Movember 2016: Utz ezazu bibotea prostatako minbiziaren aurka!
Azaroa gizonen gaixotasunez ohartarazteko hilabetea da, Movemberren hila. 2016ko hau ez da salbuespena, eta gizon ugari hasi da bibotea uzten. Euskal Herrian ere gizaseme ezezagun zein ezagunek ezpain gaineko ilea hazten utzi dute Movember Fundazioak antolatutako ekimena babesteko.
Pertsonaia ezagunen artean, RETAbet Bilbao Basketeko lau jokalari daude: Alex Mumbru, Axel Hervelle, Micheal Eric eta Sergio Llorente. Laurek ebaki dute bizarra, ez bibotea:
Christian Santos Alaveseko jokalariak mustatxa du azaroaren 1etik:
Dani Garciak, Eibar futbol taldekoak, harro darama berea:
SD Eibar #magic¿¿¿ pic.twitter.com/crRDCIfv3t
— SD Eibar (@SDEibar) 2016(e)ko azaroak 9
Baina... zer da Movember?
Gizartean gizonezkoen osasunaren inguruan kontzientzia hartzeko eta, batez ere, prostata eta barrabiletako minbizia ikertzeko dirua biltzeko mundu mailako mugimendua da Movember –ingelesezko "moustache" (bibote) eta "november" (azaroa) hitzekin sortutako akronimoa–. Gero eta mugimendu ezagunagoa da, batez ere, mugimendu hori babesten dutenek azaroan bibotea uztea dutelako ezaugarri. Dena den, hori baino gehiago da; mundu mailako mugimendua da, eta Euskal Herrian ere ari da indarra hartzen.
Movember mugimendua 2003an jaio zen, Australian. Melbourneko hainbat lagunek bibotea uztea erabaki zuten –bibotea inork gutxik uzten zuen garaian–, prostatako eta barrabiletako minbizia mahai gainean jartzeko asmoz. Hurrengo urtean, ehunka lagunek utzi zuten bibotea herrialde hartan, eta Movember Fundazioa eratu zuten. Pixkanaka-pixkanaka, ekimena beste lurralde batzuetara zabaldu da (Kanada, Zeelanda Berria, Erresuma Batua, AEB, Espainia), eta gaur egun mundu osoan zabalduta dago.
Helburuak
Movemberrek bi aurpegi ditu: kontzientzia hartzea eta dirua biltzea. "Kontzientziazioa diodanean, gizonen osasunaz gizonekin eta emakumeekin hitz egiteaz ari naiz. Oro har, gizonok osasun arazoak ezkutatzeko joera daukagula uste dut; bereziki, prostatako edota barrabiletako gaitzak. Sei lagunetatik batek prostatako minbizia izan du edo izango du beren bizitzan zehar. Gai horretan oso garrantzitsua da gaitza garaiz antzematea, izan ere, garaiz antzemanez gero senda daiteke. Horretarako, ordea, oso garrantzitsua da osasun probak garaiz egitea. Beraz, gai hortaz naturaltasun osoz hitz egin behar da gizonak osasun frogak egitera anima daitezen. Kalean gizon askok esaten didate: Zergatik joango naiz ni urologoarengana? Hatza ipurdian sartuko dit-eta. Ni ez noa!", azaldu du Nick Knightek, Movember mugimenduak Ordizian duen buruak, eitb.eus-i eskainitako elkarrizketa batean.
Bigarren helburua dirua biltzea da. Mugimenduak mundu osoan batzen duen dirua kutxa bakar batera doa, eta hortik mundu osoko ikerketa zentroetara bideratzen dute dirua. "Aipaturiko ikerketa gune horietako bi hemendik gertu daude: Vall d´Ebron ospitalea, Katalunian, eta CIC bioGUNE zentroa, Euskal Herrian", zehaztu du. Diru hori, oro har, gizonen osasuna hobetzeko eta, bereziki, prostatako eta barrabiletako minbiziari aurre egiteko erabiliko da.
Ekarpenak egiteko modua
Mugimenduko kideek bibotea uzten dute azaroan ekimenari babesa emateko. Bigarren pausoa, ordea, diru ekarpena egitea. Nola? Movember mugimenduaren webgunearen bitartez. Aipaturiko orrialdean izena eman behar da lehenengo, eta, gero, Interneten bitartez egin behar da ekarpena, Internet bidez egin ohi diren erosketetan egiten den bezala. Ondoren, erabiltzaileek bibote horien argazkiak igotzeko aukera ere badute.
