Adele, Raye, Sienna Spiro…: 15 urte Amy Winehouseren oinordekoaren zain

Britainia Handiko musikagintzak bere historiako ahots berezienetako bat galdu zuen orain 15 urte. Amy Winehouse zendu zenetik, musika britaniarra etenik gabe ari da bilatzen haren oinordekoa, arauak hautsi eta belaunaldi berri bati bidea eman zion abeslari ikonokoaren lekukoa nork hartuko.

"Amy berria" izatearen etiketa zama astuna izan da ondoren etorritako hainbat abeslari britainiarrentzat, hala nola Adele, Raye edo, berrikiago, etorkizun oparoa duen Sienna Spirorentzat. Guztiek aitortu dute Winehouse inspirazio iturri izan dutela, baina zer dute harekin komunean, eta zertan bereizten dira?

Amy Jade Winehouse (1983-2011) Enfielden jaio zen, Londresko iparraldean, jazzarekin lotutako familia judu batean, bereziki bere aita Mitchek eta bere amona Cynthiak, Ronnie Scott saxofoi-jotzailearekin atera zena.

Frank Sinatra, Tony Bennett edo The Ronettes bezalako artistek soinu-banda jarri zioten Amy gaztearen haurtzaroari, eta haien erreferentzia nagusia izan ziren musikan hasterakoan. Sylvia Young antzerki-eskolan trebatu zen, eta gero BRIT Schoolen, Londresko ahotsen harrobi handian, non urte batzuk geroago Rayek, Lola Youngek edo Jessie Jk ere ikasi zuten, besteak beste.

Bere ibilbidea 2003an hasi zen, 'Frank' (Sinatraren omenez) estreinako albumarekin bere lehen kontratu diskografikoa sinatu ondoren (2003), eta beste bi disko ere izango zituen, 'Back to Black' (2006) eta 'Lioness: Hidden Treasures' (2011), hil eta hilabete batzuetara argitaratua.

Amyren interpretazio-gaitasunak, 'beehive' ilearekin eta begiaren marra oso markatuarekin duen irudi bereizgarriarekin eta bere letra urratzaileekin batera, mundu mailako arrakasta lortu zuen.

Eszenatokietan bezala, Amyren bizitza Camdeneko pubetan gertatzen zen. Han kantatzera edo barraren atzean pintak zerbitzatzera joaten zen, eta han ezagutu zuen bere bizitzako maitasun handia ere, Blake Fielder-Civil, zeinarekin 2007an ezkondu eta bi urte geroago dibortziatu baitzen.

Desleialtasunez, alkoholez eta drogaz betetako harreman ekaiztsua inspirazio iturri izango zen abeslari londrestarrarentzat bere kantu arrakastatsuenetako batzuetan, baina Amy hondoa jotzera ere eramango zuen, eta elikadura-nahasmenduak, mendekotasunak eta depresioa izatera behartuko zuen, ospea goraka zihoan aldi berean.

Amy Winehousen ahotsa 2011ko uztailaren 23an itzali zen betiko, 27 urte besterik ez zituela Londresko Camden auzoko bere etxebizitzan hilik aurkitu zutenean. Atzean utzi zuen ibilbide iheskor baina esker onez betea, ia hogeita hamar, sei Grammy sari edo BRIT sari bat barne.

Hil ondoren, musikaren industriak berehala bete zuen 'Camdeneko Lehoia' ren hutsunea, eta Adele handi batean aurkitu zuen ordezko perfektua. 2016an Bostonen (AEB) eman zuen kontzertuetako batean, 'Rolling In The Deep' eko abeslariak esan zuen: "Nire ibilbidearen % 90 zor diot Amyri. Beragatik gitarra bat hartu nuen eta beragatik idatzi nituen nire abestiak".

Raye abeslariak, bere aldetik, estigmaren pisuari (garratza) heldu zion 'I Will Overcome' kantuan: "Bitxia da, pertsona batzuek diote Amyren antza dudala. Bada bere teklatuen bidez txistua botatzen duenik".

NMEri egindako adierazpenetan, artistak presio mediatikoa salatu zuen: "Zailena da jendea hain itsusia eta gaiztoa denean bere iruzkinekin: 'ez zara inoiz bera izango'. Harrigarria da nola hitz egiten didaten niri: Amyk jasan zuen gaiztakeria bera da".

Orain, Sienna Spiro 20 urteko abeslari britainiar gazteari begira daude. Uztail honetan atera berri du 'Visitor' estreinako diskoa. Winehouserekin dituen antzekotasunak saihestezinak dira: bere antz fisikoaz gain, judutar familiakoa ere bada, retro estiloa du eta Amy soineko batean inprimatuta eraman du omenaldi gisa egin duen biran.

15 urtek erakutsi dute, industriak ondorengoen bila obsesionatuta jarraitzen duen bitartean, Amyren musikak ez zuela erreplikarik behar, baizik eta denbora, besterik gabe, ondare hilezkor bihurtzeko.