Iruñeak behar duen energia elektrikoaren % 76 eguzki plakekin sor lezake
Iruñeko Udalak 2030erako Energia Trantsizio eta Klima Aldaketarako Estrategian eta GoGreen Estrategian kontsumitutako energiaren % 40 iturri berriztagarrietatik etortzea jasotzen du. Helburu hori lortzeko, 'Iruñeko eguzki-mapa' garatu du. Dokumentu horren ondorioen arabera, hiriak energia elektrikoaren % 76 sortzeko ahalmena du, eraikinen estalkietan jarritako eguzki-instalazio fotovoltaikoen bidez. Auzo batzuek, gainera, urtebetean kontsumitzen dutena baino energia gehiago sortzeko ahalmena dute.
Fermín Alonso Proiektu Estrategikoetako, Mugikortasuneko eta Jasangarritasuneko zinegotzi ordezkariak eta Javier Zardoya Udaleko Energia Agentziako arduradunak aurkeztu dute 'Iruñeko eguzki-mapa', Smart Cities Institutuko kide diren Nafarroako Unibertsitate Publikoko ikertzaile talde batek egindakoa.
Hiriak eguzki-energia fotovoltaikoa (elektrikoa) eta eguzki-energia termikoa sortzeko duen ahalmenaren azterketa da, jasotako eguzki-erradiazioaren arabera. Dokumentuak plangintza energetikoa maila teknikoan edo politikoan errazteko informazioa ematen du, baita maila partikularrean erabakiak hartzea errazteko ere, horrela teknologia horiek hirian hedatzea azkartzeko.
Energia-kontsumoak eta ahalmenak
2019ko kontsumo-datuak kontuan hartuta, eguzki-energia fotovoltaikoaren bidezko eskari elektrikoaren estaldura-tasak lortu dira Iruñeko posta-barrutietarako. Hiri osorako, kontuan hartuta urteko energia-elektrikoaren kontsumoa guztira 656.41 GWh-koa dela eta urteko ekoizpen fotovoltaikoa 502.65 GWh-koa izan daitekeela, elektrizitate-kontsumoaren % 76,6 lor liteke. Gainera, hiriko 16 posta-barrutietako 4tan egiaztatu da energia fotovoltaikoa ekoizteko ahalmena kontsumo elektrikoa baino handiagoa dela. Nabarmentzekoak dira Sanduzelai, Buztintxuri eta Landaben.
Hiriko estaldura termikoari dagokionez, gas naturalaren guztizko kontsumoa urtean 1.208 GWh-koa dela kontuan hartuta eta eguzki-ekoizpen termikoa 1.197,69 GWh-koa izan litekeela, urteko eskariaren % 99,1 ase liteke. Ekoizpen fotovoltaikoaren kasuan bezala, Sanduzelai, Buztintxuri eta Landaben biltzen dituen posta-barrutia nabarmenduko litzateke eguzki-energia termikoa ekoizteko ahalmen handiagatik.
Udal-eraikinetan gaur egun kontsumitzen den energia guztiaren % 0,9 lortzen da eguzki-energia fotovoltaikoaren bidez. Hala ere, eraikin horien ekoizpen fotovoltaikoko ahalmen estimatua (27,76 MWh) kontuan hartuta, Udalaren elektrizitate-eskariaren % 92 ase liteke. Gas naturalaren kontsumoaren eta eguzki-energia termikoaren ekoizpenaren datuen arabera, egun eskariaren % 0,9 betetzen da horrela. Baina udal-eraikinetako eguzki-energia termikoa ekoizteko ahalmena 66,69 GWh-koa da, adituen esanetan; hots, egungo gas natural kontsumoa baino 2,6 aldiz handiagoa.
Etorkizunean egin litezkeen jarduketak
'Iruñeko eguzki-mapa' dokumentuak etorkizunean egin litezkeen lau jarduketa ere biltzen ditu. Lehenengoa espazio publikoak aztertzea da, hala nola parkeak eta aisialdirako eremuak, eguzki-energiaren bidez asetzen den udal-kontsumoa handitze aldera. Bigarrena kalkuluak hobetzearekin dago lotuta, espazio-bereizmen handiagoko gainazaleko eredu digital batetik abiatuta. Hirugarren jarduketaren ondorioz, eraikinen fatxadetan jasotako energia eta horren inplikazioak ere aztertuko lirateke, hala energia berriztagarriak ez direnen kontsumoari dagokionez nola bertan bizi direnen erosotasun termiko eta bisualari dagokienez. Azkenik, lan-ildo gisa, hiriko balizko 'bero-uharteak' identifikatzea aipatzen da.
Autokontsumorako instalazio fotovoltaikoetarako laguntzak
Iruñeko Udalak autokontsumorako instalazio fotovoltaikoak jartzeko dirulaguntza-deialdian eskaerak aurkezteko epea urriaren 31ra arte egongo da zabalik. Aurten, laguntza horien zenbatekoa % 50 igo da, 30.000 eurorainokoa baita.
