Nork jaso beharko luke lehendabizi COVID-19aren aurkako txertoa?
Nazioarteko osasun adituek plan bat prestatu dute COVID-19aren aurkako txertoa nork jaso behar duen erabakitzeko, nahiz eta oraindik ez dakiten noiz egon daitekeen prest immunizazio segurua eta eraginkorra emango duen koronabirusaren aurkako txerto hori, Science aldizkarian ostegun honetan argitaratutako artikulu baten arabera.
"COVID-19aren aurkako txerto eraginkorrak garatzen direnean, hornidura urria izango da ezinbestean", adierazi dute egileek, eta Osasunaren Mundu Erakundeak, mundu osoko agintariek eta fabrikatzaileek eurek "txerto horiek herrialde guztietan nola esleituko diren aztertzen ari dira".
Ezekiel Emanuelek zuzendu du artikulua, Ekimen Globalen zuzendariorde eta Pennsylvaniako Unibertsitateko Medikuntza Fakultateko Medikuntza Etika eta Osasun Politiken zuzendariak.
"Txertoak populazioan oinarrituta banatzeko ideia estrategia ekitatiboa dela dirudi", adierazi du Emanuelek, baina, "normalean, larritasunaren eta sufrimenduaren arabera banatzen ditugu gauzak leku jakin batean, eta, kasu honetan, uste dugu txertoak saihestuko lituzkeen heriotza goiztiarren kopuruak izan beharko lukeela neurri nagusia".
COVID-19aren txertoen banaketarako esparru bakar eta global baten diseinuan aurrerapen handirik egin ez bada ere, halakorik dagoenean, bi arazo planteatuko dira, artikuluaren arabera.
Alde batetik, aditu batzuen arabera, osasunean lan egiten duten langileek eta arrisku handienak dituzten biztanleek, 65 urtetik gorakoek adibidez, immunizazioa jaso beharko lukete lehenik, eta Osasunaren Mundu Erakundeak dio herrialdeek beren biztanleriaren araberako dosia jaso behar dutela.
Etika medikoaren ikuspegitik, bi estrategiek "akats larriak" dituzte, Emanuelen arabera.
Oinarrizko balioak
Aditu horiek adierazi dute funtsezko hiru balio hartu beharko liratekeela kontuan COVID-19aren txertoa herrialdeen artean banatzeko unea iristen denean.
Balio horiek jendeari mesede egitea dira, kaltea mugatuz; lehentasuna ematea desabantailak dituzten biztanleei, eta berdintasunezko kezka morala ezartzea gizabanako guztientzat.
Ereduak printzipio horiek hartzen ditu kontuan, COVID-19k eragindako kalteak mugatzera bideratuz, hala nola heriotzak, organoetako kalte iraunkorrak, zeharkako ondorioak, hala nola osasun-sistemen gaineko presioak eta suntsipen ekonomikoa.
Emanuelen taldearen arabera, "hiru dimentsio horietatik heriotzak prebenitzea, bereziki heriotza goiztiarrak, premiazkoa da".
Zure interesekoa izan daiteke
Setenil herrira doazen turisten jarioa ez da eten, kalteak handiak izanik ere
Cadizko herririk bisitatuenetako bat da Setenil, herrixka zurien ibilbidean baitago. Setenilgo alkateak bisita gidaturik ez antolatzeko eskatu die turismo enpresei.
Euriari aurre eginez, Donostiako kaleak girotu ditu inude eta artzainen konpartsak
Ospakizun eguna dute gaurkoa Donostiako Parte Zaharrean. Azken 49 urteetan bezala, inauteri aurreko igandean, Kresala elkartearen konpartsa desfilean atera da, antzinako inauterietako pertsonaiak gorpuztuta. Sarriegiren doinuak lagun, zortziko, fandango eta arin-arinen erritmoek hartu dituzte Donostiako kaleak.
Euriteak baretu dira Andaluzian, azken egunotako ekaitzak igarota
Guadalquivir ibaian, Kordoban, agerikoa da egoerak hobera egin duela. Goizean, emariak behera egin du apur bat, gauerdian 6 metroko altuera izan ondoren. Jaitsiera horrek behin-behinean lasaitasuna eman du, baina garbiketak aurrera jarraitzen du etenik gabe, datozen orduotan euri gehiago egingo baitu.
Zaldibar Argitu plataformak auziaren instrukzio fasea amaitzeko galdegin du hondamendiaren 6. urtemugan
Alberto Sololuze eta Joaquin Beltran langileak gogoan, urtero legez, ekitaldia egin du herri plataformak Eitzaga auzoan. Bildutakoek esan dutenez, "gogaituta" daude, epaitegiak 72 hilabete baitaramatza ingurumen delituak ikertzen. "Argitu dadila dena", aldarrikatu dute. Horrez gain, zabortegiaren zati bat "babesik gabe" dagoela eta bertako hondakinak "zuzenean errekara jausten" ari direla salatu dute.
Arabako eta Gipuzkoako etxebizitzetan lapurretak egin zituen gaizkile talde bat desegin dute
Estatu osoan indarra erabiliz 25 lapurreta egin izana egozten diete, eta Araban lapurreta bat egin ondoren atxilotu dituzte taldea osatzen omen zuten lau kideak.
Mugimendu sismikoak izan dira Andaluzian, denboralearen ondorioz
Intentsitate txikiko lurrikarak izan dira Cadizko mendilerroan eta Malagako hainbat udalerritan.
722 larrialdi eragin ditu larunbatean Marta ekaitzak Andaluzian, eta 11.089 lagunek etxetik kanpo jarraitzen dute
Juanma Moreno Andaluziako presidenteak ohartarazi du Ubriqueko (Cadiz) beste ehun bat bizilagun ere etxetik atera ditzaketela ondorengo orduetan lur mugimenduengatik.
Guggenheim Urdaibai proiektua "herri mugimenduak geldiarazi" duela ospatu dute Gernikan
Gernikan gaur ospatu dute Guggenheim Urdaibai proiektua bertan behera uzteko abenduan hartu zen erabakia. "Herri mugimenduaren garaipena" izan dela proiektu hori geldiaraztea, eta "herritarren borrokari esker gelditu" dela ospatu dute mosaiko erraldoi bat osatuz. Argi eta ozen aldarrikatu dute "gizarte antolatua gai dela erakunde eta agintarien burugabekeriei aurre egiteko".
Milaka lagunek Rodaliesen zerbitzu duin bat eskatu dute Bartzelonan egin dituzten bi manifestazioetan
Junts, ERC eta CUP alderdiek Paneque kontseilariaren eta Puente ministroaren dimisioa eskatu dute eguerdian. 8.000 manifestari bildu ditu protesta horrek, Udalaren arabera, eta 30.000 antolatzaileen esanetan. Arratsaldeko manifestazioan, berriz, Rodalies zerbitzuaren gainbehera salatu dute.
Muskilen festa egin dute lehen aldiz Iruñean inauteriak iragartzeko, Kaldereroen ordez
Duela sei urte hasi zuten Iruña Taldeko kideek festa aldatzearen beharraren inguruko hausnarketa, ijito komunitatearen ezerosotasunetik abiatuta. Muskilak sortu dute, izena eta janzkera aldatuz, baina festaren egitarauari eutsiz.