Euskadiko Gastronomia eta Elikadura Planak sektoreak dimentsioa irabaztea du helburu

Eusko Jaurlaritzak Euskadiko Gastronomia eta Elikadura Plan Estrategikoa 2030 aurkeztu du. Bost urtean 2.600 milioi euro mobilizatuko ditu, sektorea handiago nahiz errentagarriago idan dadin.

Plana Gasteizko Udapa patata kooperatiban aurkeztu dute, astelehen goizean, eta bertan izan dira Imanol Pradales lehendakaria, Amaia Barredo Elikadura, Landa Garapen, Nekazaritza eta Arrantza sailburua eta Euskadiko ehun eta berrogeita hamar elikagai-enpresaren baino gehiagoren ordezkariak, Kaiku, Ortiz, Eceiza eta Aguinagarenak, besteak beste.

Elikaduraren eta gastronomiaren sektoreari dagokio euskal BPGaren % 10 baino gehiago, eta 133.000 enplegu baino gehiago sortzen ditu. 2020tik 2024ra sektorearen balio erantsi gordina % 30 hazi da, enpresa aktiboen kopurua, % 3,6, eta esportazioak, % 10 baino gehiago.

Planak industriaren beste esparru batzuetan honezkero aplikatzen diren lankidetza publiko-pribatuko tresnak aktibatu nahi ditu. Horrela, 2.600 milioi mobilizatuko dira 2030era arte —650 milioiko inbertsio publikoa eta 1.950 milioiko inbertsio pribatu induzitua— sektorearen lehiakortasuna, jasangarritasuna eta nazioarteko proiekzioa bultzatzeko.

Hala, administrazioa sinplifikatzeko, lehiakortasuna hobetzeko, euskal markak indartzeko, talentua erakartzeko, belaunaldien arteko erreleboa bultzatzeko eta I+G+b sustatzeko jardungo da, baita sektore-leihatila bakarra sortzeko ere.

Planaren helburua ekoizleek, enpresek, elkarteek, zentro teknologikoek, unibertsitateek eta administrazioek elkarrekin lan egitea da. Koordinazio egiturak Jarraipenerako Batzorde mistoa izango du, eta HAZIren ardurapeko Kudeaketa Teknikoko Bulego bat.

Plan propio baten "garrantzia", Pradalesen arabera

Ekimenaren abiapuntua argia da: biztanleria hazten eta hiriguneetan zentralizatzen ari da, eta giza-elikadurarako lurrak ez dira nahikoa. Elikadurari eta nekazaritzari dagokienez euskal gizarteak eta gizarte globalak aurre egin beharreko erronken aurrean, plan propio bat izatearen garrantzia azpimarratu du Imanol Pradales lehendakariak “inoren zain gelditu gabe, inork ez baitu gure partez egingo”.

Hori ziurtatu du Gastronomia eta Elikadura Plan Estrategikoaren aurkezpenean, astelehen honetan. Lehendakariaren arabera, lankidetza publiko-pribatuan oinarrituta, “proiektu eraldatzaileak hedatzea” ahalbidetuko duen planak uste sendo bati erantzuten dio: “Elikaduraren eta gastronomiaren balio-katea Euskadiko ekonomiaren eta ongizatearen zutabeetako bat da”, eta, horregatik, alde batetik, sektoreak gizarteari ematen dion ekarpen guztia aitortu nahi du (enplegua, aberastasuna, kanpo-proiekzioa, ingurumenaren kudeaketa, lurralde-oreka, paisaia, identitatea eta kultura), bai eta ekarpen hori posible egiten duten pertsona eta eragile guztiak ere (nekazariak, enpresak, industria, gastronomia eta ikerketaren ekosistema).

Halaber, Pradalesen arabera, plana “une erabakigarri eta oso konplexu batean dator, kostuen igoerak, lehia globalak, klima-aldaketak, kontsumo-ohituren aldaketek, iraultza teknologikoak eta Europaren abagune kezkagarriak markatutakoa”, Europak bere elikadura segurtasunaren aldeko apustu garbia egitearen alde egin du “Nekazaritza Politika Komun indartu eta deszentralizatuarekin”.