Joan Mari Irigoien idazlea zendu da
Joan Mari Irigoien idazlea (Altza, Donostia, 1948 - Donostia, 2023) zendu da gaur. Gaztetan Ingeniaritza ikasle, Realeko bigarren taldean futbol-jokalari -Larrañaga eta Kortabarria lagun, besteak beste- eta irakasle zein euskara-zuzentzaile aritua, altzatarrak obra oparoa utzi du euskal literaturan, narratiban, poesian eta haur eta gazte literaturan.
Venezuelan bi urteko egonaldia egin eta gero (bere prosan Hego Amerikako errealismo magikoaren arrastoa dago), literaturari heldu zion Irigoienek 70eko hamarkada erdialdean, gogoz heldu ere: 1975ean "Hutsetik esperantzara" poesia liburua argitaratu zuen, eta handik urtebetera "Oilarraren promesa" eleberria.
Eleberrigile saiatua (urte luzez, lotura estua izan du Elkar argitaletxearekin), irakurria eta saritua izan da Irigoien (bi aldiz irabazi du Euskadi Literatura saria, "Udazkenaren balkoitik" eta "Babilonia" eleberriekin), eta "Oilarraren promesa"ren atzetik iritsi ziren "Poliedroaren hostoak", "Udazkenaren balkoitik", "Babilonia", "Lur bat haratago" mardula, "Consummatum est", "Kalamidadeen liburua" umorezko eleberria… Euskal literaturako eleberrigile erreferentzialetako bat izan da 74 urte zituela zendu berri den donostiarra.
Poesia ere landu zuen, baina, Irigoienek, idazle jardun oparoaren hasiera-amaieretan batez ere, "Denborak ez zuen nora" (1989), "Biziminaren sonetoak" (2004) eta "Sorgin-argien ehizan" bildumak dira horren erakusgarri, berbarako.
Koldo Izagirrek Irigoienen poemen antologia paratu zuen, eta 2002an argitaratu zuen Susak, "XX. mendeko poesia kaierak" bilduma ezinbestekoan. "Horrela, hegazti, harribitxi, pintura eta egoera exotikoak ekarriz eta molde berritan landuz, askatasunaren eremua sortzen du poetak, zatartasunaren eta zabarkeriaren kontzientziarik gabeko aroa, edertasuna eta ontasuna uztartzen dituen etorkizuna", idatzi zuen Izagirrek Irigoienen poesiagintzaz, hitzaurrean.
"Bakarneren gaztelua" (1986), "Udazkenaren balkoitik" (1987), "Komunista.com" (2005), "Pistolak eta epistolak" (2014) eta haur eta gazte literaturako beste hainbat lan ere argitaratu ditu.
2012an gaitz degeneratiboa zuela iragarri zuen euskaltzain urgazle ere bazenak, alboko esklerosi primarioa, baina irakurtzen eta idazten jarraitu du, irakurleon zorionerako; 2019an "Derbia" umorezko eleberria argitaratu zuen eta 2022an "Sorgin-argien ehizan" olerki liburua.
Irigoien zenaren obra oparoa geldituko da, "Babilonia"ko kamelia zuri ederra bezala, "pizturik oroimenean".
Zure interesekoa izan daiteke
Euskaltzaindiak eta EIEk hitzarmena sinatu dute, idazle gazteei laguntzeko
Euskaltzaindiak eta Euskal Idazleen Elkarteak (EIE) lau urterako akordioa adostu dute. Euskaltzaindiak urtean bi ikastaro emango dizkie EIEren bazkideei, bekak deituko ditu eta mentoretza programa abiatuko du. Andres Urrutia euskaltzainburuak, Mikel Ayllon EIEko zuzendaritza batzordeko kideak eta Miren Agur Meabe idazle eta Euskaltzaindiaren idazkariak hartu dute parte ituna sinatzeko ekitaldian.
