute euren omenez
La Pilastra Memoria eta Kultura Demokratikorako elkartea aurkeztu dute ekitaldian, biktimen memoria berreskuratzeko eta bizikidetzaren oinarri diren balioak sustatzeko lan egiteko asmoz sortu den ellkarte arabarra.
Zapaterok ikertu gisa deklaratuko du asteon Plus Ultra auzia eta atzeman zizkioten bitxiak tarteko
Calama epaileak hilaren 17an eta 18an galdekatuko du presidente ohia. Pandemia garaian erreskatatu zuten aire konpainiaren auziagatik ez ezik, bere bulegoan aurkitutako bitxiengatik ere galdetuko diote.
Ansolaren esanetan, EAJ ez da inoiz egongo Vox partaide den alternatibetan: "Voxekin inoiz ez, ezer ez"
Iñigo Ansola Bizkai Buru Batzarreko presidenteak Voxen alternatiba politiko oro baztertu du: "Ez dugu inoiz parte hartuko Vox presente dagoen inongo alternatibatan... printzipioengatik, balioengatik, gure herriarekiko errespetuagatik. Voxekin inoiz ez, ezer ez".
EAJren eta PSE-EEren arteko talka Bizkaiko plan fiskala dela eta
Talentua erakartzeko eta enpresen sustraitzea indartzeko asmoz Bizkaiak kenkari fiskalen pakete handi bat iragarri eta biharamunean, euskal sozialistek euren haserrea agertu dute, bai edukiagatik, bai formagatik. Mikel Torres Bizkaiko PSE-EEko buru, Jaurlaritzako lehendakariorde eta Ekonomia, Lan eta Enplegu sailburuak esan du bere alderdiak komunikabideen bidez izan duela horren berri.
Podemos Euskadik M-15eko espiritua berreskuratzeko deia egin du, herritarrak ustelkeriarekin "nazkatuta" daudelako
Podemos Euskadiko koordinatzaile nagusiak, Richar Vaquerok, M-15aren espiritua berreskuratzeko deia egin du, gaur egun, orain 15 urte bezala, herritarrak "nazkatuta" daudelako "ustelkeriarekin, erreskate publikoetan egindako azpijokoekin eta pertsona gutxi batzuek erakundeak beren onurarako erabiltzearekin".
PPk azalpenak eskatuko ditu USaPeko euskara azterketan izandako zero mordoagatik, eta ikerketa eskatu du
Esther Martinez EAEko PPko idazkari nagusiak iragarri duenez, bere alderdiak azalpenak eskatuko ditu, Unibertsitatera Sartzeko Probaren (USaP) euskara azterketan zero mordoa izan delako. Suspentso gehienak itunpeko ikastetxeetako, A ereduko eta epaimahai jakin batzuetako ikasleek izan dituzte.
Enplegu publikoaren legeari segurtasun juridikoa ematea espero du EAJk, eta EH Bilduk akordioa posible ikusten du "alderdi askotan"
PSE-EEk "akordioak hautsi" izana egotzi die jeltzaleei, "hainbat hilabetez negoziatzen egon ostean", eta PPk eta Voxek "politika inposatzailea" dela uste dute.
EAJk Ipar Euskal Herrirako bere marka berritu du: Le Parti Basque
Aitor Estebanek Bidarten adierazi duenez, nomenklatura berri honek alderdiaren "balioak eta ideologia abertzale eta zentrokoa hobeto ordezkatzen ditu".