Euskadik 2,6 planeta beharko lituzke bere baliabide-eskaria asetzeko
Euskadiko aztarna ekologikoak eutsiezina izaten jarraitzen du; izan ere, euskal herritarrek 2,65 planeta beharko lituzkete egungo euren baliabide-eskaria asetzeko, Eusko Jaurlaritzak ostegun honetan aurkeztutako txosten baten arabera.
Iñaki Arriola Ingurumen Saileko sailburuak azaldu duenez, planetako biztanle bakoitzak azalera biologiko emankorreko 1,63 hektarea global ditu bere esku, kontsumoko bere beharrak asetzeko; euskal herritar bakoitzak 4,32 kontsumitzen ditu, hau da, munduko batezbestekoaren bikoitza baino gehiago.
Kalkulu horien arabera, euskal herritar batek lur emankorreko 43.200 metro koadro beharko lituzke beharrak asetzeko, txostenak zehaztu duenaren arabera. Argi utzi du, hortaz, Euskadiko kontsumoak alde handiarekin gainditzen duela planetak duen gaitasuna, EAEko eskaria betetzeko.
Europa mailan, hemeretzigarren postua
Europa mailan, Euskadi hemeretzigarren postuan kokatzen da, Europar Batasunaren batezbestekoa baino pixka bat beherago; izan ere, EBren baremoa pertsonako 4,56 hektareakoa da. Espainiaren batezbestekoa, aldiz, gainditzen du Euskadik; izan ere, Estatuaren aztarna ekologikoa 4,04koa da.
Kontsumo-jarraibide ez jasangarriak baditu ere, Euskal Autonomia Erkidegoak % 7 murriztu du aztarna ekologikoa 2001etik.
Euskal aztarna ekologikoan eragin handiena duten jarduerak energiaren kontsumoarekin lotutakoak dira, % 50ekin baino gehiagorekin, eta laborantzak, % 17rekin; jarraian, hauek daude: arrantza (% 14), baso-azalera (% 10), larreak (% 6) eta azpiegiturak (% 1).
Jaurlaritzaren helburua da behe ekonomia karbono bilakatzeko trantsizioa arintzea. Arriolak adierazi duenez, 2005etik "berotegi-efektuko gasek % 26 egin dute behera, eta energia berriztagarriaren kuota % 14 igo da. 2030erako helburua da % 21ekoa izatea azken hori".
Garraioa da Euskadin 2005etik hona berotegi-efektuko gas gehiago aireratzen dituen sektore bakarra (% 8,1 igo da). Horregatik, apustua da "garraio publikoa eta ez motorizatutako desplazamenduak"; besteak beste, Eusko Jaurlaritza bide horietan dabil lanean, aztarna ekologikoa murriztea xede.
Kontsumo arduratsua
Elena Moreno Ingurumen sailburuordeak nabarmendu du beharrezkoa dela "kontsumo arduratsuaren alde" egitea, "ekonomia zirkularreko estrategia baten barruan".
2000. urtetik hona, Euskadiko Barne Produktu Gordinak % 26 egin du gora, eta materialen kontsumoa % 25 murriztu du EAEk. Morenok, halaber, zehaztu du zabortegi batean bukatzen diren hiri-hondakinen kopuruak % 56 egin duela behera.
"Materialen, hondakinen eta plastikoaren kontsumoa murriztea, eta birziklatutako produktuen erabilera gora egitea" dira Iñaki Arriolak mahaigaineratu dituen beste bi erronka.
Nekazaritzako elikagaien sektorea ere garrantzitsua da aztarna ekologikoan; hain zuzen ere, mundu-mailan, balio-kateko hiru elikagaietako bat xahutzen ditu. Horri aurre egiteko sailburuak nekazaritza ekologikoa goraipatu du; horrek 542 ustiategi ditu Euskadin.
Zure interesekoa izan daiteke
Minbizia ez da borroka bat, ez da gerra bat
Minbizia borroka gisa definitzen da askotan, hizkera belikoa erabiltzen da, eta borroka hori irabazteko ardura pazienteari ematen zaio. Gaixoaren jarreran eta borondatean egiten da azpimarra, baina, hainbat ikerketa psikologikoren arabera, pentsamendu hori ez da batere egokia eta gaixotasuna gainditzea zaildu ere egiten du.
