EAJ eta EH Bildu indartuta, baina jeltzaleek aurretik jarraituko lukete
Foru eta udal hauteskundeetarako urtebete falta denean, EAJk eta, bereziki, EH Bilduk emaitzak hobetuko lituzkete, joera bipartidista sendotuz. Nafarroan, UPN izango litzateke lehen indarra, baina nekez izango luke gobernatzeko aukera; PSN eta EH Bildu lehian ariko lirateke bigarren indarra izateko.
EAJren eta EH Bilduren arteko lehia estua euskal politikaren ezaugarri nagusia izaten jarraituko luke. Bi indarrak sendotuta helduko lirateke datorren urteko foru eta udal hauteskundeetara, eta joera bipartidista finkatuko litzateke. Jeltzaleak koalizio subiranistaren aurretik egongo lirateke oraindik ere, baina aldea murriztu egingo litzateke 2023ko hauteskundeekin alderatuta.
Ondorio hori EITB Focus inkestaren azken neurketak utzitako argazkitik atera daiteke. Azterlanak euskal politikaren eta gizartearen inguruko hainbat gai jorratu ditu: etxebizitza, osasuna, segurtasuna eta Europak munduan duen rola, besteak beste. Horrez gain, datorren urteko udal eta foru hauteskundeetarako urtebete falta den honetan, boto asmoari eta buruzagi politikoen ezagutza zein balorazioari buruzko datuak ere bildu ditu.
Gizakerrek egin du inkesta, Euskal Autonomia Erkidegoko eta Nafarroako 4.250 herritarri galdetuta. Landa lana apirilaren 17tik maiatzaren 13ra bitartean egin zuten, PSOEren inguruko ustezko azken ustelkeria kasuak argitara atera aurretik.
Joera bipartidista
Boto asmoaren datuek erakusten dutenez, EAJren eta EH Bilduren indartzearen ondorioz, euskal politikak gero eta joera bipartidistagoa izango luke, EAEri dagokionez behintzat.
PSE-EEk indarra galduko luke, eta PPk beheranzko joerari eutsiko lioke. Voxek Araban baino ez luke gaindituko % 3ko langa, eta ezker konfederalak, zatituta aurkeztuz gero, garesti ordainduko luke.
Nafarroan, berriz, UPN izango litzateke berriro lehen indarra, baina gobernatzeko zailtasun handiak izango lituzke. Eskuineko indarrak —UPN, PP eta Vox— gehiengo osotik urrun geratuko lirateke.
PSNk eta EH Bilduk bigarren indarra izateko lehian jardungo lukete, koalizio abertzalearen hazkundeari esker. Geroa Baik eutsi egingo lioke bere posizioari, eta indar horiek guztiek, ezker konfederalarekin batera, gobernu aurrerakoia berritzeko aukera izango lukete.
Bizkaiko foru hauteskundeak
EAJk berriro irabaziko lituzke Bizkaiko foru hauteskundeak nagusitasunez, baina EH Bilduk goranzko joera sendotuko luke, eta tartea murriztu egingo luke. EITB Focusen arabera, jeltzaleek botoen % 39,2 eskuratuko lukete, duela lau urteko emaitza bera. EH Bilduk, berriz, lau puntu egingo luke gora, % 29,6raino. Bi indarren artean botoen ia %70 bilduko lukete.
PSE-EEk bi puntu inguru galduko lituzke, eta botoen % 14an geratuko litzateke. PPk ere zertxobait egingo luke behera, % 6,6raino.
Gipuzkoako foru hauteskundeak
Gipuzkoan ere joera bipartidista bera sendotuko litzateke, baina indarren arteko ordena alderantzizkoa izango litzateke. EH Bilduk babes gehiago lortuko luke, boto asmoaren ia % 40ra iritsita, eta lurraldeko nagusitasuna sendotuko luke.
EAJk ere emaitzak hobetu egingo lituzke, botoen % 33,7ra helduta, baina EH Bilduren eta jeltzaleen arteko aldea sei puntura handituko litzateke.
PSE-EEk botoen % 14,5 eskuratuko lituzke, puntu eta erdi galduta, eta PP % 5,3an geratuko litzateke.
Arabako foru hauteskundeak
Araba izango litzateke botoa zatituena duen lurraldea, nahiz eta EAJk eta EH Bilduk azken urteetako goranzko joera sendotu. Jeltzaleak lehen indarra izango lirateke, baina EH Bildu 0,7 puntura legoke.
PSE-EEk eta PPk, berriz, bi puntu baino gehiago galduko lituzkete; hain zuzen, EAJk eta EH Bilduk irabaziko luketen kopuru bera. Voxek Araban baino ez luke gaindituko % 3ko langa, % 4,8ra helduta.
Nafarroako Parlamentua
Datorren urteko Nafarroako Parlamenturako hauteskundeei dagokienez, UPN izango litzateke lehen indarra, botoen % 26 ingururekin. Gobernua osatzea, baina, oso zail izango luke
UPNren, PPren eta Voxen batura gehiengo osotik urrun geratuko litzateke, eta PSNk, EH Bilduk, Geroa Baik eta ezker konfederalak gobernu aurrerakoia berritzeko aukera izango lukete. EH Bilduk bi puntu eta erdi egingo luke gora, % 19,9raino, eta PSNrekin lehian ariko litzateke bigarren indarra izateko. Sozialistak % 20,5 inguruan mantenduko lirateke.
Hiriburuetako alkateak
EITB Focus inkestak ez du hiriburuetako boto asmoari buruzko daturik jasotzen, baina bai alkateen ezagutza eta balorazioari buruzkoak.
