Garbiñe Aranburu: "Langileok ez dugu zulo gehiago gerrikoan estutu ahal izateko"
Ziurgabetasunez betetako testuinguruaren aurrean, Garbiñe Aranburu LAB sindikatuko koordinatzaile nagusiak sindikatuak ikasturte berriari aurre egiteko dituen ziurtasunak azpimarratu nahi izan ditu gaur goizean Radio Euskadin egin dioten elkarrizketan.
Lehenengo ziurtasuna da "azken urteak oso gogorrak izaten ari direla langileentzat eta ez dugula gerrikoan zulo gehiagorik estutzeko". Sindikatuak udaberrian aurkeztutako txosten baten arabera, gogorarazi du langileek batez beste galdutako eros-ahalmena 6.000 eurokoa zela, eta hori kontuan hartuta, nabarmendu duenez "langileak ez gaude prest eta ezin ditugu gure gain hartu eskatzen zaizkigun ahaleginak".
Aranburuk zehaztu duen bigarren ziurtasuna egoeraren konplexutasunari buruzkoa da: "Ez dago konponbide magikorik, baina gaiaren muinera jo behar da, eta zalantzan dagoena agortuta dagoen sistema kapitalista da". Azpimarratu du egoerak "egiturazko neurriak" hartzea eskatzen duela eta trantsizio ekosozialista eta feminista bat diseinatu behar dela, "krisi klimatikoari eta aberastasunaren banaketari buruzko eztabaidari bere osotasunean heltzeko". Sindikalistaren arabera, eztabaida hori "eliteetan diseinatzen ari da".
Hirugarren ziurtasun bat ere aipatu du idazkariak, "greben eta mobilizazioaren bidea" dela "langileriaren egoerak okerrera egin ez dezan eta eskubideak gal ez daitezen sindikatuak ikusten duen bide bakarra".
Errenten ituna posible ote den galdetuta, Aranburuk uste du lehenik eztabaidaren esparrua bera "ondo kokatu" beharko litzatekeela. "Aberastasuna modu ekitatiboan banatzeko eztabaida da ireki behar dena. Horrek, noski, soldatez eta zerga politikak berritzeari buruz hitz egitea dakar", bere ustez, baina, ez dago une honetan "termino horietan patronalaren eta sindikatuen arteko akordioetarako aukera handirik".
Aurrekoaren harira, deitoratu du "Jaurlaritzaren eta erakundeen zeregina aberastasuna modu bidezkoagoan banatzearen alde egitea" izan beharko litzatekeela; aldiz, "Iñigo Urkulluk, errenta-itun baten beharraz hitz egiten digunean, langileoi adierazi nahi diguna da langileok eros-ahalmenaren galera bat onartu beharko dugula". Horren aurrean berretsi du, sindikatuak ez duela KPIaz azpiko soldatarik onartuko.
KPI altuaren aurrean soldatak egoikitzeko enpresa batzuek izan ditzaketen zailtasunen aurrean, azaldu duenez "beti aurki daitezke formulak", baina argi utzita, hitzarmenek KPIaren araberako soldatak bermatu behar dituztela dio, eta ez eros-ahalmenaren galera batera bultzatu. "Langileoi gero eta tarta zati txikiagoa iristen zaigu sortzen den aberastasun horretatik".
Era berean, salatu du LAB sindikatuak ez duela Arantxa Tapia sailburuak iragarritako energia-planaren berri izan, "eta ez duela ekarpenik egiteko aukerarik izan". Ildo horretan, krisi klimatikoari aurre egiteko sindikatuek duten zeregina aldarrikatu du; izan ere, Aranbururen ustez, gaiari osotasunean heltzeak "ekoizpen-ereduari buruz hitz egitea ekarriko du, zer enplegu beharko diren eta zein ordeztu ahal izango diren ikustea", eta eztabaida horiek sindikatuekin ere egin behar direla uste du.