Hitza erdigunean jarriko du Gutun Zuriak berriz, 19. edizioan
Bernardo Atxagak, Alana S. Porterok, Karmele Jaiok, Layla Martinezek, Harkaitz Canok, Mario Obrerok, Miren Agur Meabek eta beste hainbat idazlek parte hartuko dute letren Bilboko nazioarteko jaialdian.
Xabier Montoiak "Bakea, bakea" eleberria aurkeztu du
Inazio Osa 43 urteko donostiarrak hondamendia biziko du ama hiltzean, "baina laster ikasiko du oker dagoela oso, deskalabrurik handienean ere beti baita posible zuloan beherago erortzea, are eta zoritxar handiagoak etortzea".
'Lauaxeta, ametsen egilea' erakusketa Euskal Abertzaletasunaren Museora iritsi da, Bilbora
Sabino Arana Fundazioaren Euskal Abertzaletasunaren Museoak Lauaxeta, ametsen egilea erakusketa ibiltaria izango du ikusgai Sabin Etxean, Bilbon, martxoaren 12ra arte. Bizkaiko Foru Aldundiak antolatu du erakusketa, museoarekin lankidetzan, Esteban Urkiaga Lauaxeta euskal olerkari eta idazlearen jaiotzaren 120. urteurrena gogoratzeko.
Gutun Zuria jaialdiak Gerediaga Elkartea eta Valerie Miles idazlea sarituko ditu
Gutun Zuria Bilboko Letren Nazioarteko Jaialdiaren 19. edizioa otsailaren 24tik 28ra egingo dute. Literatura eta argitalpen esparruko hogeita hamar bat sortzailek parte hartuko dute, eta “datozen egunetan” iragarriko dute programazioa.
Doinuelek 2026ko hitzorduak aurkeztu ditu
Euskarazko Plazen Sareak aurten egingo dituzten euskarazko literatura azokak aurkeztu ditu, Iruñean: Baztango (H)ilbeltza, Oiartzungo Literatura Plazara, Azokitiko Gure Gelatik, Zarauzko Literaturia, Ziburuko Euskal Liburu eta Disko Azoka, Hernaniko Liburu eta Disko Azoka, Sarako Ikusi Mikusi, Oiartzungo Hitzen Lihoa eta Lazkaoko Liburu eta Disko Azoka.
Nobela beltzaren hila
Gaur, astelehenarekin, (H)ilbeltza Euskal Nobela Beltzaren Baztango Astea eta Pamplona Negra Literatura eta Zinema Beltzaren Iruñeko jaialdia hasiko dira.
EHU eta Salamancako Unibertsitatea Miguel de Unamunoren heriotza aztertzen ari dira
Nola hil zen Miguel de Unamuno idazlea? Berez hil zen edo hil egin zuten? Idazle bilbotarraren heriotzaren inguruko eztabaida zabaldu da berriz ere, eta Euskal Herriko Unibertsitatearen eta Salamancako Unibertsitatearen ikerketa batek gertaera argitu nahi du.
EHUko adituek Unamunoren heriotza ikertzeko lantaldean parte hartuko dute
Salamancako Unibertsitatean diziplinarteko ikerketa sustatzeko ekimen bat bultzatzea erabaki du EHUko hainbat sailetako irakasle talde batek. “Unamunoren etxean kriminalitate-zantzu desberdinak agertu izanak EHU interpelatu egiten du USALek abiatu duen ikerketan parte hartzera”, adierazi dute.
Joxe Azurmendiri aitortza ekitaldia egin diote Durangoko Azokaren azken egunean
Jakin Fundazioko eta Gerediagako kideek aitortza omenaldia egin diote gaur Joxe Azurmendiri. Pentsalari, idazle eta euskaltzaleari eskainitako Jakin aldizkariren azken zenbakia izan du abiapuntu ekitaldiak. Horrekin batera, Azurmendiren Manifestu atzeratua errezitatu dute hainbat poetak Durangoko Azokako azken egunean.