Bilbon, herritarren % 96,2k ezagutzen du Juan Mari Aburto (EAJ) alkatea; haren kudeaketak % 66,4ko onespena du, eta 5,5eko nota jasotzen du. Donostian, Jon Insausti (EAJ) alkateak % 96,3ko ezagutza maila du, karguan zazpi hilabete baino ez daramatzan arren; % 66,9ko onespena eta 6ko balorazioa lortu ditu. Gasteizen, Maider Etxebarria (PSE-EE) alkateak % 95eko ezagutza du, eta % 48ko onarpena; haren nota 4,8koa da.
Nafarroari dagokionez, Joseba Asiron (EH Bildu) Iruñeko alkateak % 96,7ko ezagutza du, % 66,1eko onespena eta 5,7ko balorazioa.
Beste udalerri batzuk
Inkestak beste udalerri batzuetako alkateen ezagutza eta kudeaketaren balorazioa ere aztertu ditu: Barakaldo, Getxo eta Basauri, Bizkaian; Irun, Eibar eta Tolosa, Gipuzkoan; eta Laudio, Amurrio eta Agurain, Araban.
Alkate guztiek ezagutza maila handia dute herritarren artean, baina alde handiak daude onespenari dagokionez. Onespen handiena Tolosako alkate Andu Martinez de Rituertok (EH Bildu) lortu du: inkestatutako tolosarren % 81,9k ontzat jo du haren kudeaketa.
Ondoren datoz Basauriko alkate Asier Iragorri (EAJ), % 72,4ko onespenarekin, eta Eibarko alkate Jon Iraola (PSE-EE), % 72,2ko onespenarekin.
Metodologia eta lagina
Ikerketa honetan erabilitako metodologia izaera kuantitatibokoa izan da, elkarrizketa-teknikaren bidez gauzatua.
Ikerketa-teknika horrek planteatutako helburu guztiak erantzuteko aukera ematen du, baliozkotasun eta fidagarritasun handieneko emaitzak lortuz. Azterlanaren unibertsoa 18 urte edo gehiagoko pertsonek osatzen dute, Euskal Autonomia Erkidegoan eta Nafarroan bizi direnek, eta landa-lana 2026ko apirilaren 17tik maiatzaren 13ra bitartean egin zen.
Laginketa estratifikatua egin da, kuoten araberako esleipen proportzionalarekin, metodologia kuantitatiboa erabiliz.
Lagina
4.250 inkesta egin dira guztira (950 Araban, 1.500 Bizkaian, 1.200 Gipuzkoan eta 600 Nafarroan). Inkestak honela banatu dira: 400 bana hiriburuetan —Gasteiz, Bilbo, Donostia eta Iruñea—; 200 bana Llodio, Amurrio, Getxo, Basauri, Barakaldo, Tolosa, Irun eta Eibarren; 50 Agurainen; 500 Bizkaiko gainerako udalerrietan; 200 Gipuzkoako eta Nafarroako gainerako udalerrietan; eta 100 Arabako gainerako udalerrietan.
Errore-marjina ±%1,5ekoa da datu orokorretarako; ±%3,17 Arabako Lurralde Historikorako; ±%2,53 Bizkaiko Lurralde Historikorako; ±%2,82 Gipuzkoako Lurralde Historikorako; eta ±%3,99 Nafarroarako, %95eko konfiantza-mailarekin.
Lagina ausazkoa eta estratifikatua izan da, lurralde-eremuaren, udalerriaren, sexuaren eta adinaren arabera.
Inkesten %24 euskaraz egin dira, eta gainerako %76ak gaztelaniaz. Emaitza orokorrak inkestatutako udalerrien biztanleria-tamainaren arabera ponderatu dira.
Landa-lana 2026ko apirilaren 17tik maiatzaren 13ra bitartean egin zen, telefono bidezko elkarrizketen bidez.
Inkestaren batez besteko iraupena 10 minutu eta 22 segundokoa izan da; laburrena 6 minutukoa eta luzeena 36 minutukoa.
Zure interesekoa izan daiteke
Migraina kasuak ia bikoiztu egin dira 1990etik, eta gero eta gehiago izango direla aurreikusten dute adituek
Gaixotasun horrek desgaitasuna eta tentsio-motako zefalea areagotzea ekar lezake, batez ere 50 urteko emakumeen kasuan.
Odol-test berri batek alzheimerrerantz daraman narriadura kognitibo arinaren progresioa detektatzen du
Test berri honek biomarkatzaile berriak neurtzen ditu eta datu klinikoekin konbinatzen ditu, zehaztasun handiz iragartzeko narriadura kognitibo arina duten zein pazientek egingo duten aurrera alzheimerrerantz eta zeintzuk mantenduko diren egonkor.
Litioa erabakigarria izan liteke Alzheimerra agertzeko eta gaixotasunaren aurkako tratamendua emateko
Harvardeko ikertzaileek aurkitu dute garuneko litioaren galerak oroimenaren narriadura bizkortzen duela, gaixotasunari lagunduz. Nature aldizkarian argitaratutako eta 10 urtetan egindako lanak lehen aldiz erakusten du litioa modu naturalean produzitzen dela garunean, eta neurodegeneraziotik babesten duela.
Osakidetzak profesionalek baliozkotutako edukiak dakartzan webgune bat prestatu du
Kontsultan bertan eduki jakin bat (ikastaroak, tailerrak, material multimedia...) agindu edo preskribatzeko aukera ematen die osasun arloko profesionalei, pazienteek eta familia zaintzaileek ezagutza zabaldu eta beren gaixotasuna hobeto kudea dezaten.