Zibererasoak
Gorde
Kendu nire zerrendatik

Gabonetan "smishing" bidezko iruzurrekin arretaz ibiltzeko ohartarazi du aditu batek

Zibererasoetan, gero eta ohikoagoa izaten da enpresa edo banku faltsu baten SMSa jasotzea. Datu jakin batzuk eskatzen dituzte edo biktimari proposatzen diote esteka batean sar dadila, banku-datuak edo datu pertsonalak lapurtzeko asmoz.
Urteko garai batzuk aproposagoak dira zibererasoetarako
Urteko garai batzuk aproposagoak dira zibererasoetarako. EITBren bideo batetik hartutako argazkia.

Gabonetan, enpresek eta, bereziki, partikularrek jasotzen dituzten zibererasoak ugariagoak izaten dira, hainbat kanal eta baliabide erabiliz; horien artean, "smishing" izenekoa, SMS mezu baten bidez egiten dena, gero eta ohikoagoa izaten ari da.

Hala azaldu dio EFEri Juan Jose Nombela adituak. Nombelak hainbat urte daramatza zibersegurtasunaren alorrean lanean, eta Errioxako Nazioarteko Unibertsitatean (UNIR) Konputazio Zientzietako zuzendaria da.

Esan duenez, "azken 15 urteotan, hainbat eraso-mota izan dira Interneten, eta ondorengo 30 urteotan ere izango dira, sofistikatuagoak". Nolanahi ere, sofistikazio horretan, jada erabilera txikia zuen tresna bat erabiltzen hasi dira iruzurgile batzuek: "Testu-mezu laburrak, hau da, SMSak".

Hala, erabiltzaile askok enpresa edo banku faltsu batek bidalitako mezu bat jaso dute mugikorrean; mezuan, hainbat datu eskatzen dituzte, edo, gehienetan, esteka baten gainean klik egitea.

"Oso ondo eginda dago, benetakoa dela ematen du, benetako bidaltzaileak bidaliko lukeena oso ondo imitatzen baitu", onartu du Nombelak: "Ez du ematen susmagarria denik, baina ez fidatu; iturri zilegi batek inoiz ez ditu eskatuko datu jakin batzuk".

"Batzuetan, arretaz aztertzen badugu, alde txikia ikusiko dugu, eta horrek pista eman ahal digu", azaldu du.

Dena den, Nombelaren hitzetan, batzuetan zaila da konturatzea, "eta egoera batzuetan errazagoa da biktima izatea"; adibidez, beste zerbait aldi berean egiten ari bagara, edo "erosketen garaian", "Black Friday" garaian, kasu. "Garai batzuk bereziak dira, aproposagoak dira horrelako iruzurrak egiten dituztenentzat, baina urtero ikusten da kontu hau gora egiten ari dela", esan du adituak.

Sare sozialetan ere izaten dira iruzurrak: "Zailagoa da, baina hor ere badaude; ohikoak ez diren kontaktuak baztertu beharko genituzke".

Adituaren iritziz, herritarrei mezu argia bidali beharko litzaieke: "Ez dugu zertan esteka batean klikatu edo SMS susmagarri bati erantzun, eta egin ezean ez da ezer gertatzen; ez dugu jendea zertan ikaratu, kontuan izanik eraso gutxik izaten dutela arrakasta".

Zure interesekoa izan daiteke

GRAFCAV2882. VITORIA, 05/05/2026.- Este martes se ha celebrado en la Audiencia Provincial de Álava la segunda sesión del juicio con jurado popular contra el presunto asesino de Maialen Mazón, la mujer de 32 años que estaba embarazada de gemelos en el momento de su asesinato en mayo de 2023. EFE/ L. Rico
18:00 - 20:00
ZUZENEAN
Duela  min.

Maialen Mazon hiltzeagatik akusatutako gizonak biktimaren odol orbanak zituen arropetan

Ostiral honetan egin da Arabako Probintzia Auzitegian ustezko hiltzailearen aurkako epaiketaren bosgarren saioa. Auzipetuaren arroparen hainbat lagin aztertzeaz arduratu ziren Ertzaintzako bi adituk deklaratu dute gaur. Zehazki, haren galtzetan zegoen orban bat, eta alkandoran eta zapatiletan zituen orban batzuk ikertu dituzte, eta ondorioztatu dute odol orbanak zirela eta odol hori Mazonen DNArekin bat zetorrela. 

homenaje-Lukas-Agirre-efe
18:00 - 20:00
ZUZENEAN
Duela  min.

Lukas Agirre hiltzeaz akusatutakoen "errugabetasun presuntzioa suntsitzeko zantzu nahikoak" ikusten ditu fiskalak

2022ko Gabonetan gertatu zen krimenaz akusatuta, hiru pertsona eseriko dira aulkian: hilketaren ustezko egilea, beharrezko laguntzailea (hiltzaileari labana eman ziona) eta krimena estali zuen neska bat. Gaur osatuta geratuko da herri epaimahaia, eta astelehenean hasiko da epaiketa bera, aurretiazko gaiak aztertuta. Fiskaltzak eta akusazio partikularrak 22 eta 25 urte arteko kartzela zigorra eskatzen dute.

18:00 - 20:00
ZUZENEAN
Duela  min.

Eusko Jaurlaritzak Gaixotasun Infekzioso Emergenteen Aholku Batzordea aktibatu du hantabirusak eragindako alerta hurbiletik jarraitzeko

Gontzal Tamayo Osasun sailburuordea buru duen organoak bere lehen azalpenak eman ditu MV Hondius ontziaren egoera aztertu ondoren, eta lasaitasunerako mezua helarazi nahi izan du, Euskadin arriskua oso txikia dela goraipatuz; Osakidetzak, berriz, Donostia Unibertsitate Ospitaleko Goi Mailako Isolamendu eta Tratamenduko Unitatea operatibo eta prest du edozein gorabeherari aurre egiteko.

Gehiago ikusi
Publizitatea
X