Hezkuntza Legeari egindako zuzenketak bertan behera uzteko eskatu dute ikastolek

Ikastolen Elkartea kezkatuta agertu da euskararen alorrean Hezkuntza Legean "atzerapausoak" emateko arriskua dagoelako, eta hezkuntza-eragileek eremu horretan erakutsi duten "adostasunari erreparatzeko" eskatu du. Halaber, "zalantzari eta atzera egiteko aukerari ateak zabaltze dizkioten" zuzenketak kentzeko eskatu du.

Bere ustez, atal horrek zehaztasun eta argibide gehiago behar ditu. " Euskararen egoerak hizkuntza politika sendo eta eraginkorrak behar ditu eta jauzia egiteko garaia da. Ezingo genuke onartu orain arte egin dugun ibilbideari uko egin eta atzerapausoak ematea gai honetan", azpimarratu du ikastolen federazioak ohar batean.

Horrenbestez, "arduraz" jokatzeko eskatu die alderdi politikoei, oraindik ere egoera bideratzeko aukera dagoelakoan, eta " hezkuntza sistemak behar duen benetako eraldaketari ausardiaz heltzeko" eskatu die.

Ikastolen Elkartearen ustez, Hezkuntza Legearen aurreproiektuak aukera "esanguratsuak" jasotzen ditu eta "aurrerapauso handia" da gaur egun indarrean dagoen Eskola Publikoaren Legearekiko. Baina "gabeziak" ere ikusten dizkiote eta, bere ustez, "motz geratzen da Euskal Hezkuntza Sistema berri baterako bidean".

Legea egiten "aktiboki" parte hartu duela gogoratu ondoren, 2022ko apirilaren 7ko hezkuntza akordioa sinatu zuten alderdiekin "etengabeko harremana" izan dutela adierazi du, baita hezkuntza, sindikatu eta euskalgintzako eragileekin ere. Bere ustez, Hezkuntza Legeak " oinarri sendoak behar ditu herri bezala egin nahi dugun hezkuntza ibilbidean jauziak egin nahi baditugu".

Zuzenketak

Alderdi politikoek erregistratu dituzten zuzenketei dagokienez, euskara, euskal kultura eta euskal curriculumaren atalean, ikastolek uste dute "urrats garrantzitsuak" planteatzen direla, baina uste dute kanpo ebaluaketa baten bidez soilik egiaztatu daitezkeela helburuak lortzen direla; "eta hori ez dugu jasota ikusi zuzenketetan".

Bestalde, "harriduraz eta kezkaz" egiaztatu dute aurkeztutako zuzenketetan "atzerapauso batzuk" gertatu direla, eta horien artean bi nabarmendu dituzte, hizkuntza-ereduei eta eredu erkide eleanitzari buruzkoak. Horrela, "hizkuntza ereduek ez dute euskalduntzen eta horiek gaindituko dituen eredua behar dugu oinarri", defendatu dute, eta, beraz, "zentzugabea" iruditzen zaie eredu horiei eutsi nahi izatea.

Hala, euskara " gizarte kohesiorako, berdintasunerako eta justizia sozialerako ezinbesteko osagaia dela ulertzen dugu, eta ereduen izaera baztertzaileak segregazio egoerak areagotu besterik ez dituela egiten".

Era berean, kezka agertu dute ikasteko hizkuntza guztien komunikazio-izaera aipatzen duen zuzenketaren aurrean, eta gogoratu dute euskara "hizkuntza minorizatua" dela, eta egoera horretan ezin direla hizkuntza guztiak berdintasunez tratatu: "Zuzenketa hori aurrera ateratzea atzerapauso nabaria litzateke gure Hezkuntza Sistemarentzat eta euskararentzat".

Era berean, adierazi dute bai lege-aurreproiektuak bai alderdiek aurkeztutako zuzenketek ez dutela "Euskal Curriculuma aipatzen", eta espero dute orain hasiko den prozesuan, "akats" hori konpontzeko pausoak ematea.

Ikastolen Elkartearen esanetan, Hezkuntza Zerbitzu Publikoaren inguruan, zuzenketak sakonago zehaztea planteatzen da, eta "begi onez" ikusten badute ere, "nabarmena da publiko-pribatu dikotomia gainditzeko erresistentziak daudela.

Gainera, "Euskal Hezkuntza Zerbitzua ematen duten ikastetxeen eta euskara eta euskal kultura partekatzen duten Euskal Autonomia Erkidegotik kanpoko ikastetxeen arteko harremanak eta lankidetza sustatzea" proposatzen duen emendakina "egokia" dela uste dute. Zuzenketa horrek Europa mailako partzuergoa eratzea proposatzen du, eta, onartuko balitz, Euskal Herri osoan hezkuntza-sistema propioa eraikitzea ahalbidetuko luke, "egungo errealitatetik abiatuta".

Ikastolek bat egiten dute lege-proiektuan egiten den bereizketaren aurkako proposamenarekin eta helburuarekin, bai eta doakotasunaren printzipioarekin eta helburuarekin ere, ikasle eta familia guztien hezkuntzarako eskubidea bermatzeko. Era berean, "zuzentzat" jo dute zuzenketa, "argiago eta irmoago" jasotzen duelako itunpeko ikastetxeen finantzaketa lotuta dagoela legean agertzen diren baldintzak, printzipioak edo irizpideak betetzearekin.

Hala ere, hezkuntzaren doakotasuna bermatzeko "kontraesankorrak" diren zuzenketa-proposamenak daudela adierazi dute, hala nola derrigorrezko etapetan soilik doakotasuna sustatzera bideratutakoak, edo itunpeko ikastetxeetan zerbitzu osagarriengatik ezer ordaindu ezin izango dela ezartzen dutenak, "lege-proiektuan ez dagoenean jasota Administrazioak finantziatuko dituela bere osotasunean Euskal Hezkuntza Zerbitzu Publikoaren barne dauden ikastetxe guztietan, besteak beste, garraioa, jantokia edo ikas-materialen ordainketa".