Nork jaso beharko luke lehendabizi COVID-19aren aurkako txertoa?

Adituen arabera, jendeari mesede egin beharko litzaioke kaltea mugatuz, desabantailak dituzten biztanleei lehentasuna emanez eta gizabanako guztientzat berdintasunezko kezka morala emanez.

Koronabirusaren aurkako txertoaren saiakuntzak — "Hornidura urria izango da, ezinbestean", adierazi dute adituek. Argazkia: EFE.

AGENTZIAK | ERREDAKZIOA

2020/09/04 - 10:27

Azken eguneratzea

2020/09/04 - 11:14

Nazioarteko osasun adituek plan bat prestatu dute COVID-19aren aurkako txertoa nork jaso behar duen erabakitzeko, nahiz eta oraindik ez dakiten noiz egon daitekeen prest immunizazio segurua eta eraginkorra emango duen koronabirusaren aurkako txerto hori, Science aldizkarian ostegun honetan argitaratutako artikulu baten arabera.

"COVID-19aren aurkako txerto eraginkorrak garatzen direnean, hornidura urria izango da ezinbestean", adierazi dute egileek, eta Osasunaren Mundu Erakundeak, mundu osoko agintariek eta fabrikatzaileek eurek "txerto horiek herrialde guztietan nola esleituko diren aztertzen ari dira".

Ezekiel Emanuelek zuzendu du artikulua, Ekimen Globalen zuzendariorde eta Pennsylvaniako Unibertsitateko Medikuntza Fakultateko Medikuntza Etika eta Osasun Politiken zuzendariak.

"Txertoak populazioan oinarrituta banatzeko ideia estrategia ekitatiboa dela dirudi", adierazi du Emanuelek, baina, "normalean, larritasunaren eta sufrimenduaren arabera banatzen ditugu gauzak leku jakin batean, eta, kasu honetan, uste dugu txertoak saihestuko lituzkeen heriotza goiztiarren kopuruak izan beharko lukeela neurri nagusia".

COVID-19aren txertoen banaketarako esparru bakar eta global baten diseinuan aurrerapen handirik egin ez bada ere, halakorik dagoenean, bi arazo planteatuko dira, artikuluaren arabera.

Alde batetik, aditu batzuen arabera, osasunean lan egiten duten langileek eta arrisku handienak dituzten biztanleek, 65 urtetik gorakoek adibidez, immunizazioa jaso beharko lukete lehenik, eta Osasunaren Mundu Erakundeak dio herrialdeek beren biztanleriaren araberako dosia jaso behar dutela.

Etika medikoaren ikuspegitik, bi estrategiek "akats larriak" dituzte, Emanuelen arabera.

Oinarrizko balioak

Aditu horiek adierazi dute funtsezko hiru balio hartu beharko liratekeela kontuan COVID-19aren txertoa herrialdeen artean banatzeko unea iristen denean.

Balio horiek jendeari mesede egitea dira, kaltea mugatuz; lehentasuna ematea desabantailak dituzten biztanleei, eta berdintasunezko kezka morala ezartzea gizabanako guztientzat.

Ereduak printzipio horiek hartzen ditu kontuan, COVID-19k eragindako kalteak mugatzera bideratuz, hala nola heriotzak, organoetako kalte iraunkorrak, zeharkako ondorioak, hala nola osasun-sistemen gaineko presioak eta suntsipen ekonomikoa.

Emanuelen taldearen arabera, "hiru dimentsio horietatik heriotzak prebenitzea, bereziki heriotza goiztiarrak, premiazkoa da".

Kontuan izan osasun agintariek koronabirusaren aurrean eman dituzten aholkuak. Albiste faltsuak zabaldu dira; beraz, agintariek emandakoei bakarrik egin kasu. Gaitzaren sintomarik baduzu, EAEn bizi bazara, osasun-zentrora deitu, eta zalantzarik izatekotan, Osasun Batzordearen telefonoa duzu eskuragarri: 900 20 30 50. Nafarroan bizi bazara, berriz, Osasun Batzordearen telefonora dei dezakezu: 948 290 290. Gogoratu COVID-19a ez hedatzeko modurik eraginkorrena eskuak sarri garbitzea dela. Ahoa estaltzeko maskarak derrigorrezkoak dira EAEn uztailaren 16tik, eta Nafarroan, uztailaren 17tik. Iparraldean, "espazio publiko itxietan" derrigorrezkoa da uztailaren 20tik.