Zure interesekoa izan daiteke
Osasun Sailak zehaztu du iraungitako txerto hexabalenteak Iztietako (Errenteria) eta Ondarretako (Donostia) osasun-zentroei dagozkiela
Osakidetza hasi da kaltetutako 30 pertsonak, 25 haurtxo eta bost heldu, berriro inokulatzen. Tetrabalente eta hirukoitz birikoaz gaizki txertatutakoek, 75 bat lagunek, asteon jasoko dute gertakin zuzena.
Matrikulazioa % 5 jaitsiko dela uste du Hezkuntza Sailak, baina ikasturtean zehar heldutako ikasleekin orekatu daitekeela erantsi du
Begoña Pedrosa Hezkuntza sailburuak azaldu duenez, matrikula kopuruak % 5 inguru egin du behera, datu demografikoak kontuan hartuta egindako estimazioen arabera. Dena dela, iragarri du beherakada "matrikulazio biziak" konpentsatuko duela; izan ere, irailetik 5.400 ikaslek eman dute izena EAEko hezkuntza sisteman.
Gidari bat ikertzen ari dira istripu batetik ihes egin eta alkoholemia proba egiteari uko egiteagatik
Ertzaintzak ikertu gisa inputatu du bart Trapagaranen beste ibilgailu baten kontra istripua izan eta ihes egiten saiatu zen gidari bat, bide-segurtasunaren aurkako ustezko delitu bat egotzita. Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak jakinarazi duenez, larunbatean, 21:00ak aldera, bi ibilgailuk talka egin zuten Bizkaiko udalerri horretan, eta gidarietako bat bertan artatu behar izan zuten. Beste gidaria, onik atera zena, ihes egiten saiatu zen, baina agenteek geldiarazi egin zuten. Gizonak uko egin zion alkoholemia proba egiteari.
Hiru pertsona artatu dituzte Usurbilen, sute batean kea arnasteagatik, eta beste bat Errenterian
Usurbile, hiru pertsonak tokian bertan artatu dituzte, baina Errenterian, Donostia Ospitalera eraman behar izan dute emakume bat. Barañaingo supermerkatu batean ere sutea izan da larunbat honetan baina ez da inor zauritu.
Manteroen kontrako "poliziaren esku-hartze bortitza" salatu dute dozenaka lagunek Bilbon
Mbolo Moye Doole eta Manteroekin bat! plataformek deituta, ostegunean Ertzaintza eta Udaltzaingoa manteroen aurka indarkeriaz aritu zirela salatu dute. Horien esanetan, "ez da gertaera isolatua izan", hilero jazotzen baitira halakoak.
Euskaraz bizitzeko eskubidea aldarrikatu eta EHEko lau ekintzaileren aurkako epaiketa salatu dute dozenaka lagunek Baionan
Euria eta hotza egin badu ere, 200 euskaltzale batu dira protestara datorren ostegunean epaituko dituzten Euskal Herrian Euskarazeko lau kideei babesa emateko.
Adingabe bat atxilotu dute Getxon, beste gazte bati lepoan labankadak eman eta larri zauritzeagatik
Ertzaintzak jasotako testigantzen arabera, 01:00ak aldera, hiru gazte Areeta auzoko parke batean zeuden banku batean eserita, erasotzailea eurengana joan eta oldartu zitzaienean. Higu gazteek korrika alde egin zuten baina bat harrapatu eta zauritu egin zuen.
Kamioi batek A63 autobian izandako istripuak auto-ilara luzeak eragin ditu Donibane Lohizune parean
Ibilgailua irauli egin da, eta ondorioz zama galdu du. Errepidea erabat itxi dute eta 6 kilometrora arteko ilarak sortu dira, baina 19:15ean errei bat ireki dute bertan hiru orduz geldirik egon diren ibilgailuak pasatzeko. Ondoren, berriro itxi dute bidea, kamioia bertatik kendu ahal izateko.
Gizon bat atxilotu dute Errenterian beste gizon bat labanaz hiltzen saiatzea egotzita
Ertzaintzak atzo atxilotu zuen 36 urteko gizasemea, baina gertakariak hilaren 12an jazo ziren, Gipuzkoako udalerri horretako lokal batean. Biktima, 21 urtekoa, ospitaleratu egin behar izan zuten, zauri larriak baitzituen.
Osasun sailburuaren arabera, iraungitako txertoen kasuak "ESI batean edo bitan izan dira, Donostialdekoan tartean"
Alberto Martinezek ETBn egindako elkarrizketa batean azaldu duenez, pertsona batek "bere lana egin beharko lukeen modura egin ez duela ondorioztatzen bada, horren ardura hartu beharko luke, zalantzarik gabe". Sailburu gisa, ahal den neurrian, horrelako akatsak ez direla berriro jazoko bermatu behar duela nabarmendu du, hori baita bere "ardura".