Insomnioa pairatzen dutenen % 40 automedikatu egiten dira
Nagore Iriarte Arabako Osasun Mentaleko Sareko psikiatrak ohartarazi duenez, insomnioa pairatzen dutenen % 40 automedikatu egiten dira, eta nabarmendu du botikak erabiltzea gaitz hori tratatzeko azken baliabidea izan behar dela, eta, aurretik, "lo-higiene ona" finkatu behar dela.
Iriarte, Cristobal Pavon Arabako lankidearekin eta Bartzelonako Vall d'Hebron Ospitaleko Julia Vendrell psikiatrarekin batera, loa eta haren nahasmenduak aztertu dituzte Gasteizko Psikiatriako Eguneratze Ikastaroan.
Adierazi dutenez, ondo lo egiteko oinarrizkoa da "lo-higiene ona" izatea: argia itzaltzea, pantailarik ez erabiltzea, ordutegi-errutina bat mantentzea, kafeina eta bestelako kitzikagarri batzuk lo egin aurretik ez hartzea eta oso gutxi afaltzea. Ohitura horiekin ez bada behar bezala atseden hartzen, hurrengo urratsa psikoterapia da.
Botikak hartzea azken urratsa da. Azken hilabeteetan berrikuntza bat izan da, orexinen errezeptoreen antagonistak, hau da, amets-bijilia zikloaren erregulazioan paper garrantzitsua duten neurotransmisoreak.
Pilula horiek "emaitza garrantzitsuak" ematen ari dira, eta Estatu Batuetan eta Europan baimenduta daude hiru hilabete baino gehiagoko insomnio arazoetarako. Espainian eskuratu daitezke, baina sistema publikoak ez ditu finantzatzen.
Pilula berri horiek erabiltzeak hainbat abantaila ditu: loaren induktoreak dira, ez dute loaren arkitektura aldatzen, ez dute arnas depresiorik eragiten (benzodiazepinek ez bezala), ez dute gihar-ahultasunik eragiten esnatzean, luzaroan hartu arren ez dute eraginkortasunik galtzen, ez dute abusatzeko potentzialik eta ez dute mendekotasunik sortzen.
Berrikuntza farmakologiko horri insomnioa tratatzeko erabili ohi diren sendagaiak gehitu behar zaizkio. Alde batetik, farmako hipnotikoak daude, hala nola benzodiazepinak. Aldian behingo insomniorako eraginkorrak dira, baina loaren arkitektura aldatu, tolerantzia sortu (gero eta dosi handiagoak behar dituzte) eta mendekotasuna eragiten dute, beraz, ez dira hiru hilabetez jarraian erabili behar.
Zure interesekoa izan daiteke
Olatu zuri gorriak Iruñea hartu du
Txupinazoarekin, lehertu da festa Iruñean eta ez du atsedenik hartuko datorren uztailaren 14ra arte. Urteroko ohiturei, gaur beste protagonista bat batu zaie: beroa. Festazaleek 40 graduko tenperaturekin abiatu dituzte 2026ko sanferminak.
?fmt=png-alpha&qlt=80)
Antzuola eta Urretxu artean piztutako baso-sutea kontrolpean dago
Gipuzkoako hiru parketako suhiltzaileak aritu dira Antzuolan 13:45ak aldera deklaratutako sutea itzaltzen. Sugarrak ordu batzuk geroago kontrolatu dituzte.
Kontrolatu dute Imarkoainen piztutako sutea
Lizarra, Azkoien eta Tafallako suhiltzaile etxeetako brigadek 15:30ak aldera lortu dute sutea kontrolpeak hartzea. Guztira 80 hektarea baino gehiago erre dira baso eta, batez ere, laborantza artean.
ELAk arreta euskaraz bermatzeko eskatu dio Osakidetzari
Oraindik hizkuntza ez dakiten langileak euskalduntzeko plana aldarrikatu du sindikatuak Osakidetzaren Gasteizko egoitzan.
Lesakako sanferminak hasi dira
Txupinaren jaurtiketak eman die hasiera Lesakako San Fermin jaiei astelehen honetan, 12:00etan. Jai-egitarauak 50 kultura-, kirol- eta jolas-jarduera baino gehiago biltzen ditu, datozen 6 eguneton burutuko direnak. Gaita jotzaileen, musika-banden eta txarangen ohiko soinuek herriko kaleak alaituko dituzte uztailaren 11ra arte, larunbata.
Arrautza frijituak, txistorra eta zapi gorria: Hasi da festa Iruñean
Urtero bezala, ohiko hamaiketakoak izaten dira uztailaren 6ko goizean, festei hasiera emateko zain. Mokadu sendoak beti ere, hau izango baita seguraski, eguneko otordu bakarra.
40 ikasleri ez diete, kautelaz, USaPen Euskarako nota zenbatuko
Auzitegiek arrazoia ematen ez badiete kasuaren funtsari buruz, nota horiek kontuan hartuko dira azkenean.
Asiron eta Chivite: "Jendeak asko goza dezala, baina errespetuz"
Joseba Asiron Iruñeko alkateak eta Maria Chivite Nafarroako presidenteak 2026ko sanferminetara hurbiltzeko deia egin diete herritarrei, jaiez eta hiriaz gozatzeko, baina "beti errespetuz".
Txistulari eta Gaiteroen Bandak dantzan jarri du Iruñeko Udaletxe plaza
Gaur eguerdian Iruñeko Udaletxeko plaza bete duten milaka pertsonek Txistulari eta Gaitarien Bandaren doinuekin dantzan egin ahal izan dute.
3I/ATLAS izarrarteko kometa "Eguzkia baino askoz zaharragoa" dela ondorioztatu du astronomo talde batek
Aztarna kimiko espezifikoak neurtuz iritsi dira ondorio horretara, eta segur aski Eguzki sistematik kanpo sortu zela ere uste dute. Izarrarteko kometak eguzki sistemaren kanpoan sortu eta noizean behin eguzki sisteman sartzen diren izoztutako objektuak dira.