Zure interesekoa izan daiteke

Ikerbasquek 30 ikertzaile erakarri eta 49 milioi euro baino gehiago bildu zituen 2025ean ikerketarako funtsetan

Urtearen amaierarako, 35 herrialdetako 417 profesional zeuden, eta 1.685 lagunek fundazioko langileek gidatutako taldeetan lan egiten zuten.

Amaia Zabarte senarrarekin eta abokatuarekin

Kasua artxibatu ostean, Justizian sinestea zaila egiten zaiela deitoratu du Amaya Zabarteren senarrak

Epaileak Amaia Zabarteren kasua artxibatzea erabaki zuen atzo, eta familiak helegitea jarri du gaur. Haren bikotekideak, Joseba Novoak, haserre eta minduta daudela dio. Deitoratu du epaileak ertzainen bertsioa bakarrik izan duela kontuan, lekukoek ziotena eta frogak alde batera utzita. Kasua auzitegi probintzialera iristen denean jarri du itxaropena, orduan espero baitu benetako justizia iristea.

Eureka Zientzia Museroa itxi egingo dute

Eureka! Zientzia Museoak ekainaren amaieran itxiko ditu ateak, 25 urteren ondoren

Kutxa Fundazioak ATENEA proiektua bultzatuko du, Tabakaleran, eta jakintza-eredu irekiagoa eta diziplinartekoa proposatuko duena.

Hondarribiak "berariaz" landuko du Alardea Berdintasun Planean, "gatazkaren konponbidean aurrera egiteko"

Udal arduradunek esan dutenez, Emakundek egindako txosten batek ezartzen du Berdintasun Planak gai horri heldu behar diola, "parte-hartzean dauden desorekak direla eta".

Fiskaltzak 22 urteko eskaera mantendu du adingabeei sexu-mesedeak eskaintzeagatik epaitutako Irungo irakaslearentzat

Defentsak, bere aldetik, akusatuaren absoluzioa eskatu du, irakasleakustezko biktimekin "adiskidetasun" harremana soilik zuela eta deliturik ez duela egin iritzita.

GRAFCAV1413. SAN SEBASTIÁN (ESPAÑA), 25/03/2026.- La consejera de Bienestar, Juventud y Reto Demográfico, Nerea Melgosa (d), presenta en rueda de prensa junto al técnico del Órgano Estadístico del Departamento de Bienestar, Juventud y Reto Demográfico, Jorge Aramendi (i), los datos de la última Encuesta de Pobreza y Desigualdades Sociales (EPDS). EFE/Juan Herrero

Benetako pobrezia % 4tik % 6,1era igo da Euskadin, gizarte-desberdintasunei buruzko inkestaren arabera

Familiek eguneroko gastuak ordaintzeko duten gaitasuna hobetu bada ere, oporretan joateko eta hamar urte baino gutxiagoko autoa izateko zailtasunak areagotu dira.

Eder Perez (BFF): "Epaileen aurkako indarkeria desagertu egin behar da, eta epaileen batzordeak hartzen dituen erabakien alde gaude, % 100ean"

Bizkaiko Futbol Federazioaren presidenteak argi adierazi du "epaileak babestea" dela lehentasuna. Basaurin izandako gertaera jakin horrez gain, egoerari modu orokorrean begiratu eta epaileen kontrako indarkeriarekin amaitu beharra dagoela esan du. Haren hitzetan, Federazioak eta futbolaren egitura osoak lan egin beharko dute horretarako.

Gizon bat atxilotu dute eta hiru adingabe ikerketapean dituzte, irakasleen kontuetara iruzur eginez sartzeagatik

Ikerketapean dauden adinez txikikoak Tuterako ikastetxe bateko ikasleak dira, eta atxilotua, berriz, Iruñean atxilotu dute.

El director ejecutivo de Meta, Mark Zuckerberg, presentó este miércoles sus gafas más inteligentes, las Meta Ray-Ban Display, equipadas con una pequeña pantalla en el lente derecho que se puede controlar con gestos de la mano a través de una pulsera neural, pero cuando intentó demostrar cómo funcionaban se topó con varios fallos técnicos que achacó a una mala conexión de internet.

El cofundador de Facebook no fue capaz de demostrar a un auditorio repleto de personas en la sede de Meta, en Menlo Park (California), cómo mantener una videollamada con estas gafas, ya que no pudo contestar a las varias llamadas de uno de sus empleados durante su conferencia de desarrolladores anual, Meta Connect.

