Derrepentean, Rocío

Gogoan dut. Gogoan oso. Bilbon ikusi nueneneko gaua. Bilbon behar zuen. Ezin Donostian. Ezin Bitorixen. Urte haietan gaizki ikusita zegoen eta. Ez zen horren erraza segun eta zein gizarte esparrutan esplikatzea, azaltzea. Aitortzea. Ez. Aldatuko ziren gero garaiak. Eskerrak. Egun Donostiara etortzen den bakoitzean, mukuru betetzen du Kursaal Raphaelek, eta runbaren erregeak diren Los Chichos (kontuan izan beti, zinema kinkia definitzen duen musikarik bada, beraiek sortua dela, Yo, El Vaquilla 1985ean estreinatu zenetik, baita aurretik ere) Gipuzkoan ikusi ahal izateko bronkak izan ziren duela gutxi, edukiera eskasekoa baitzen  jo eta kantatu behar zuten DOKA aretoa. Denek nahi zuten sartu. Eta ezin…

Aldatu dira, bai, garaiak. Baina kontatzera noakizuen pasadizoarenak  bestelakoak ziren. Maite behar zenituen (eta benetan diotsuet, estima handian genituen) Euskal Rock Erradikala eta euskal kantautore guztiak. Baita ska estiloan edo Jamaikako reggaean hasita ziren horiek, Euskadi Tropikala aldarrikatzen zuten haiek. Eta benetan diotsuet berriro, gogoko genituen. Biziki begiko.

Baina bera bezalakoei mira zeniela esatea ez zen zuzena. Ez zen egokia. Gaizki begiratzen zintuzten, aitortzen bazenuen. Egun bastante ahazturik, eskerrak, dauden irainak botatzen zizkizuten aurpegira. Egia esatearren, ederra zen zure maitasuna sekretuan gordetzea. Zertarako azaldu? Inork ez luke, bada, ulertuko…

Bilbora zetorrela jakin genuenean, Bizkaiko hiriburuarekin genuen atxikimendua areagotu zen. Jakin bagenekien Euskal Herriko metropoli libre, zabala, inori kontuak eskatzen ez dizkioten hiri horietako bat zela. Beraz, normala zen, oso, berak kontzertua ematea bertan.

Berak? Nork? Rocío Juradok. Rocío Handiak. Emakume puska eta aske hark. Berandu konturatu zarete zuek akaso, baina bere abestiak emakumearen aldeko aldarriak dira. Bere kantuen protagonistak ez daude inoiz inoren aurrean belauniko. Eta bikote batean amodioa  hausten denean, aio eta kito. Malkorik gabe.

Bilbora joan ginen iragan mendean Rocio Jurado entzutera. Leporaino, aretoa. Sekulakoa, emozioa. Bukatutakoan, bueltako autobusa hartu genuen. Kasik ezkutuan.

Urte andana pasa dira harrezkero. Gaurko emakume abeslari gazte eta libre askok (Buikak, esaterako) Jurado andrearen kanten bertsio berriak, garai hartakoak baino furfuriatsuagoak ere, plaza zein agertokietan abesten dituzte airos.

Are, are gehiago. Maite, miresten eta saritzen ditugun zenbait pelikulatan, egileek kanta horiek erabiltzen dituzte kontakizuna indar bereziaz apaintzeko. Eta gu harro, kontent, zorionak eroturik.

Adibiderik nahi? Bada, ezinbesteko bi jarriko dizuet oraintxe bertan. Txile, Frantzia, Belgika eta Alemaniaren arteko ekoizpena baden arren euskal ekoizleak dituen Diego Cespedesen La misteriosa mirada del flamenco izugarriak Donostiako Zinemaldian bereganatu zuen Gazteriaren Saria, inoiz sariketa horretan izan den puntuazio altuena lortuz. Badu errealismo magikoz tindaturiko ipuin mindu-alai horrek Canneseko Un Certain Regard saileko epaileen aitortza ere.

Txileko basamortuan gaude. Meatze-herri galdu batean. Trabestiak bizi dira hor (hitz hori erabiltzen dut beraiek, horrela definitzen baitute bere burua). Gaixotasun arraroa hedatu da biztanleen artean, eta trabestiei botatzen diete denek errua. Askoren esanetan, batek begietara begiratzen badizu, kutsatu egiten zara… Alta, bada pelikulan  emoziorako, ilusiorako, maitasunerako, mendekurako beta ere. Adi, azaldutako inguru horretan gaudela, festa giroan, trabestien artean ederrena, denek desiratzen duten hori play-backean ari da abesten, Miss Alaska txapelketa irabazteko ametsetan. Eta zer abesten du Flamenco izengoitiaz ezaguna den gizaki bete-bete horrek? Manuel Alejandrok Rocio Juradorentzat sorturiko Ese hombre, non emakume batek  amorante izan duen gizajo ziztrin, beldurti, jeloskorraren kontra esan beharreko guztia esaten duen…

Agertuko da hortik Flamencoren maitalea izandakoa, eta berak, trabesti balentak, pistola aterako du…

Bi adibide agindu dizkizuet. Hurrengoa Donostiako Beldurrezko Astean dastatzeko parada ezin hobea izango duzue laster. Eduardo Casanova egile fin eta atrebituak Silencio izeneko telesaila egin du. Hiru atalekoa. Locarnoko zinemaldian estreinatu zen. Abuztuan.

Banpiroak dira protagonistak. Banpiro emakumeak. Milurtekoak zeharkatzen dituzten izaki miresgarriak. Izurrite guztietatik salbu daudenak… Gizakiak, berriz, biktimak dira. Izurrite anitzen biktimak. Baita norberaren desirenak ere. Umore beltzez (arrosaz ere) da tindatua proposamena. Dantzaz ere. Kantaz. Eta haien artean… Bai, asmatu duzue, Rocio Juradoren beste askatasun oihu bat: ¡Muera el Amor!, Hil bedi maitasuna!

Ikusten? Gutako askorentzat Rocio egon da beti gure bizitzaren soinu bandan. Ez ginen, baina, ausartzen esatera. Orain, sortzaile primerakoek bere abesti braboak aukeratzen dituzte beren pelikulak biribiltzeko. Pozten gara. Pozten gaituzte.