Herritarrak etxetik ateratzen hasi dira Grazaleman, azken orduotako uholdeak direla eta
Grazalema udalerriko (Cadiz) Ribera de Gaidovar inguruko bizilagunak etxetik ateratzen ari dira. Fresnillo presatik oso gertu bizi dira, eta ur-maila oso altua da han. Azken orduotan, metro koadroko 478 litro ur pilatu dira. "Alerta gorena" ezarri dute.
Telegrameko sortzaileak Sanchezen aurka egin du, sare sozialen plana dela eta: "Kontrolerako urratsak dira"
Mezua igorri die Estatu Espainiarreko erabiltzaileei, ohartaraziz Pedro Sanchezek atzo iragarritako neurriek "zaintzapeko estatu" bihur dezaketela Espainia, "babesaren aitzakian".
Arratiako Koruak 75 urte bete ditu santa eskean
1951n sortu zen, Artea eta Areatzan zeuden abesbatza bana batu zirenean, eta ordutik ez du inoiz hutsik egin otsailaren 4an. Bizkaiko hainbat herritan abestu ondoren, hiriburuan aritzen dira kantuan, azken urteetan bezala, Caritas elkartearentzat dirua biltzen.
Mouliaak Errejonen aurkako salaketa erretiratu du "osasun arrazoiengatik", baina ez du akusazioetan atzera egin
Herri-akusazioak bere horretan jarraitzen du "biktimaren eskubideak" babesteko. Bestalde, diputatu ohiak aktorearen kontrako kereilarekin jarraituko du.
Bideo bat zabaldu dute Iker Aranari foam bala batekin tiro egiteagatik ikertutako ertzainaren bertsioa gezurtatzeko
Justizia Aranarentzat plataformak bideo bat argitaratu du, ertzaintzaren abokatuak auzia artxibatzea eskatu ondoren. Iker Arana gazteak salaketa jarri zuen barrabil bat galtzeagatik Bilboko Etxarri Gaztetxea utzarazteko operazioan ertzainek tiro egin ostean.
Osasunbideako langile bati zortzi urteko espetxe zigorra ezarri diote, alabaren eta biloben datu klinikoak baimenik gabe ikusteagatik
Ama-alaben arteko harremanak hautsita zeuden aspalditik, eta emakumea bere lanbideaz baliatzen zen konfidentzialak diren datuak ikusteko, delitu dena. Altsasuko osasun zentroan administrari laguntzaile zela 1.300 aldiz baino gehiagotan sartu zen senitartekoen datu klinikoak ikustera.
Amaia, bularreko minbizia duen pazientea: "Orain hemen nago, baina oso gogorra izan da eta indarra erakusten saiatu naiz"
Urtero 16.000 minbizi-kasu berri diagnostikatzen dira Euskadin, baina biziraupena % 57tik gorakoa da. Bularreko minbizia edo prostatakoa dira gehien gainditzen direnak. Amaia kasu horietako bat da. 31 urterekin diagnostikatu zioten bularreko minbizia.
Nafarroako Gobernuak esan du "protokoloaren arabera" jokatu duela tutoretzapeko zentro batean adingabe bati ustez egindako sexu-erasoaren inguruan
Javier Remirez bozeramaileak "agente, komunikabide eta alderdi politiko guztiei erantzukizuna" eskatu die, "adingabeen babesgabetasun-egoerak sortzen dituzten informazio zehazgabeei bide ez emateko". Ildo horretan, "eskuin muturrak" egoera aprobetxatu nahi duela gaitzetsi du, "adingabe jakin batzuk jatorriaren edo nazionalitatearen arabera estigmatizatzen dituen diskurtso faltsu bat markatzeko".
Adina egiaztatzea, adingabeak sare sozialetan sartzea eragozteko oztopo nagusia
Aurpegiaren azterketa biometrikoak, kreditu-txartelaren zenbakiak edo NANak ez dute konbentzitzen, datu sentikorrak babesteko arriskuagatik. Gakoa da adina egiaztatzeko sistemak aurkitzea, baina behar bezalako anonimotasunarekin.