Gernika Lumo

Galarretako Azkarra gaztandegiak eskuratu du lehen saria. Gaztaz gain, indabak (22 euro kiloa) eta eztia (14 euroan) izan dira Bizkaiko azoka ezaguneko produktu izarretako bi. Udalaren arabera, 110.000 pertsona inguru hurbildu dira Gernika-Lumora, eguraldia lagun. 

Urriko azken astelehena izaki, Gernikako kaleak azoka handi bihurtu dira, barazki, fruta eta artisau produkturik onenekin. Aurten, 251 salmenta postu jarri dituzte eta denetariko produktuak erosi ahal izango dira: elikagaiak, artisautza, nekazaritza makineria, etab. 

Denetik dago bertan: elikagaiak, artisautza, nekazaritza makineria... Horrez gain, bertso saioak, gazta enkantea eta Eusko Label Winter Series zesta-punta txapelketaren hasiera, bertaratzen direnen gozagarri. 

Erakunde eta alderdi politikoetako ordezkariak, eragile sozial, kultural eta akademikoetakoak eta Imanol Pradales lehendakaria izan dira Gernikan, Jose Antonio Agirreren gobernuaren 90. urtemuga omentzeko. Pradalesekin batera, Ibarretxe, Urkullu eta Lopez eta Jesus Maria de Leizaola, Carlos Garaikoetxea eta Jose Antonio Ardanza lehendakarien senideak izan dira omenaldian.

Garai hartako gobernua gogoan, azpimarratu du "askatasuna, demokrazia eta justizia soziala" zituela oinarri, eta bere ekintza politikoa "irakaspen" garrantzitsua izan zela Euskadirentzat: "Euskal gizartea ez da inposaketatik eraikitzen, ezberdinen arteko etengabeko elkarrizketatik baino".

1936ko urriaren 7an sortu zen lehen Eusko Jaurlaritza, Jose Antonio Agirre lehendakaria buru. 90 urteren buruan, urteurrena ospatzeko ekitaldi nagusia egingo dute Gernika Batzar-etxean, eta Imanol Pradales lehendakaria buru izango da. Lehen gobernu hura eta haren ondorengoen aldeko omenaldia izango da, eta 1936tik gaurdainoko haria ez dela eten plazaratzeko. 

Ez da zauriturik izan, sutea goizeko laurak aldera sortu baita, eta ez zegoen inor lantegian piztu denean. Trenen eta errepideetako trafikoa normaltasunera itzuli da.

25 urteko ibilbidearen ondoren, Gatibu rock-taldeak agur esan zien agertokiei abenduaren 13an, kontzertu jendetsu batekin, BECen. Jabi Elortegi zinemagileak zuzenduta, dokumentalak azken biraren gaieneko kontakizuna egiten du, une erabakigarriez eta emozioz beteriko pasarte intimoez josita. Biraren kronika soilaz harago, filmak denboraren joanaz, eraldaketa pertsonal eta kolektiboaz, heldutasunaz eta agur esaten jakitearen garrantziaz hausnartzen du. Zinemira sailean aurkeztu dute.

Hiru atxilotuak (adingabearen gurasoak eta 27 urteko gizon bat) behin-behinean aske utzi ditu epaileak. Hala ere, auzitegira joan beharko dute deitzen dituztenean. Halaber, 17 urteko mutil baten bila ari dira, haurraren ustezko aita, baina ez dute aurkitu.

Jose Maria Gorroñoren ustez, "onartezina" da okupek "Gernika osorako proiektu publiko baten garapena eragotzi edo atzeratu ahal izatea". Okupa gazteek, berriz, ez dute Astrara joan nahi, uste dutelako gune hori jada “gainezka” dagoela.

Duela urtebete baino gehiago okupatu zuten Gazte Asanbladako kideek “hamar urte baino gehiagoz hutsik” egon den eraikina.

Gernikako Errenteria auzoko bizilagunek uztailaren 1etik daramate etxetik kanpo, ondoko lursailean egiten ari diren obrek euren etxebizitzetan arrakala larriak eragin ostean. Orain arte, etxetik kanpo egoteak eragindako gastuak obretan dagoen kooperatibak ordaindu dizkie, baina aurrerantzean, ez omen da horrela izango. Kooperatibak egoera berrikusi dezan eskatu dio Udalari, eta auzia aseguruen esku dagoela dio; bizilagunek, berriz, babesik gabe sentitzen direla salatu dute.

Imanol Pradales lehendakaria eta Elixabete Etxanobe Bizkaiko ahaldun nagusia "gaitasun berriak" dituen euskal autogobernuaren alde mintzatu dira Gernikan, egungo erronkei aurre egiteko (migrazioa aipatu dute, berbarako) eta "garapen nazional osoa" lortzeko, Bizkaiko Foru Barriaren V. mendeurrena ospatzeko Batzar-etxean egindako ekitaldian. Hitzordu horretan, foru-sistemak duen balioa nabarmendu dute, elkarlanean eta berme juridikoetan oinarritutako eredu gisa.

Bizkaiko Foru Barriak 500 urte egin dituela ospatzeko ekitaldi nagusia egingo da gaur, Gernikan, eta zuzenean ikusi ahal izango da ETB1en eta orain.eus-en, 11:00etan. 

Ikerketako iturrien arabera, diru-bidalketak justifikatzeko erreziboak egiten bazizkien ere lokutorioko bezeroei, azken bi hilabeteetan ez zituen bidalketak gauzatu. Era berean, lagunei maileguak eskatu eta desagertu egin zen.

Gernikako bonbardaketaren 89. urteurrenarekin bat eginez, protesta ekintza egin dute gaur Bilboko Guggenheim museoaren atarian, Picassoren Gernika irudikatzen zuten oihal handi batzuk zabalduta. Margolanak Euskal Herrian egon beharko lukeela aldarrikatu dute, eta "munduko herri zapaldu guztiei elkartasuna adierazteko eta inperialismoaren erasoa salatzeko" ere baliatu dute protesta.

"Memoria demokratikoaren lekua" izan nahi duen eskultura inauguratu dute goizean. Eskultura horrek, "bakerako ate sinbolikoa" irudikatzen du. Arratsaldean, sirena hotsa entzun da, eta lore-eskaintza egin dute Zalloko hilerrian.

Igandeko ekitaldiak 11:00etan hasiko dira, "Memoria Demokratikoaren Lekua" eskulturaren inaugurazioarekin. Eusko Jaurlaritzak Espainiako Gobernuari galdegin dio, aldi baterako, Picassoren Gernika artelana Bilboko Guggenheim museora eraman dezala, bonbardaketaren 90. urteurrenaren kariaz.

Kultura ministroak Eusko Jaurlaritzak 'Gernika' behin behinean, bonbardaketaren 90. urteurrenagatik, lekualdatzeko eskaerari balioa eman eta errespetua helarazi dio, baina aukera baztertu du. Igotz Lopez EAJko senatariak gogorarazi dio txosten teknikoa eskaera egin eta bi egunera egin zela, eta Madrilgo museoaren bideragarritasuna margolanarekin lotzen zuela.