PSN, Geroa Bai eta Zurekin Nafarroaren arteko akordio programatikoaren edukia

Nafarroako Alderdi Sozialistak, Geroa Baik eta Zurekin Nafarroak sinatutako akordioak "garapen ekonomikoa eta kohesio soziala batzen dituen ereduan" sakontzen jarraitu nahi du, "hazkunde iraunkorra eta aukera berdintasuna" bermatuta. Maria Chivitek, Uxue Barkosek eta Begoña Alfarok aurkeztu dute.

Nafarroako Gobernu aurrerakoi eta plural baterako akordio programatikoak 58 orrialde ditu eta 2023-2027 legegintzaldirako pentsatuta dago. Sei lehentasun politiko eta oinarrizko hamabi printzipio ditu, hiru alderdiek aurkeztutako dokumentuaren arabera.

Hauek dira akordio horretan jasotako ideia nagusiak:

Oinarrizko printzipioak

1. Lehentasuna emango zaie hazkunde iraunkorra sortzen duten eta herritar guztiei aukera-berdintasun osoa eta ongizatea bermatzen dizkieten politika ekonomiko eta sozialei, baita enplegu osoa ere, bereziki kalteberak diren kolektiboei eta oinarrizko eskubideei arreta berezia eskainiz.

2. Herritarren eskubideak sendotzea, guztion onurarako erantzukidetasun kulturarekin batera, eta sistema demokratikoan eta horren kontrol, gardentasun eta partaidetza mekanismoetan sakontzea.

3. Bakearen eta bizikidetzaren balioen aldeko apustua.

4. Feminismoaren, genero-berdintasunaren, aniztasun afektibo-sexualaren eta pertsonak generoaren, sexuaren edo sexu-orientazioaren arabera ez baztertzearen aldeko apustu integrala.

5. Erreferentziazko zerbitzu publikoak definitzea eta indartzea, unibertsaltasunaren, kalitatearen eta ekitatearen printzipioetan oinarrituta, nahikotasun ekonomikoaren eta baliabide publikoen optimizazio maximoaren irizpideetan oinarrituta.

6. Lurralde-kohesioan eta despopulazioaren aurkako borrokan sakontzen jarraitzea, baita lurraldea egituratuko duten oinarrizko azpiegituren garapenean ere, aukera-berdintasuna, garapen ekonomiko eta sozial harmonizatua eta ingurumenaren iraunkortasuna bermatzeko.

7. Berrikuntza da, digitalizazioaren, adimen artifizialaren eta 4.0 Industriaren aurrean, Foru Erkidegoa bere ekoizpen-eremuan teknologikoki egokitzeko formularen oinarria.

8. 2030 Agenda eta horren Garapen Iraunkorreko Helburuak esparru politiko gisa bultzatzea.

9. Erakunde publikoen eta gizarte zibilaren arteko lankidetza aktiboaren aldeko apustua, baliabide guztiak dinamizatuko dituen faktore gisa.

10. Eskubide historikoak eguneratzearen aldeko apustua, adostasunean oinarrituta, eta, zehazki, Nafarroako Foru Hobekuntza.

11. Erabat demokratikoa den eraberritzearen agendan sakontzea, kaleko errealitatea erakundeetara hurbiltzeko, gardentasunaren, komunikazioaren eta elkarreraginaren bidez.

12. Nafarroako errealitate historiko, kultural eta soziala zaintzea eta babestea, horien parte diren berezko hizkuntzak barne.

Lehentasun politikoak

1. Osasuna. Osasunari buruzko Foru Legea onartzea, 2023ko martxoan "Osasunari buruzko Foru Lege berri baten oinarriak erabaki eta finkatzeko Ikerketa Batzordeak edo Osasune Batzorde Bereziak" onartutako irizpenaren oinarriekin.

2. Etxebizitza. 2018-2028 aldirako Nafarroako Etxebizitza Plana garatzea eta ezartzea, lehentasun nagusitzat birgaitzea eta alokairu soziala mantenduz; etxebizitza habitagarrien eta irisgarrien parke bat sustatzea, landa-eremuak kontuan hartuta; alokairuko prezio arrazoizkoak bermatzea.

3. Berrindustrializazio-plana. Industria-ehunaren lehiakortasuna hobetzea, kalitatezko lana sortuko duen balio erantsiko ekoizpen iraunkorrerantz aurrera eginez eta gure erkidegoan errotutako eskaintza formatiboarekin koordinatuz.

4. Nafarroako garapen eta kohesio ekonomiko eta sozialerako funtsezko azpiegiturak bultzatzen eta garatzen jarraitzea.

5. Bizikidetzarako Plan Estrategikoa garatzea, indarkeriari zilegitasuna kentzeko programetan sakonduz; elkarrizketa sustatzea, arazo politiko eta sozialak konpontzeko bide gisa; gizarte-adostasuna sustatzea, iraganeko eta oraingo edozein jarduera edota jarrera bortitz ez-legitimo gaitzesteko; eta askotariko iritzi eta ideologien, identitateen, sexu eta genero aukeren, ikuspegi laiko eta erlijiosoen, kulturen, jatorrien eta hizkuntzen arteko aniztasunaren errespetua bultzatzea.

6. Gizonen eta emakumeen arteko benetako berdintasuna bermatzea, Istanbulgo Hitzarmenean xedatutakoaren argitan. Hitzarmen hori Espainiak berretsi zuen, eta 2014ko abuztuaren 1etik dago indarrean. Emakumeen aurkako indarkeria giza eskubideen urraketatzat eta diskriminaziotzat hartzen du, eta estatuak erantzuletzat jotzen ditu modu egokian erantzuten ez badute. Horrez gain, sinatzaileak behartzen ditu beren legeria Hitzarmenean jasotako betebeharretara egokitzera eta hura eraginkortasunez aplikatzen dela ziurtatzeko mekanismoak ezartzera.