Hamar hauteskunde eta bost lehendakari demokrazia heldu denetik
Iñigo Urkullu lehendakariak deitutako hauteskundeak hamaikagarrenak izango dira demokrazia heldu denetik. Horietan bost lehendakari aukeratu dituzte.
Carlos Garaikoetxea (1980-1984), Jose Antonio Ardanza (1985-1998), Juan Jose Ibarretxe (1998-2009), Patxi Lopez (2009-2012) eta Iñigo Urkullu 2012ko abendutik orain arte izan dira Ajuria Enea jauregiko maizterrak.
Epe demokratikoa hasi baino lehen, Jose Antonio Aguirre lehen lehendakaria izan zen 1935eko urrian kargua zin egin ondoren, hilabete batzuk geroago Gerra Zibila hasi zen. Erbestean Jesus Maria Leizaolak ordezkatu zuen 1960an. Leizaola 1978ra arte egon zen Lehendakaritzan.
Garaikoetxea
Trantsizio demokratikoaren ondoren, Carlos Garaikoetxea izan zen aurreneko lehendakaria. 1980ko martxoan aukeratu zuten hauteskundeetan. EAJk 25 eserleku lortu zituen eta horri esker bakarka gobernatu zuen. Herri Batasunako (HB) hamaika legebiltzarkideak ez ziren Ganberan egon eta horrek ere mesede egin zion.
1984 otsailean bigarren agintaldi baterako babesa lortu zuen Garaikoetxeak. Legebiltzarkideen kopuruak gora egin zuen Eusko Legebiltzarrean (60tik 75era). EAJk 32 ordezkari eskuratu zituen eta gobernua osatu zuen. Garaikoetxeak dimisioa eman zuen 1984ko abenduan, alderdiarekin desadostasunak zituelako.
Jose Antonio Ardanza lehendakaria. Artxiboko irudia: EiTB
Ardanza
1985ko urtarrilean Jose Antonio Ardanzak lekukoa hartu zuen. PSErekin akordio batera heldu zen. Garaikoetxeak EAJ utzi zuen, Eusko Alkartasuna (EA) sortzeko. Zatiketa jeltzaleak hauteskundeak aurreratu zituen. 1986ko azaroaren 30ean sozialistek 19 legebiltzarkide eskuratu zituzten, EAJk baino bi gehiago.
Ardanza berriro izendatu zuten, eta sozialistekin koalizioan gobernatu zuen 1990eko urrira arte. Orduan beste agintaldi baterako babesa lortu zuen jeltzaleak, baina EArekin eta Euskadiko Ezkerrarekin (EE) akordioa adostu zuen. Hala ere, koalizio horrek urtebete eskaseko iraupena izan zuen; izan ere, 1991ko urrian EAJk EA ordezkatu zuen, PSErekin akordio batera helduta.
1994ko hauteskundeen ostean, Ardanza berriz aukeratu zuten eta jeltzaleek akordioa PSE eta EArekin adostu zuten. 1998an sozialistek Exekutiboa utzi zuten.
Juan Jose Ibarretxe lehendakaria. Artxiboko irudia: EFE
Ibarretxe
Urriko hauteskundeetan, lehendakarigai berria aurkeztu zuen EAJk: Juan Jose Ibarretxe. EAk eta EHk babesa eman zioten eta lehendakari izendatu zuten. Ibarretxek EArekin batera gobernatu zuen eta EHrekin akordio batera heldu zen legealdian.
Hurrengo hauteskundeak 2001eko maiatzean izan ziren, Jaurlaritza gutxiengoan geratu eta aurreratu behar izan zituztelako. EAJ eta EA batera aurkeztu ziren, historiako emaitzarik onenak lortuz: 33 eserleku. Ibarretxe lehendakari izendatu zuten berriro, eta irailetik aurrera Ezker Batuaren (EB) babesa izan zuen.
EAJk eta EAk garaipena lortu zuten berriz 2005eko apirilean eta Gobernu akordioa errepikatu zuten EBrekin.
Patxi Lopez lehendakaria. Artxiboko irudia: EFE
Patxi Lopez
2009ko martxoan EAJ eta EA bakoitza bere aldetik aurkeztu ziren hauteskundeetara. Ezker abertzaleak ez zuen ordezkaritzarik lortu Gasteizko Ganberan, auzitegiek Demokrazia 3 Milloi (D3M) eta Askatasuna alderdiko zerrendak baliogabe utzi zituztelako.
EAJ alderdirik bozkatuena izan zen 30 legebiltzarkiderekin, baina PSE-EEren (25 eserleku) eta PPren (13) arteko itun batek Lehendakaritza Patxi Lopez sozialistari eman zion.
