Udalerri bateko hondakin-uren analisiak COVID-19aren berragerpena antzeman dezake

Udalerri bateko hondakin-uren analisiak COVID-19 berragerpena antzeman dezake kasu berriak baieztatzen hasi aurretik, Gasteizen kudeatzen ari diren proiektu pilotu baten arabera. Proiektu horrek, gainera, aukera emango luke jakiteko nola elikatzen ari den biztanleria krisialdian zehar eta ea antidepresibo gehiago kontsumitzen ari den.

Gasteizko Udaleko Osasun Arloak, Espainian koronabirusa kutsatzeko lehen guneetako bat izan zena, ekimen hau koordinatzen du, eta Euskal Herriko Unibertsitateko Farmazia Fakultateko, Osakidetza-Euskal Osasun Zerbitzuko, Bioaraba Osasun Ikerketako Institutuko eta Arabako Foru Aldundiko ikertzaileek parte hartzen ari dira.

Ekimen horren lehen urratsak Espainiako eta Europako beste leku batzuetan ere egin dira, hala nola Holandan, eta dagoeneko hasi dira Gasteizko Crispijana araztegian laginak hartzen, eta laster hainbat laborategitara bidaliko dituzte, aztertzen hasteko.

Jonatan Moreno Gasteizko Udaleko Osasun Arloko koordinatzaile nagusiak azaldu duenez, koronabirusaren bilakaera marraztu nahi dute, erregistro bat edukitzeko, lehen sintomak agertu baino lehen, kutsatze kopurua handitzen den ala ez jakiteko.

Baina ez hori bakarrik, eta hor datza proiektu honen berritasuna eta "balio diferentziala" ere. Gasteizko farmakutsaduraren maila ezagutu nahi da, munduan azaleratzen ari den arazoa bat, eta era berean, biztanleriaren elikadura-ohiturak osasun-krisian nolakoak izan diren ezagutzea.

Adibidez, antidepresiboen, ansiolitikoen edo drogen kontsumoa handitzen ari den ala ez ezagutzea, edo herritarren elikadura nolakoa izaten ari den jakitea, alkohol gehiago edaten bada, adibidez, azpimarratu du Morenok.

Horrela, datozen aste edo hilabeteetan birusaren gorakada emango den ala ez aldez aurretik jakiteaz gain, herritarrei osasun publikoaren ikuspegitik gomendioak ematea ere posible izango litzateke.

Morenok azterketa hirukoitz horrek proiektuari ematen dion balioa azpimarratu du, baina zuhurrak izan behar direla nabarmendu du, eta ez dela itxaropen faltsurik sortu behar, oraindik ez baitakigu emaitzek azkenean koronabirusaren balizko gorakada antzematea ahalbidetuko ote duten, kasuak areagotu baino lehen.

Ziurtatu duenez, diziplina anitzeko talde "oso indartsua" ari da proiektuan lanean, epidemiologoak, farmaziako eta osasun publikoko adituak barne, eta horrek aukera emango du azterketari ikuspegi zabalagoa emateko, konfinamenduan dauden bitartean herritarrei zer gertatzen ari zaien ezagutzeko.

Morenok azaldu duenez, lehenengo gauza laginen bilketari buruzko protokolo bat finkatzea izan zen: zein ontzi motatan, zenbat denboran eta nola izoztu behar diren, horixe baita birusa gordetzeko modurik onena.

Joan den astetik Crispijanako ur zikinen laginak bi egunetik behin biltzen ari direla gaineratu du, eta hilabete honetan dagoeneko harremanetan jarri diren laborategietara bidali nahi dituztela, analisiak has ditzaten.

Laborategi bakoitzak gauza desberdin bat egingo du, hau da, batzuk farmakutsadurarekin eta osasunarekin lotutako alderdiak aztertzeaz arduratuko dira, eta beste batzuk COVID-19 mailari buruz.

Ekimen horren jatorria Gasteizen garatzen ari ziren proiektu bat izan zela azaldu du, koronabirusaren ondorioz gelditu zena, hondakin uren analisiaren bidez, farmakutsaduraren gaiari zuzenduta zegoena.

Koronabirusaren agerraldiarekin haren bultzatzaileek hasierako helburua zabaltzeko eta COVID-19k hondakin-ur horietan zuen presentziaren azterketara bideratzeko aukera proposatu zioten Udalari, Holandan ildo horretan lanean ari zirela jakin zutelako.