Gabonetan "smishing" bidezko iruzurrekin arretaz ibiltzeko ohartarazi du aditu batek
Gabonetan, enpresek eta, bereziki, partikularrek jasotzen dituzten zibererasoak ugariagoak izaten dira, hainbat kanal eta baliabide erabiliz; horien artean, "smishing" izenekoa, SMS mezu baten bidez egiten dena, gero eta ohikoagoa izaten ari da.
Hala azaldu dio EFEri Juan Jose Nombela adituak. Nombelak hainbat urte daramatza zibersegurtasunaren alorrean lanean, eta Errioxako Nazioarteko Unibertsitatean (UNIR) Konputazio Zientzietako zuzendaria da.
Esan duenez, "azken 15 urteotan, hainbat eraso-mota izan dira Interneten, eta ondorengo 30 urteotan ere izango dira, sofistikatuagoak". Nolanahi ere, sofistikazio horretan, jada erabilera txikia zuen tresna bat erabiltzen hasi dira iruzurgile batzuek: "Testu-mezu laburrak, hau da, SMSak".
Hala, erabiltzaile askok enpresa edo banku faltsu batek bidalitako mezu bat jaso dute mugikorrean; mezuan, hainbat datu eskatzen dituzte, edo, gehienetan, esteka baten gainean klik egitea.
"Oso ondo eginda dago, benetakoa dela ematen du, benetako bidaltzaileak bidaliko lukeena oso ondo imitatzen baitu", onartu du Nombelak: "Ez du ematen susmagarria denik, baina ez fidatu; iturri zilegi batek inoiz ez ditu eskatuko datu jakin batzuk".
"Batzuetan, arretaz aztertzen badugu, alde txikia ikusiko dugu, eta horrek pista eman ahal digu", azaldu du.
Dena den, Nombelaren hitzetan, batzuetan zaila da konturatzea, "eta egoera batzuetan errazagoa da biktima izatea"; adibidez, beste zerbait aldi berean egiten ari bagara, edo "erosketen garaian", "Black Friday" garaian, kasu. "Garai batzuk bereziak dira, aproposagoak dira horrelako iruzurrak egiten dituztenentzat, baina urtero ikusten da kontu hau gora egiten ari dela", esan du adituak.
Sare sozialetan ere izaten dira iruzurrak: "Zailagoa da, baina hor ere badaude; ohikoak ez diren kontaktuak baztertu beharko genituzke".
Adituaren iritziz, herritarrei mezu argia bidali beharko litzaieke: "Ez dugu zertan esteka batean klikatu edo SMS susmagarri bati erantzun, eta egin ezean ez da ezer gertatzen; ez dugu jendea zertan ikaratu, kontuan izanik eraso gutxik izaten dutela arrakasta".
Zure interesekoa izan daiteke
Lekuko-hartze "sinboliko eta hunkigarriak" izango dituela aurtengo Korrikak aurreratu dute antolatzaileek
EITBren Bilboko egoitzan egin dute AEKren aldeko lasterketaren aurkezpen soziala. Gizarteko eragile ugari izan dira bertan. Aurtengo edizioan 3.400 lekuko-hartze baino gehiago izango direla iragarri dute antolatzaileek, inoiz baino gehiago, eta horietako asko "sinbolikoak eta hunkigarriak" izango direla diote.
Protesta jendetsua Eibarren, haurreskoletan plaza nahikorik ez dagoela salatzeko
Dozenaka familiak protesta zaratatsua egin dute ostegun honetan Eibarko Untzaga plazan, herriko haurreskoletan plaza nahikorik ez dagoela salatzeko.
Rene Redzepi Noma jatetxeko sukaldari daniarrak kargua utziko du, langile ohiek abusuak leporatu ondoren
2009. eta 2017. urteen artean Redzepik kalte fisikoak eta psikologikoak eragin zizkiela salatu zuten jatetxe horretako dozenaka langile ohik. "Aldaketek ez dute iragana konpontzen", azpimarratu du Redzepik.
Realak Sevillan jokatuko duen Kopako finalerako sarrera faltsuak saltzen ari direla ohartarazi du Ertzaintzak
Zale batek jarritako salaketa baten bidez, Ertzaintzak izapideak ireki ditu ustezko iruzur-delitu batengatik.
Osakidetzako 1.047 profesionalek salatu zituzten erasoak 2025ean; horietatik 856, emakumeak
Osasun Profesionalen aurkako Erasoen kontrako Europako Eguna dela eta, ostegun honetan, Osakidetzak zehaztu du 2025ean jakinarazitako eraso guztietatik 94tan (% 9) lesioa eragin zutela, gehienek bajarik eragin gabe. Gainerakoak, 953 guztira (% 91), lesiorik gabeko erasoak izan ziren, hala nola irainak eta mehatxuak.
Ikerketaren arabera, ezbeharra izan zen pasabideko torlojuak oso herdoilduta zeuden
Bocal inguruan izandako istripuaren ondorioz Polizia Zientifikoak egindako ikuskapenaren arabera, euskarriak eta torlojuak herdoilak janda zeuden.
Beloradoko moja ohiak monasteriotik atera dira, epea amaitu baino ordu batzuk lehenago
Francisco Canals Beloradoko moja ohien bozeramaileak jakinarazi duenez, 02:46an atera dira monasteriotik. Hori egin aurretik, Laura Garcia de Viedma abadesa ohiak elizako aldarean zegoen azken kandela eta eraikineko argi guztiak itzali ditu.
Azkenekoz Fustiñanan ikusi zuten 17 urteko neska baten bila ari dira
Zabaldutako datuen arabera, 1,60 metro luze da, gorpuzkera mehea du, eta begi marroiak eta ile beltz luzea ditu.
Hiztunen Berdintasunaren Alde: "Gure plataforma ez dago inongo trama, konplot edo konspiraziorekin nahastuta"
Elkarteak defendatu du bere jarduera bakarra Osakidetzako langileen "lan-eskubideak defendatzea" dela, eta ziurtatu du "erkidegoko bigarren hizkuntza" den euskara "beti" errespetatzen dutela.
Ertzaintzak gizon bat atxilotu du Bilbon, emakume bati sexu-erasoa egiten saiatzeagatik
Biktimak jarritako salaketaren arabera, San Frantzisko kaleko atari batean sexu-erasoa egiten saiatu zen atxilotua, 42 urteko gizona. Sexu-askatasunaren aurkako delitua leporatuta atxilotu dute.