Zuckerberg, avergonzado, comentó que esta función había funcionado en los cientos de ensayos y que el fallo de hoy en las nuevas gafas -con un precio inicial de 799 dólares y que estarán disponibles a partir del 30 de septiembre en EE.UU.- se debía a una mala conexión de wifi.

No obstante, Zuckerberg sí que mostró cómo con una simple mirada a la pantalla integrada en las lentes, pudo realizar tareas cotidianas, como revisar mensajes o ver fotos, sin necesidad de sacar el teléfono, solo con algunos movimientos de muñeca gracias a una pulsera, la Meta Neural Band.

"Tenemos una nueva forma de interactuar con las gafas: reemplazamos el teclado, el ratón, la pantalla táctil, los botones y las ruedas de ajuste, ya que la pulsera neural detecta las señales enviadas desde el cerebro a través de pequeños movimientos musculares. De esta manera, podrán controlar sus gafas de forma silenciosa y prácticamente imperceptible", explicó Zuckerberg durante la presentación.

En ese sentido, Zuckerberg demostró con éxito cómo pudo teclear un mensaje de texto simplemente escribiendo en el aire con la mano su respuesta.

Con respecto a la pantalla, Zuckerberg anotó que está ligeramente "descentrada" hacia un lateral del lente para no obstruir la visión y desaparece automáticamente después de unos segundos cuando no se usa.

"Además, tiene una resolución muy alta, concretamente 42 píxeles por grado, superior a la de cualquier otra pantalla del mercado, y un brillo de hasta 5000 nits, lo que garantiza una imagen nítida tanto en interiores como en exteriores", resaltó el director ejecutivo.

También hubo fallos durante la demostración de la inteligencia artificial (IA) de Meta en la nueva generación de sus gafas inteligentes Ray-Ban -que tienen un precio inicial de 379 dólares- y un empleado de Meta no pudo mostrar cómo la IA le ayudaba a cocinar porque el chatbot decía que ya había mezclado los ingredientes cuando no era cierto. Problema que también se achacó a una mala conexión de wifi.

"La ironía de todo esto es que pasas años desarrollando tecnología, y luego resulta que es el wifi el que te crea problemas", se lamentó Zuckerberg.

La mayor diferencia de este nuevo modelo es que cuenta con una autonomía de batería mejorada -hasta ocho horas de uso con una sola carga, el doble que el modelo anterior- y la puede grabar video en 3K.

"Amplificar las voces de amigos" ,Otra de las novedades es la función de "amplificar las voces de los amigos" al activar el modo de "conversación concentrada". Zuckerberg mostró un breve video pregrabado en el que se pudo ver cómo las gafas de Meta pueden aislar las conversaciones de una terraza y amplificar las voces de la persona que se tiene delante en entornos ruidosos.

"Nuestro objetivo es crear unas gafas elegantes que ofrezcan una inteligencia personal avanzada y una sensación de presencia, mediante hologramas realistas", anotó el ejecutivo.

En ese sentido, Zuckerberg afirmó que la superinteligencia será "la tecnología más importante de nuestra generación". Meta anunció este verano que invertirá "cientos de miles de millones de dólares en computación para desarrollar superinteligencia" o inteligencia artificial general (IAG), máquina superior a la inteligencia humana que, por ahora, solo es ficción.

Meta también presentó unas gafas inteligentes diseñadas para deportes, las Oakley Meta Vanguard, que tienen una batería de hasta 9 horas y un precio de 499 dólares.

Metak 375 milioi dolarreko isuna ordaindu beharko du, haurren esplotazioagatik eta erabiltzaileen segurtasuna urratzeagatik

Mexiko Berriko fiskalaren arabera, enpresak adingabeengana heltzeko ia mugarik gabeko sarbidea ematen zien “harrapari sexualei”, eta horri esker biktimekin harremanetan jartzen ziren.

Una árbitra menor de edad denuncia insultos y amenazas en un partido en Basauri

Zigorrak ezarri dizkiete Basauri BEA taldeari, entrenatzaileari eta lau jokalariri, epaile neska bati eraso egiteagatik

Klubak hiru partida ateak itxita jokatu beharko ditu; entrenatzaileari eta jokalariei, berriz, lau eta sei partida arteko zigorrak ezarri dizkiete. Gainera, isun ekonomikoak ordaindu beharko dituzte; klubaren kasuan, 600 eurokoa.