Urkullu
Hala ere, 2012ko maiatzean gobernu akordioa hautsi zuten; izan ere, Mariano Rajoyren Gobernuko murrizketak aplikatzeari uko egin zion Lopezek. Bost hilabete geroago hauteskundeak egin ziren eta EAJk Eusko Jaurlaritza berreskuratu zuen. Iñigo Urkullu lehendakari izendatu zuten.
Albiste gehiago politika
Pintaketak egin dituzte Voxen Gasteizko egoitzan
Alderdi ultraeskuindarraren izena estaltzeko pegatinak jarri dituzte, kartelari txistu egin diote, "Afíliate" mezua zirriborratu dute eta "Gora ETA" idatzi dute egoitzaren atarian.
Gogor jo du Estebanek oposizioko taldeen kontra eta, horien aurrean, EAJren proiektua eta egiteko modua babestu du
Zarautzen ikasturte politikoa irekitzeko ekitaldian, EBBko presidenteak PPri irain eta gezurretan lokaztuta dagoela esan dio, PSOEri botereari itsatsita egotea leporatu dio, eta EH Bilduri eraiki baino gehiago oztopatzea. Autogobernuaren eta proiektu sendoen alde egin du, EAJ horien berme dela ziurtatuz.
Arantza Arruti militante abertzale eta feminista hil da, 79 urte zituela
ETAko lehen emakume liberatuetako bat izan zen, baita atxilotu zuten aurrenekoa ere. Politikagintzan aritutakoa da, eta hainbat talde feminista sortzeko prozesuetan parte hartu zuen.
EAJk bilera egin du Getarian, Zarautzen urte politikoari hasiera eman aurretik
Kurtso politiko berriko lehen bilera izan du jeltzaleen zuzendaritzak. Arratsaldean, berriz, urtero bezala, Zarautzen egingo du Euzko Alderdi Jeltzaleak urte politiko berria irekitzeko ekitaldia.
EH Bildu Eusko Jaurlaritzarekin akordioak lortzeko prest dago, "politika publikoak aldatzeko" bada
Arnaldo Otegi koalizioko idazkari nagusiak nabarmendu du EH Bildu akordioak lortzeko borondatearekin joango dela lehendakariak iragarritako bilera-sortara, baina gauzak aldatzeko politika publikoak aldatu behar direla erantsi du. Balizko estatus politiko berriari dagokionez, Otegik adierazi du Espainiak Euskal Herria nazio gisa aitortzea izan behar dela abiapuntua.
Mañuetako alkateak inskripzio frankista bat kentzeari uko egin izana aztertuko du Espainiako Gobernuaren ordezkariak
Francisco Javier Garcia herriko alkateak (PP) esan duenez, "nire borondatez ez dut kenduko", "ez du inor molestatzen" eta "bizitza osoa darama herrian".
Mañuecoren esanetan, "koktel gaizto batek" du Gaztela eta Leongo suteen larritasunaren errua
Bien bitartean, kolektibo eta sindikatu ugari bildu dira Gaztela eta Leongo Gorteen atarian dimisioak eskatzeko eta operatiboaren baliabide falta salatzeko.
Dozenaka baso-suhiltzaile Gaztela eta Leongo Gorteen aurrean bildu dira Mañueco eta Quiñonesen dimisioak eskatzeko
"Mala gestión. ¡Quiñones dimisión!" (Kudeaketa txarra. Quiñones, dimititu!) lelopean, ehunka pertsonak dimisioa emateko eskatu diete Gaztela eta Leongo Juntako presidenteari, Ingurumen sailburuari eta Natura Ondare eta Baso Politikako zuzendari nagusiari.
25 urte bete dira ETAk Manuel Indiano, Zumarragako PPko zinegotzia, hil zuela
Atentatu horren ondorioz, PSE-EEk bere zinegotzi guztiak eskolta eramatera behartu zituen. Zumarragako bost zinegotzi sozialistek, ordea, uko egin zieten euren aktei. Hainbat urtez, Zumarragak ez zuen PSE-EEko eta PPko ordezkaririk izan.
"Eskuin muturrari eta olatu autoritarioari aurre egiteko" elkarlanean aritzeko konpromisoa hartu dute EH Bilduk eta Mas Madrilek
Bi alderdi politikoek bilera bat egin dute Bilbon, Arnaldo Otegi buru duen alderdiak Estatuko egoera politikoa ebaluatzeko egiten ari den bilera-sortaren barruan. Komunikatu bateratu batean, bi alderdiek "positibotzat eta konstruktibotzat" jo dute hitzordua, eta "Espainiako Estatuak bizi duen egoerari eta testuinguru globalari buruzko ikuspegia partekatzeko balio izan duela" zehaztu dute.