Nola sortzen dira Pertseidak?
Kometek, Eguzkiaren inguruan orbita marrazten duten heinean, gasak, hautsa eta bestelako materiala (arrokak) askatzen dute, horren orbitaren antzeko bat osatuta. Horrela, kometa bakoitzak eraztun bat sortzen du, bere ibilbidean botatako hondakinekin.
Hala, Sustapen Ministerioaren Geologia Institutu Nazionalak azaltzen duenez, Lurrak, Eguzkiaren inguruan orbita egiten ari denean, eraztun horiekin egiten du topo, aipatutako arroka horietako batzuk grabitazio-eremuak hartzen ditu eta abiadura handian erortzen dira, marra edo trazu argitsuak sortuz.
Atmosferak berak dituen gasek meteoroak erre eta lurrundu egiten dituztenean sortzen da argi distiratsua, segundo bat baino gutxiagoan, izar iheskor izenez ezagutzen duguna azaleratuta. Ez dira, beraz, izarrak, baizik eta gorian dauden hauts partikulak.
Hondakin horrek atmosferan sartzean duen abiadurak baldintzatzen du sortuko duen argiaren altuera. Normalean, gugandik 100 bat kilometrora izaten da, hots, Mesosferan.
Trantsizio horretan, kilo bat baino gutxiagoko meteoroak erabat kiskaltzen dira atmosferan, baina handiagoak direnak (arrokak edo metalak) meteoritoak sortzen dituzte, eta horien hondakinak lurreraino heltzen dira.
Pertseiden, edo 'Done Laurendiren Malkoen' sorreraren infografia (jatorrizkoa gaztelaniaz). Argazkia: EFE
Izar jasa bakoitza kometa bati lotuta dago. Pertseiden edo Done Laurendiren Malkoen kasuan, 'Swift-Tuttle' kometak sortzen ditu. Kometak uzten dituen hauts partikula horiek oso txikiak dira, askok harea-pikor baten tamaina dute
133 urtetik behin hurbiltzen da Eguzkira, eta 1992ko abenduan igaro zen azken aldiz bertatik gertu. Atmosferan sartzen diren hauts partikulak desegin egiten dira eta argi-distirak sortzen dira: meteoroak.
Zure interesekoa izan daiteke
Berehalako trafiko-kontrolak ezarri dituzte Oiartzunen eta Irunen, hirigunean zirkulazio-arazoak saihesteko
Ertzaintzak Oiartzungo landa-bideetako sarbideak zainduko ditu bereziki, mugan harrapatutako ibilgailuek ordezko bideak erabil ez ditzaten. Irunen, Udaltzaingoak iragazkiak ezarriko ditu, igarobideko trafikoak hirigunea kolapsatu ez dezan. Ostegun honetan, 10 kilometrorainoko auto-ilarak sortu dira Biriatun, Baionarako noranzkoan.
Hamar urteko mutiko bat hil da Burlatako etxebizitza batean izandako sutearen ondorioz
Sua hartu duen eraikineko hirugarren solairuko leihoetako batetik erori da eta ospitalera eraman dute, larri, kolpe ugarirekin.
14 dira Donostiako gozoki-saltzailearen sexu-erasoen biktimak
Ertzaintza 6 urteko epea ikertzen ari da, salatutako gertakarietako batzuk 2020koak baitira. Ustezko egilea behin behineko espetxealdian dago uztailaren hasieratik.
Anboto mendian 30 metroko altueratik erori ostean erreskatatutako 18 urteko emakume bat hil da
Istripua atzo, asteazkena, gertatu zen. Bi lekukok eman zuten abisua, gailurraren iparraldean biktima bihotz-arnasketako geldialdian zegoen bitartean, haren ondoan laguntza eske oihuka ari zen mutil bat prismatikoekin ikusi ostean. Gaur hil da gaztea, Gurutzetako ospitalean.
Urzainkiko suteak aktibo jarraitzen du, eta garrak perimetratzea da orain lehentasuna
Iñaki Elias Nafarroako suhiltzaileen buruak esan duenez, ez dago arriskurik herritarrentzat, baina eremu oso malkartsua izateak asko zailtzen ditu sua itzaltzeko lanak. Azken orduetan 4x4 ibilgailuentzako eta mangerentzako bideak irekitzea lortu dute, eta, horri esker, errazago heldu ahal izango diote suari, lurrez; airez, zortzi helikoptero ari dira lanean.
Enpresen iruzurrerako sare bat desegin dute Bilbon eta Castron
Guardia Zibilak bost pertsona atxilotu ditu talde kriminaleko kide izatea, iruzur egitea, dirua zuritzea, dokumentuak faltsutzea eta egoera zibila usurpatzea egotzita.
Izarrako igerilekua gaur itxi dute, ur eskasia dela eta
Urkabustaizko Udalak (Araba) udal igerilekuen denboraldia ohi baino lehenago ixtea erabaki du, ur kontsumo handia eta akuiferoen agortzea tarteko.
1.200 pertsona migrantetik gora lekualdatu dituzte Ceutako El Trampolin hondartzatik harrera-gune berrietara
Goizean ekin diote pertsona migratzaileak lekualdatzeko lehen faseari, uztail amaieran Ceutan izandako oldearen ondotik hondartza hustu asmoz. Lekualdatzea oinez eta taldeka egin da, inolako isitilurik gabe. Lekualdatutako ia erdiak hondartzara itzuli dira; gehienak, beren gauzak berreskuratzera, baina batzuk berriro han lo egiteko asmoz bueltatu dira.
Behi bat erreskatatu dute sasi artean, Faltzesko bosgarren entzierroan lubetatik erori ostean
Behia mugitu ezinik egon da hainbat minutuz, sasiz eta sastrakaz estalitako eremu batean harrapatuta. Azkenean, animalia bere kabuz irteten saiatu da, baina ez du askatzea lortu. Egoera horren aurrean, erreskate bat jarri da martxan, auzolanean sokak jarrita, zezena harrapatuta geratu den eremutik ateratzeko.
Rigloseko sutea egonkortu dute 14.500 hektarea kiskali ostean
Goizean Centenero, Ena eta Botayan herrietako bizilagunak beren etxeetara itzuli dira, atzo beste 13 herritako 583 bizilagunek egin bezala.