Niño de Elche: "Inprobisazioa jarrera da, ekintza baino gehiago"
Francisco Contreras Niño de Elche (Elx, 1985) kantaore heterodoxo, oparo, geldigaitz eta berritzaileak Amerikara begiratu du “Colombiana” (Sony Music, 2019) Eblis Alvarez kolonbiar ekoizle eta musikariarekin (Meridian Brothers) grabatu eta Euskal Herrian taularatuko duen diskoan. Otsailaren 16an Victoria Eugenian egongo da, Donostian, eta martxoaren 20an Barakaldo Antzokian.
“Colombiana”ko hamar kantuetan, Niño de Elchek aurrez aurre jarri ditu flamenkoa, “joan-etorriko musika bat”, eta Ameriketako erritmo tradizionalak, “bere garaian azukreak, kafeak, kakaoak, kokainak eta ayahuascak egin zutenaren gisako bidaia batean”, eta uztartze horretatik azaleratu dira erritmo eta melodia berriak, sintetizadoreen eta erritmo kaxen oihartzunek zipriztinduak.
Flamenkoaren eta karibear soinu-kadentzien arteko talka honetan, ahots ezberdinetan zehar egindako hara-hona honetan, euskal soinuak ere ageri dira, Beñat Achiary bera bezalako musikari ausartarengana eta Maialen Lujanbio bertsolariarengana jo baitu Niño de Elchek, “Colombiana Vasca” kantu harrigarrian. Berarekin hitz egin dugu.
“Colombiana” diskoan, Eblis Alvarez ekoizlearekin lan egin duzu, baina, zuen musikak “fusionatzetik” urrun, berorien arteko “talka” proposatu duzue. Zeri dagokio fusio eta mestizaje kontzeptuen arbuio hori?
Musikara ekarrita, fusioa, mestizajea eta gisa horretako hainbat hitz makurkeriaz eta hutsalkeriaz erabili dira, sormen prozesuekin zerikusirik ez duten etiketa komertzial berriak sortzeko helburu bakarrarekin.
Fusioa eta mestizajea badaude gure musiketan; beraz, termino horietan hitz egitea errepikakorra da, nire iritziz. Nahiago ditut talka edo bat-egitea, prozesu artistikoez modu muturrekoagoan hitz egiten diguten terminoak.
Bakoitzaren ondarearen zer ezaugarri daude azken emaitzan?
Azken ezaugarriak komunak dira: erritmoak, diskoaren soinua, gitarra jotzeko moduak, hitzak eta, batez ere, ariketa musikalaren aurreko jarrera nasai antzekoa.
Nola ari zara “Colombiana” zuzenekoetara eramaten? Musika ulertzeko zure eran, tarte handia egongo da inprobisaziorako…
Inprobisazioa jarrera da, ekintza baino gehiago. Ez da beti inprobisatzen, baina beti egoten da inprobisatzeko prest.
Nire kontzertuetako errepertorioak aurkezten ari den diskoa du oinarrian, eta horren ingurukoa izaten da. Ikuskizun gisa ulertzen ditut, kontzertu gisa baino gehiago.
“Colombiana Vasca”n Maialen Lujanbio eta Beñat Achiary aritzen dira. Nola iritsi ziren diskora? Nola sortu zen kolaborazioa?
Beñat Achiary nire eragin handienetako bat izan da azken urteetan, eta askotan kantatu dugu elkarrekin. Xabier Erkizia artistak antolatzen duen Ertz jaialdian ezagutu nuen Maialen, eta berarekin kolaboratu ahal izan nuen bertan.
Kolaborazioa topaketa horietatik jaio zen, baita estraperloaz, maitasunaz, kakaoaren salerosketaz eta zortzikoak Pepe Marchenaren “Colombiana” sortzeko ustez izan zuen eraginaz hitz egingo zuen kantu bat sortu beharretik ere.
Argazkia: Álvaro Perdices
Zure interesekoa izan daiteke
"Pozik, euforian" ekin diote Gatibuko kideek euren azken kontzertuari
25 urteko ibilbidearen ostean, abenduaren 13 honetan emango du Gatibuk azken kontzertua milaka lagunen aurrean, BECen. Kontzertua hasi aurretik, ETBrekin egon dira taldekideak eta garbi dute ez dagoela atzera bueltatik. Gaurko kontzertua agurra da, eta hemendik hilabetera pena, agian, etorriko den arren, une honetan "pozik, euforian" daudela esan dute.
