Ilberria, Pertseidak ikusteko agertoki aproposena
2018ko Pertseidak edo 'Done Laurendiren Malkoak' pentsa zitekeen baldintzarik onenean sortuko dira: abuztuak 11an ilberria izango da, hortaz, zeru ilun-iluna agertuko da ikuskizunaz gozatzeko.
Pertseiden meteoro-jasa urtero gertatzen da, abuztuak 12an, gutxi gora behera. Gau horretan izan ohi da zeruan argi gehien sortzen den unea: 200 bat meteoro orduko.
Done Laurendiren (abuztuak 10) egunarekin lotzen bada ere, uztailak 17tik aurrera ikusi ohi dira, abuztuak 24ra arte.
Aurten, ilberria abuztuak 11an izango da, hau da, meteoro gehien sortuko den egunaren bezperan; hortaz, egunik aproposena abuztuak 12ko gaua izango da, 22:00etatik aurrera, hurrengo eguneko 10:00ak arte.
2018. urtean, beraz, baldintza ezin hobetan sortuko da 'Done Laurendiren Malkoen' edo Pertseiden astronomia ikuskizuna.
Argazkia: IGN
Izar-jasa ikusteko aholkuak
Meteoroak ikusteko lekurik onenak zerua ilun ikustea ahalbidetzen dutenak dira.
Hala, aukera izanez gero, aurrean eraikinik, zuhaitzik… ez dituzten lekuak gomendatzen dituzte. Gainera, teleskopioak, prismatikoak edo ikuseremua mugatzen duen edozein tresna ez erabiltzea da aholkurik onena.
Pertseidak Perseo konstelaziotik (horregatik Pertseidak izena) datozela dirudien arren, zeruko edozein lekutan ikus daitezke. Geologia Institutu Nazionaletik aholkatu dutenez, komeni da gune ilunetara begiratzea, eta, ilunabarra baino lehen baldin bada, Ilargiari bizkarra ematea.
Nola sortzen dira
Urtero ikus daitekeen fenomenoa da. Sasoi horretan, Swift-Tuttle kometak utzitako hautsak zeharkatzen du Lurrak. Meteoro txiki horiek abiadura handian sartzen dira atmosferan, eta, ondorioz, izar iheskorrak sortzen dira.
Swift-Tuttle kometa 133 urtetik behin hurbiltzen da Eguzkira, eta 1992ko abenduan igaro zen azken aldiz bertatik gertu. Lurrak horren orbita zeharkatzen duen bakoitzean, Swift-Tuttle kometa berotu egiten da eta hauts partikulak uzten ditu bere atzetik. Ez da, beraz, izar bat, baizik eta hauts-gorien partikulak.
Kometak uzten dituen hauts partikula horiek oso txikiak dira, askok harea-pikor baten tamaina dute, eta Lurrarekin topo egiten dutenean 210.000 kilometroko abiaduran sartzen dira atmosferan.
Talka horrek segundo batean 5.000 gradura hel daitezkeen muturreko tenperatura altuak eragiten ditu. Hori dela eta, atmosferan sartzen diren hauts partikulak desegin egiten dira eta argi-distirak sortzen dira: izar iheskorrak.
Zure interesekoa izan daiteke
Adi Bilbo inguruko errepideetan, seik izena aldatu dute eta, A-8a barne
Gidariek eta nabigatzaileek izen berriekin ohitu beharko dute orain. Garai bateko Hegoaldeko saihesbideak BI-10 izena hartuko du, eta Txorierriko igarobidea BI-30 izango da aurrerantzean.
Osakidetzak asteon bukatuko du iraungitako dosia jaso zutenen birtxertaketa
Hexabalentearen kasuan, gaizki txertatutako 30 lagunetatik gehienek jaso dute dosia, eta bestela, gaur-biharretan izango dute. Tetrabalente eta hirukoitz birikoari dagokionez, asteon amaituko dutelakoan dago Osakidetza.
Tolosako inauterietan bigantxak izango dira azkenean
Gipuzkoako Aldundiak behin-behinean baimendu ditu inauterietan bigantxekin egiten diren ekitaldiak eta sokamuturra. Abenduan, Frantzian dermatosi nodular kasuek gora egin zutelako erabaki zuten Jaurlaritzak eta Nafarroako Gobernuak abelburuen joan-etorriak mugatzea eta behi erakusketak, idi probak eta sokamuturra debekatu zituen, agindu bidez.
Iaz 80 pertsonak jaso zuten eutanasia EAEn, aurreko urtean baino % 62k gehiagok
Eutanasia eskaerak 120 izan ziren, eta aurreko urtean, 74.
EAEko ikastetxeetan aurrematrikula egiteko gida
Gaurtik otsailaren 13ra arte egin ahal izango da aurrematrikula online zein aurrez aurre, eta hemen jaso dugu jakin beharreko informazio guztia.
EH Bilduk iraungitako txertoen inguruan egindako ohartarazpena "sobera" zegoen, Osasun Sailaren ustez
Lore Bilbao Osakidetzaren zuzendari nagusiak ETB1eko "Egun On" saioan azaldu duenez, familiei "mezu argi bat" helarazi nahi zieten, eta, horretarako, txostenak eskatu zituzten. Horien zain zeudenean egin zuen EH Bilduk eman zuen auziaren berri. "10 egun lehenagotik baldin bazekiten, zergatik ez zuten ezer egin? Kasu honetan guk bagenekien, baina zer gertatuko litzateke jakin izan ez bagenu?", galdetu du.
Jaiotza kopurua % 0,1 jaitsi da berriro Euskadin, bi hiruhilekotan gora egin ondoren
Lurraldeka, urtebetean % 3,2ko hazkundea izan zen Araban, 547 jaiotzarekin; Bizkaian % 4,7 jaitsi ziren, 1.616 jaiotzarekin; eta Gipuzkoan % 5,5 igo ziren, 1.129 jaiotzarekin.
Bikotekidea hiltzea egotzita atxilotutako emakumea espetxera bidaltzeko agindu du epaileak
55 urteko emakumeak Basurtuko Ospitalean jarraitzen du eta sendagiria jasotzen duenean eramango dute espetxera.
Santurtzi eta Barakaldo arteko aldirietako tren-zerbitzua eten dute, matxura baten ondorioz
Santurtzitik Barakaldorako joan-etorrian dabiltzan tren guztiek Desertu-Barakaldo geltokitik hasi eta amaituko dute ibilbidea, eta erabiltzaileek autobus zerbitzua izango dute helmugara iristeko.
Ostalaritza Eskola izango da Gipuzkoan, 2027tik aurrera
Euskadiko laugarren ostalaritza-eskola izango litzateke, Leioa, Galdakao eta Gamarrako eskolekin batera. Hezkuntza Saila Donostiako Udalarekin lanean ari non kokatu ebazteko.