Plastikoa giza ehun eta organoetan dago jada
Plastikoak, planetako elementu guztiak (lurra, ura eta airea) kutsatzen dituztenak, giza ehun eta organoetaraino iritsi dira, Amerikako Kimika Elkartearen (ACS) Udazkeneko Kongresu birtualean aurkezten den ikerketa baten arabera.
Izan ere, poltsa edo ur-botila gehienak ingurumenean deskonposatzen badira ere, biodegradagarriak ez diren zati edo mikroplastiko batzuk ingurunean geratzen dira, eta, azkenean, animaliek eta pertsonek jaten, edaten edo arnasten dituzte.
Gaur egun, "munduko ia leku guztietan aurki daitezke plastikoak ingurumena kutsatuz, eta hamarkada gutxian, plastikoa onura zoragarri gisa ikustetik mehatxutzat hartzera pasatu gara", dio Charles Rolskyk, Arizonako Estatu Unibertsitateko ikertzaile eta azterketaren egileetako batek.
Mikroplastikoak 5 milimetro (mm) baino gutxiagoko plastikozko zatiak dira, eta nanoplastikoak are txikiagoak dira, 0,001 mm-tik beherako diametroekin.
Gauza jakina da bizitza basatian eta animaliengan partikula minimo horiek hantura, minbizia eta ugalkortasun arazoak eragiten dituztela, baina oraingoz ikerketa gutxi daude pertsonen osasunean dituzten eraginak aztertu dituztenak.
Zenbait ikerketek plastikoek giza traktu gastrointestinala zeharka dezaketela frogatu dute, baina ikerketa horren egileek ea partikula minimo horiek beste giza organoetan pilatzen diren jakin nahi izan zuten, eta zein eraginekin.
Horretarako, garuneko ehunen 47 lagin aztertu zituzten, eta mikroplastikoak iragazteko arrisku handiena duten lau organoetakoak birikak, gibela, barea eta giltzurrunak dira.
Aldi berean, plastikozko partikulen zenbaketari buruzko informazioa masa eta azalerako unitate bihurtzen zuen programa informatiko bat diseinatu zuten, beste ikertzaile batzuek emaitzak partekatu ahal izateko eta datu-base ireki bat sortzeko, zientzialariek "denboran zehar eta espazio geografikoan pertsona-taldeetan izandako esposizioak alderatu ahal izateko", Rolf Halden laborategiko buruak zehaztu duenez.
Metodoari esker, ikertzaileek dozenaka osagai plastiko detekta ditzakete giza ehunetan, polikarbonatoa (PC), polietileno tereftalatoa (PET) eta polietilenoa (PE) barne.
Ikerketaren emaitzek lagin guztietan plastikoak zeudela baieztatu zuten, eta A bisfenola (BPA), oraindik ere elikagai ontzi askotan erabiltzen dena, horrek eragiten dituen osasun arazoak gorabehera, giza 47 laginetan agertu zen.
Ikertzaileek azaldu dutenez, azterketa hori da ingurumen esposizioa duten gizabanakoen giza organoetan mikro eta nanoplastikoen presentzia aztertzen duen lehena.
Horretarako, ehunen emaileek beren bizimoduari, dietari eta erakusketa okupazionalei buruzko informazio zehatza eman zuten, eta, horri esker, "mikro eta nanoplastika esposizioen iturri eta ibilbide posibleak" zeintzuk diren zehaztu ahal izango dute, Haldenek dioenez.
"Ez dugu alarmistak izan nahi, baina kezkagarria da leku guztietan dauden material ez biodegradagarri horiek giza ehunetan sartu eta metatu ahal izatea, ez baititugu ezagutzen osasunean izan ditzaketen eraginak", ohartarazi du ikerketaren egileetako bat den Varun Kelkarek.
Behin giza ehunetan dagoen plastiko mota identifikatuta, posible izango da azterketa epidemiologikoak egitea partikula kutsatzaile horiek giza osasunean duten eragina ebaluatzeko. Horrela, balizko arriskuak ulertzen hasi ahal izango gara, baldin badaude".