Diruz lagunduko dira autokontsumorako energia elektrikoa sortzeko eguzki-instalazio fotovoltaikoak Iruñeko udal-mugarte barruko higiezin eta/edo eraikinetan, hala banakako autokontsumorako nola kontsumo partekatu edo kolektiborako. Honako gastu hauek finantzatuko dira: elementu sortzaileak, ainguraketa- eta euste-sistemak, inbertsoreak, kableak eta babesgarriak eta bateriak (aukeran). Diruz lagundu daitekeen inbertsioa ez da 2.000 eurotik beherakoa izango eta diseinu- edo ingeniaritza-lanek ezingo dute izan instalazioaren kostu osoaren % 10 baino gehiago. Horrela, eman daitekeen zenbatekoa diruz lagundu daitekeen gastuaren % 50era bitartekoa izango da, eta eskaera bakoitzeko gehienez ere 2.000 eurokoa izango da banakako autokontsumoan, eta 4.000 eurokoa autokontsumo partekatuan.
Deialdiak bi betekizun ezartzen ditu dirulaguntzak jaso ahal izateko: batetik, Iruñean kokatuta dagoen higiezin baten jabe izatea, eta, bestetik, Iruñean erroldatuta egotea, gutxienez, 2021eko urtarrilaren 1az geroztik. Dirulaguntza hori jaso nahi duten instalazio guztiek urriaren 31rako eginda, fakturatuta eta legeztatuta egon beharko dute.
Albiste gehiago ekonomia
Euriborraren jaitsiera dago hipoteken gehikuntzaren atzean, sektore batzuetan
Guztira 1.922 hipoteka sinatu dira EAEn. Batez beste, 163.000 euro ingurukoak dira, % 2,99ko interes-tasarekin, eta 25 urtera. Hain justu, interes-tasen beherakadak animatu du jendea. Hori eta alokairuaren merkatuaren egoera kaskarra. Paradoxikoki, aldi berean, etxebizitzak garestitzen ari dira. Urteko lehenengo hiruhilekoan % 12 egin du gora prezioak.
Ikasle-egoitza edo pisua? Ikasturte hasierako erabaki handietako bat
Duela urte batzuk alde ekonomiko nabarmena zegoen egoitzan bizi eta beste ikasle batzuekin alokairuko etxean egotearen artean. Bigarren aukera askoz merkeagoa zen. Gaur egun, ordea, arrakala hori murriztu egin da, besteak beste, euskal hiriburuetako pisuen prezioen ondorioz. Hala ere, argi dago abuztu amaieran zailena leku bat aurkitzea dela, egoitzan zein etxea partekatuan.

Etxebizitzen gaineko hipoteka-kopurua % 24 hazi da Euskadin ekainean
Nafarroa, aldiz, jaitsiera izan duen bakarra da Estatuan.
Euskadi eta Nafarroa, batez besteko erretiro-pentsio altuena duten erkidegoen artean
Gizarte Segurantzak 13.620,8 milioi euro erabili ditu abuztuan kotizaziopeko pentsioen hileko nomina arrunta ordaintzeko, eta kopuru horren ia hiru laurden, erretiro-pentsioetarako.
Enplegu erregulazioko espedientearen kaleratzeak 22tik 14ra jaitsi ditu Serveok, eta langileek greba abiatu dute
Enpresak banan-banan negoziatuko du kaleratutako langile bakoitzarekin. Sindikatuek salatu dute Bridgestoneko langileak atzeman dituztela Serveoko beharginen lanak egiten, greba hasi eta bi ordura.
Bigarren Hezkuntzan eta Lanbide Heziketan eskainitako irakasle-plazen % 17 hutsik geratu dira Nafarroan
Eskainitako 473 plazetatik 84 ez dira bete. Lehen Hezkuntzan, berriz, ia ez da lanposturik geratu bete gabe.
Correosek aldi baterako etengo ditu balio txikiko paketeen bidalketak Estatu Batuetara eta Puerto Ricora
Correosek ostiral honetan ohar baten bidez jakitera eman duenez, Estatu Batuetako aduana-arauak aldatu dira, balio txikiko bidalketei aplikatzen zitzaien muga-zergen salbuespena kentzeko. Ondorioz, Correos-ek mota horretako bidalketak 24ko (igandea), 23:59ra bitartean soilik onartuko ditu.
AEBko banku zentrala interes-tasak jaistea aztertzen ari da
Jerome Powell Erreserba Federaleko presidenteak Trumpen garaiko lehen murrizketa iradoki du, eta New Yorkeko burtsak gora egin du.
Grebari amaiera emateko enpresaren eta Udalaren jarrera “arduragabea” kritikatu dute Gasteizko lorezainek
Ohartarazi dutenez, "ez da gatazkaren amaiera ikusten" eta euren lan-aldarrikapenak babesteko herritarren sinadurak biltzen hasi dira.
Europar Batasunak akordio formala itxi du AEBekin % 15eko muga-zerga orokorrerako
Automobilei muga-zergak murrizteko, baldintza da AEBko nekazaritza-produktu eta elikagaiei zergak kentzea.