Pablo Sarasaterenak izan ziren 55 objektu aurkitu dituzte
Pablo Sarasate musikari ospetsu eta hiriko seme kutunak hiriari emandako ondarea osatuko du Iruñeak, 1985ean lekualdaketa batean galdu ziren lau kutxatan gordeta zeuden 55 pieza berreskuratuta. Kaxa horietan, besteak beste, musikariak gordetzen zituen koadro eta eskulturak, argazkiak, arropak eta Felix Mendelssohn konpositore alemaniarraren eskuizkribu bat daude.
Agur, Gatibu!
Gernikar taldeak bere ibilbideko azken kontzertuak egingo ditu asteburuan, BEC!en, EITBko kamerak bertan daudela. Joan den asteburuan, BECen bertan eginiko lehen kontzertuan eta Durangoko Azokan publikoarekin buruz buru, abiatutako agurra burutuko du ostiral-larunbatetan.
Pello Reparazek, Maixux Zugarramurdik eta Erramun Martikorenak jarri diote ahotsa Korrikari
Xiberutikan mendebaldera kantak lagunduko dio euskararen aldeko lasterketaren 24. edizioari. Ane Elordik azaldu duenez, “AEKide guztion artean" erabaki dute "nori egin kantuaren enkargua”.
Tom Morello eta Chris Isaak, BBK Legends Bilbao jaialdian
Rage Aganst the Machine eta Audioslaveko gitarristak larunbatean joko du Bilbao Arenan, eta Wicked gameren sortzailea bezperan, ekainaren 26an, itzuliko da Bilboko jaialdira.
Robe Iniesta, Euskal Herrian itzala utzi duen “Extremadurako erregea”
Gaur zendu den musikari eta poeta, Extremoduroko burua, Bizkaian bizi izan zen hainbat urtez, eta lotura estua izan zuen zenbait euskal musikarirekin, hala nola Iñaki "Uoho" Antón, Jose Ignacio Cantera eta Miguel Colino Extremoduroko taldekideekin, Fito Cabralesekin eta Gatibu taldearekin.
Robe Iniesta, Extremoduroko liderra, hil da, 63 urterekin
Extremadurako musikaria 63 urte zituela hil da. Bere komunikazio agentziak albistearen berri komunikatu bidez eman du, heriotzaren zergatia zehaztu gabe.
K-poparen sukarraldia Euskal Herrian da: "Hau izozmendiaren tontorra baino ez da, eta oraindik asko dago etortzeko"
KPop Demon Hunters filmak eta bertako "Golden" kanta arrakastatsuak Korea lerroburuetara eraman dute beste behin. Musika, estetika, marketina... K-popa bizimodu bat da askorentzat. Euskal Herrian musika estilo horrek duen zabalkundeaz mintzatu gara Ibon Fernandez Gazteako esatariarekin, Laura Satire k-pop abeslariarekin eta Ruben Arbide k-pop dantza lehiaketetako aurkezlearekin.
Gatibuk sorpresaz beteriko emanaldi batekin ekin dio agur kontzertu sortari
Gernikako taldeak abenduaren 13an utziko ditu eszenatokiak, BECen eskainiko duen hirugarren kontzertuarekin, abenduaren 6koaren eta 12koaren ostean. ETB1ek zuzen-zuzenean emango du azken emanaldi hori.
Ruper Ordorika: “Kantuen bitartez antolatzen dut neure anabasa”
Oñatiar musikari erraldoiak, herri honen bizitza emozionalaren kronikari nekaezinak, Lurra ikutu barik diskoa (Elkar, 2025) argitaratu du, sasoi zail batean “hautatu gabe, gainetik, etorri zaizkidan gai batzuk” musikatzeko ariketa zirraragarria. Lan hori ontzeko ahaleginaz, sortzeaz, musikariekiko harremanaz, ikaran ari den mundu batean kokatzeko moduaz eta musikaren industriaz hitz egin dugu Ordorikarekin, Durangoko Azokaren atarian.