Kataluniako iragankortasun juridikorako legearen gakoak
Junts pel Sik eta CUPek 2017ko abuztuaren 28an erregistratu zuten Kataluniako Parlamentuan iragankortasun juridikorako legea. Ganberak legea onartu egin zuen, baina Espainiako Auzitegi Konstituzionalak berehala utzi zuen bertan behera.
Kataluniako Errepublikaren Konstituzioa idatzi arteko epea arautzen du, hau da, behin-behineko Konstituziotzat jo daiteke.
Hain zuzen ere, Kataluniako Errepublika independentea eratzeko prozesu konstituziogile hori abiarazteko agindua eman dio gaur Parlamentuak Generalitateari. Hauek dira iragankortasun juridikorako legearen gako nagusiak:
KONSTITUZIOA URTEBETEKO EPEAN
Urtebeteko epea izango dute Kataluniako Errepublika independentearen Konstituzioa idazteko eta lehendabiziko hauteskundeak deitzeko.
Prozesu konstituziogilearen lehendabiziko sei hilabeteetan herritarren ekarpenak jasoko dituzte eta ondoren hauteskunde berezi batzuk egingo dituzte Asanblada Konstituziogilea aukeratzeko.
Asanblada horrek idatziko du Konstituzioa eta ondoren Parlamentura eramango dute: hiru bostenen babesa beharko du onartua izateko. Azkenik, erreferenduma egingo dute, herritarren oniritzia jaso dezan.
ESPAINIAKO LEGE BATZUK, INDARREAN
Prozesu konstituziogilea amaitu bitartean, iragankortasun juridikorako legearekin “talka” egiten ez duten Espainiako Estatuko eta Europar Batasuneko legeak indarrean izango dira.
Horrez gain, Auzitegi Konstituzionalak baliogabetutako legea guztiak berriro jarriko dituzte indarrean.
ESTATUBURUA, MUGAK ETA ARMADA
Generalitateko presidentea izango da Estatuburua. Kataluniako Gobernuak hartuko du muga eta aduanetako kontrola. Espainiako Armada kanporatu egingo dute eta Asanblada Konstituziogileak erabakiko du Kataluniak Armada propioa izango duen ala ez.
FUNTZIONARIOAK
Katalunian lan egiten duten Estatuko behargin publikoak Generalitateko langile izatera pasatuko dira, soldata eta lan-baldintza mantenduz. Langile horiek integratzeko baldintza Espainiako Gobernuarekin adostu beharko dela aipatzen da.
Generalitateko langilea izateko eta interes orokorreko enpleguak lortzeko ezinbestekoa izango da Kataluniako naziotasuna izatea.
NAZIOTASUNA ETA HIZKUNTZAK
Espainiako naziotasuna izan eta 2016ko abenduaren 31a baino lehenagotik Katalunian erroldatuta dagoenak Kataluniako naziotasuna izango du. Kataluniak herritar orok Espainiako naziotasuna mantenduko du, baina espainiartasunari uko egitea eska dezake.
Nork eska dezake Kataluniako naziotasuna? Atzerrian bizi baina Katalunian jaiotakoek; Katalunian gutxienez bost urtez bizi izan den espainiarrak; eta kataluniarren seme-alabek.
Katalunian gutxienez bost urtez jarraian bizi izan diren atzerritarrek ere eskatu ahalko dute Kataluniako naziotasuna.
Hizkuntza ofizialak katalana, espainiarra eta aranera izango dira.
JUSTIZIA
Ordenamendu juridiko berria eratuko dute, baina egungo epaile, magistratu, fiskal eta abokatuen lanpostuak eutsita. Espainiako Auzitegi Konstituzionala eta Auzitegi Gorena Kataluniako Bermeen Salak eta Justizia Auzitegi Nagusiak ordezkatuko dituzte.
Kataluniako Auzitegi Nagusiko presidentea Generalitateak aukeratuko du eta fiskal nagusia Parlamentuak.
Auzi sozialetarako, lan-arloko eta administrazio auzietako salak mantendu egingo dituzte, baina epaitegi militarra kendu egingo dute eta oinarrizko eskubideei eta hauteskundeei lotutako auzietarako beste sala bat sortuko dute.
Gainera, Estatutuaren Bermerako Kontseilua (aholkularia) Berme Demokratikoen Kontseilua (loteslea) izatera igaroko da.
AMINISTIA
Kataluniako prozesu soberanista dela eta, auzipetu edo zigortu dituzten guztiei amnistia emango diete, tartean daude Artur Mas presidente ohia eta Irene Rigau, Joana Ortega eta Francesc Homs kontseilari ohiak.
OGASUNA ETA PENTSIOAK
Zerga-bilketa Generalitatearen esku egongo da. Herritarrek, enpresek eta erakundeek Kataluniako Ogasunean ordaindu beharko dituzte zergak.
Kataluniak Espainiako Estatuarekin duen zorrarekin zer gertatuko den ez dute argitu, baina Espainiako Gobernuarekin negoziatzea beharrezkoa izango dela aipatzen dute.
Era berean, Kataluniako herritar guztien pentsioak eta gizarte laguntzak jasoko dituztela zehazten du.