Bestalde, Aranbururen ustez, Espainiako Gobernuak onartutako etxeko langileentzako langabeziarako subsidioaren neurria aurrerapausoa da, baina "berandu iritsi da eta partziala da"; izan ere, bere ustez, pertsona horiek Gizarte Segurantzaren erregimen orokorrean sartu beharko lirateke. Hori dela eta, sindikatuak sektore horretan hitzarmen kolektiboa lortzeko lanean jarraituko duela adierazi du.
Zure interesekoa izan daiteke
Abian dira Eusko Jaurlaritzaren hileko 220 eurorainoko laguntzak adingabeak dituzten familia zaurgarrientzat
Gurutze Gorriak kudeatutako eta Europako funtsekin finantzatutako programak laguntza materiala eskainiko die bost kide edo gehiagoko familiei 2026ko abendura arte.
Guztira 3.764 pertsonak eman dute izena Ertzaintzaren 35. promozioko LEPrako
Horietatik 2.383 gizonak dira eta 1.381 emakumeak. Prozesuak, oposizio-fasean, lau fase izango ditu, guztiak derrigorrezkoak eta baztertzaileak.
Euskadik Gizarte Segurantzako afiliazio errekor historikoarekin itxi du 2025a
Hala ere, Euskadiko langabeziaren beherakada joera eten da 107.434 langaberekin, 2024an baino 54 gehiagorekin; Nafarroan, aldiz, 872 pertsonako jaitsiera izan du.
Trumpek petrolioaren merkatua kontrolatu nahi du, adituen arabera
Venezuela munduko petrolio-potentzia izan daiteke laster, nazioarteko enpresei lizentziak emanez gero, Trumpek aurreikusi bezala. Hala ere, urre beltza ez da helburu bakarra; izan ere, Latinoamerikako herrialdeak mineral, gas natural, nikel eta koltan erreserba handiak ere baditu.
Euriborra % 2,267ra igo da abenduan, baina jaitsi egin da urteko bilakaeran, Espainiako Bankuaren arabera
Martxotik izan duen tasarik altuena lortu du urte amaieran. Hala ere, urteko beherakadari esker, urtero berrikusten diren hipoteka aldakorren kuotak merkatuko dira, nahiz eta aurreko hilabeteetan baino apalago.
Autoen salmenta % 16,4 handitu da Euskadin 2025ean, baina dieselen salmentak % 45 murriztu dira
Abenduan, matrikulazioak % 5,7 murriztu dira Euskadin, 2.728 autoraino. Horien artean, 448 gasolina-auto (-%32,9) eta 65 diesel-auto (-%49,2). Beste erregaienak, berriz, % 5,58 handitu dira, 2.215 unitateraino.
Guggenheim Bilbaok 1,3 milioi bisitari baino gehiagorekin itxi du 2025a
Museoak 3.660 bisitari gehiago izan ditu, 2024ko datuekin alderatuta, eta bertaratutakoen % 90 atzerritik etorritakoak izan dira.
Eusko Jaurlaritzak 928.000 euro bideratuko ditu Euskadiko mahastiak modernizatzeko
Dirulaguntzak 105 hektarea baino gehiago berregituratzen eta birmoldatzen lagunduko du, "mahastizaintza- eta ardogintza-sektorearen lehiakortasuna eta iraunkortasuna hobetzeko".
Alokairuko etxebizitzen prezioa % 3,8 igo da Euskadin 2025ean, eta % 5,6 Nafarroan
Azken urtean, alokairuko etxebizitzen hileko errentek gora egin dute Hego Euskal Herria osoan. Nafarroa igo dira gehien (% 5,6), ondoren Bizkaia (% 4,5), Araba (% 4) eta, azkenik, Gipuzkoa (% 1,9). Batez besteko prezioaren koadroan, zerrendak bueltaerdi ematen du eta eta Gipuzkoa dago prezio-gailurrean (16,4 euro/m2); ondoren, Bizkaia (14,7 euro/m2), Araba (12,1 euro/m2) eta Nafarroa (11,1 euro/m2).
Talgok Uzbekistanen duen kontraturik handiena ziurtatu du, 80 milioikoa
Konpainiak hamar urteko akordioa sinatuko du herrialdeko trenbideen enpresa publikoarekin, sei Talgo 250 trenen mantentze integrala egiteko.