Beethovenen heriotzaren balizko kausak argitaratu dituzte, bi menderen ostean
Ludwig van Beethoven konpositoreak medikuari eskatu zion, bere heriotzaren ostean, izan zituen osasun arazoak publikoki deskribatzeko, nolabait, mundua berarekin "adiskidetu" zedin. Bi mende baino gehiagoren ondoren, bere nahia bete egin da asteazken honetan Current Biology aldizkarian argitaratu den ikerketa bati esker.
Ikerketa hori egin ahal izateko, musikagilearen DNA erabili dute, bost iletatik lortutakoa, eta horri esker jakin ahal izan dute Beethovenek gaixotasun hepatikoak hartzeko joera zuela, baina ez haren gorreriaren edo arazo gastrointestinalen jatorria. "Ezin dugu behin betiko esan zerk hil zuen Beethoven, baina orain behintzat baieztatu dezakegu arrisku hereditario esanguratsua eta B hepatitisaren birusak eragindako infekzio bat zituela", ondorioztatu du Johannes Krause Max Planck Institutuko kideak.
"Ezagutzen den osasun informazioa kontuan hartuta, litekeena da hiru faktore horiek eragin izana haren heriotza, alkohol-kontsumoak barne, baina etorkizuneko ikerketek zehaztu beharko dute faktore bakoitzaren eragin zehatza", gehitu du Tristan Begg-ek, ikerketaren egile nagusi eta Cambridge unibertsitateko ikertzaileak.
Hala ere, argitu ahal izan dute B hepatitisaren birusak musikaria infektatu zuela hil baino hilabete batzuk lehenago, eta gaixotasun hori larritu egin zela alkoholaren kontsumo erregularragatik eta arrisku genetikoagatik. Beethovenen 'elkarrizketa-liburuetatik' ondoriozta dezakegu haren bizitzako azken hamarkadetako alkohol-kontsumoa oso ohikoa zela, baina zaila da kontsumitutako bolumenak zenbatzea", azaldu du Beggek.
Ikertzaileen harridurarako, deskubritu dute haren Y kromosoma ez datorrela bat egun haren abizena duten eta, erregistro genealogikoen arabera, arbaso komun bat partekatzen duten egungo bost ahaiderekin. Hau da, ikerketak ondorioztatzen duenez, Beethovenen aitak ezkontzaz kanpoko "harreman" bat izan zuen uneren batean.
Zure interesekoa izan daiteke
Lesakako Zubigaineko dantza San Fermin eguna ospatzeko
Lesakako dantzariak Onin zubiko petrila igo dira ohiko Zubigaineko dantza egiteko. Dozenaka ikusleren aurrean, San Fermin eguna ospatu dute herrian.
1.500 ikasle gehiagok jaso ahal izango dute unibertsitate-beka datorren ikasturtean, Jaurlaritzak baldintzak malgutu ondotik
Besteak beste, zailtasunak izan arren orain arte errenta-muga gainditzen zuten familietako ikasleek jaso ahal izango dute beka. Gainera, desplazamendu-laguntzak jasotzeko ez da derrigorrezkoa izango ikasketak Euskal Autonomia Erkidegoan egitea, eta baldintza akademikoak ere malgutuko dira; zenbait kasutan 5eko nota nahikoa izango da laguntza jasotzeko.
Etxebizitza da arazo nagusia Bizkaiko herritarrentzat, baita enplegua eta segurtasunik eza ere
Bizkaiko ekonomiaren egoera nahiko ona dela uste dute % 45ek, baina 2027an dezente okerragoa izango dela uste dute % 27k. Arlo politikoari dagokionez, EAJ da begikotasun handiena pizten duen alderdia (% 38), eta haren atzetik daude EH Bildu (% 36) eta PSE-EE (% 14).
Iruñeak bere egun handia ospatu du gaur San Ferminen omenezko prozesioarekin
Zuriz eta gorriz jantzitako milaka iruindarrek Iruñeko kaleak bete dituzte astearte honetan, uztailak 7, jaietako egun handian, San Fermin alde zaharretik igarotzean santuaren omenezko prozesio tradizionalean babesteko. Aurten, tenperatura altuek eragindako alerten ondorioz, prozesioaren ibilbidea aldatu egin da.
Gipuzkoako Foru Aldundiak enplegu publikoko 281 plaza deitu ditu 18 hautaketa-prozesu berritan
Azterketak 2027ko urtarrilaren 11tik aurrera egingo dira, eta salbuespen bakarra egongo da: kanpainetan laguntzeko erdi-mailako teknikari lanpostuetarako azterketan, hain zuzen ere. Azterketa hori abenduaren 1etik aurrera deitu ahal izango da.
Bi pertsona atxilotu dituzte sexu-erasoak egitea egotzita sanferminetako lehen egunean
Agiri baten bidez, Iruñeko Udalak bi atxiloketak baieztatu ditu jaietako lehen 24 orduak igarota egin duen balantzean.
ELAk iragarri du sektore-hitzarmenetako 27 negoziaziotan euskara soilik erabiliko duela
Sindikatuak adierazi duenez, aztertutako ia 1.500 hitzarmenen artean, % 17k baino ez dituzte "hizkuntza eskubideak bermatzeko" neurriak jasotzen.
San Fermin egun handia gogotik ospatzen ari dira Iruñean
Sanferminetako egunik esanguratsuena bizi du Iruñeak: jaietako ekitaldirik jendetsuenak eta tradizionalenak biltzen ditu egitarauak. Lehenengo entzierroa, patroiaren omenezko prozesioa, su artifizialak eta kontzertuak dira San Fermin egun handiko hitzordu garrantzitsuenak.
Garbitzaileak buru-belarri aritu dira ibilbidea garbitzen sanferminetako lehen gauaren ondoren
Egunero, 253-317 pertsonak osatzen dute garbiketa, brigadetan banatuta, eta 80 edukiontzi gorri, 800 eta 1.000 litro artekoak, eta 120 litroko 800 paperontzi ere jarri dituzte.
Fuente Ymbroko zezenek entzierro azkarra egin dute, adarkadarik gabekoa
2 minutu eta 20 segundo iraun du aurtengo sanferminetako lehen entzierroak. Guztira, bost pertsona zauritu dira eta horietako hiru ospitaleratu dituzte, denak kolpeengatik.