Zure interesekoa izan daiteke
Patxi Lopezek Feijori egotzi dio ETAren biktimen "erabilera zikina"egitea
PSOE eta PP alderdien arteko ika-mika gogorra izan da gaur Espainiako Diputatuen Kongresuan. Patxi Lopez sozialisten eledunak Behe Ganberan Alberto Nuñez Feijoo PPko buruari leporatu dio ETAren biktimen "erabilera zikina" egitea.
Laugarren xedapen iragankorra indargabetzeko tramitea hasi du UPNk
Cristina Ibarrola UPNren presidenteak lege-proposamen bat aurkeztu du Nafarroako Parlamentuan: Konstituzioa erreformatzea eta xedapena ezabatzea eskatu nahi die Gorte Nagusiei.
Eneko Andueza: “Osasun Ministerioari elkarrizketa gehiago izatea eskatu behar zaio, grebari amaiera emateko”
Eneko Andueza PSEren idazkari nagusia kritiko agertu da Monica Garcia Osasun ministroarekin, medikuen grebaren harira. Adierazi duenez, Osasun Ministerioak “elkarrizketa gehiago eta lankidetza” sustatu behar ditu grebarekin amaitzeko. Bestalde, Euskadi Irratiko "Faktoria" saioan adierazi du ez duela “inolako aukerarik ikusten” EH Bildurekin akordio batera heltzeko euskara Administrazioan arautzen duen legearen inguruan. “EH Bildurekin ez dago tarterik, eta, EAJrekin, ikusteko dago”.
Javier De Andres: "Euskararen exijentzia maila euskal gizarteak benetan eskain dezakeenaren gainetik dago"
Euskadiko PPren presidentearen arabera, "eskatzen den euskara maila euskal gizarteak benetan eman dezakeena baino handiagoa da. Ez dago abokaturik, ez dago osasun-langilerik, ez dago gai jakin batzuetan eskatzen den kualifikazio profesionala duen langilerik, eta, gainera, euskara eskakizuna egiaztatuta duenik", eta horrek langile publikoen behin-behinekotasun tasak areagotzen ditu. Haren ustez, "arazoa da nazionalismoaren eskakizun ideologikoak euskal gizarteak Administrazioan euskararen arloan benetan bete dezakeenaren gainetik" daudela.
Sanchezek Aznarren aurka egin du Espainia Irakeko gerran sartzeagatik, eta Iranekin "akats bera ez egitea" eskatu du
Espainiako Gobernuko presidenteak ohartarazi du Iran Irak baino askoz ere indartsuagoa dela militarki eta ekonomikoki, eta gerraren ondorioak larriagoak izango direla adierazi du.
GOIDIa ikertzen duen epaileak Mazon lekuko gisa deklaratzera deitu du
Horrez gainera, "borondatez" egun hartako telefono-deien zerrenda eta mezuak ikerketarako emateko eskatu dio. Biktimek espero dute presidente ohiak egia esateko "ohorea" izango duela oraingoan.
Marisol Iparragirre "Anboto"-ri espetxe araudia aplikatu zaiola esan du Ubarretxenak
Eusko Jaurlaritzaren bozeramaileak azaldu duenez, Iparragirrerekin gainerako presoekin jokatzen duten moduan jokatu dute, eta adierazi du dela inolako neurri berezirik hartu. Aipatu du ulertzen dutela ETAren biktimei eragiten dien mina. Hala ere, gogorarazi du neurri horrek gizarteratzea duela helburu. Marisol Iparragirre Martuteneko kartzelatik atera da astearte honetan, erdi-askatasuneko erregimenean: astean zehar egunez irten ahal izango da espetxetik, lan egiteko, eta gauean itzuli beharko du. Asteburuetan ez da aterako.
Autonomo txikiak BEZetik salbuestea da Juntsek jarri duen baldintza, krisiaren aurkako dekretua babesteko
Miriam Nogueras Juntsek Diputatuen Kongresuan duen bozeramaile aurreratu du krisiaren aurkako dekretuaren alde bozkatuko dutela, baldin eta PSOEk neurrien artean sartzen badu 80.000 euro baino gutxiago fakturatzen duten autonomoek BEZ zerga ez ordaintzea.
Eusko Jaurlaritzak adierazi du EHUk iragarritako protokoloa “labur" geratzen dela “mehatxu-jarrerei” aurre egiteko
Juan Ignacio Pérez Iglesias sailburuak jarrera horien ardura duten taldeak ez aipatzea aurpegiratu dio Errektoretzari, eta IAS aipatu du.
Diez Antxustegik beharrezko ikusten du Tubos Reunidosen "zorra berrantolatzea", eta industria indartzeko deia egin du: "Gure babes soziala da"
EAJren Eusko Legebiltzarrerako bozeramaileak, Joseba Diez Antxustegik, Radio Euskadin azpimarratu du Tubos Reunidos enpresaren zorra “berrantolatzeko” beharra, irtenbidea emateko. “Merkatua badu, baina likidezia arazoak ditu”, adierazi du. Horrekin batera, nazioarteko egoera zailaren aurrean industria bultzatzearen beharra nabarmendu du: “Euskadin, gure babes soziala gure babes industriala da”. Azkenik, euskararen kudeaketaz enplegu publikoaren eskaintzetan, alderdi politikoek arau berri bat adosteko “ardura” dutela adierazi du, eta "segurtasun juridikoaren" beharraz mintzatu da.