Zure interesekoa izan daiteke
Astelehen honetan hasiko da Euskadin 2026-2027 ikasturterako aurrematrikulazio epea
Otsailaren 13ra arte egongo da zabalik aurrematrikula egiteko epea. Derrigorrez egin behar dute bi urteko ikasgeletako ikasleek, baita ikastetxe batera lehen aldiz sartzen direnek edo hizkuntza-eredua aldatu nahi dutenek ere.
Gizon batek bikotekidea hil du Pontevedran eta bere buruaz beste egin du ondoren, atxilotu aurretik
Emakumearen gorpua ahizpak aurkitu du, bere etxebizitzako lurrean, eta gizona ihes egiten ikusi du. Gizona etxebizitza batean gotortu da eta Guardia Zibila berarekin negoziatzen aritu da arratsalde osoan, entregatu zedin, baina bere buruaz beste egin du azkenean.
Lau urteko haur bat oso larri Oionen, bigarren solairutik erorita
13:30 aldera gertatu da istripua, eta helikopteroz eraman dute Gurutzetako ospitalera, buruan kolpe handi bat zeukala.
Talde animalistek protestak egin dituzte Bilbon eta Iruñean, ehizaren eta ehiza-txakurren erabileraren aurka
Espainiako Estatuko 44 hiritan eta beste 41 herrialdetan izan da mobilizazioaK, Galgoaren Munduko Egunarekin bat eginez.
Diru bilketa abiatu dute Aroztegia auzian zigortutako zazpi kideei jarritako isunei aurre egiteko
Zazpi ekintzaileek ez zuten kartzela zigorrik jaso, baina 62.000 euroko isuna ordaintzera kondenatu zituzten. Isunez gain, defentsa eta gainerako gastuak ordaintzeko bilketa egingo du orain Aroztegiko Elkartasun Komiteak.
Joko areto baten aurka protesta egiteagatik auzipetutako Sopelako lau gazteen aurkako epaiketa atzeratu dute, data jarri gabe
32 urteko kartzela zigorra eta 112.400 euroko isuna eskatu dute lau sopeloztarrentzat. Auzia birritan artxibatu dute, eta akusazio partikularra da pertsonatutako akusazio bakarra. Hain justu, auzipetuei elkartasuna adierazteko manifestazioa egin zuten atzo Sopelan.
Osasun Sailak zehaztu du iraungitako txerto hexabalenteak Iztietako (Errenteria) eta Ondarretako (Donostia) osasun-zentroetan jarri zituztela
Osakidetza hasi da kaltetutako 30 pertsonak (25 haurtxo eta 5 heldu) berriro txertatzen. Iraungitako txerto tetrabalentea edo hirukoitz birikoa jaso zutenek (75 bat lagun) asteon jasoko dute gertakin zuzena.
Matrikulazioa % 5 jaitsiko dela uste du Hezkuntza Sailak, baina ikasturtean zehar heldutako ikasleekin orekatu daitekeela erantsi du
Begoña Pedrosa Hezkuntza sailburuak azaldu duenez, matrikula kopuruak % 5 inguru egin du behera, datu demografikoak kontuan hartuta egindako estimazioen arabera. Dena dela, iragarri du beherakada "matrikulazio biziak" konpentsatuko duela; izan ere, irailetik 5.400 ikaslek eman dute izena EAEko hezkuntza sisteman.
Gidari bat ikertzen ari dira istripu batetik ihes egin eta alkoholemia proba egiteari uko egiteagatik
Ertzaintzak ikertu gisa inputatu du bart Trapagaranen beste ibilgailu baten kontra istripua izan eta ihes egiten saiatu zen gidari bat, bide-segurtasunaren aurkako ustezko delitu bat egotzita. Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak jakinarazi duenez, larunbatean, 21:00ak aldera, bi ibilgailuk talka egin zuten Bizkaiko udalerri horretan, eta gidarietako bat bertan artatu behar izan zuten. Beste gidaria, onik atera zena, ihes egiten saiatu zen, baina agenteek geldiarazi egin zuten. Gizonak uko egin zion alkoholemia proba egiteari.
Hiru pertsona artatu dituzte Usurbilen, sute batean kea arnasteagatik, eta beste bat Errenterian
Usurbile, hiru pertsonak tokian bertan artatu dituzte, baina Errenterian, Donostia Ospitalera eraman behar izan dute emakume bat. Barañaingo supermerkatu batean ere sutea izan da larunbat honetan baina ez da inor zauritu.