AskHezi, euskarazko diktaketa-sistema berria dibertsitate funtzionala duten haur eta gazteentzako
Orai NLP adimen artifizialeko zentroak AskHezi garatu du, haurren ahotsekin dabilen euskarazko diktaketa-sistema. Euskal Herriko Ikastolen Elkarteak, Seaskako Integrazio Batzordeak eta Nafarroako Sortzen Elkarteak bultzatuta, Languneren aholkularitzarekin eta 'Euroeskualdeko hiritartasuna' deialdiko eta SPRIren dirulaguntzei esker.
Euskaraz ahoz botatakoa testu bihurtzeko Oraik orain arte garatutako tresnak haurren ahotsetara egokitzeko eta eredu neuronalak trebatzeko, Euskal Herri osoko zenbait ikastola eta eskola publikotako 479 ikasleren ahotsak grabatu dira: 70.000 grabaketatik gora egin dira.
Proiektuaren sustatzaileak pozik azaldu dira lortutako emaitzarekin, baina gaineratu dute tresna erabiltzaileengana iristeko azken urratsa falta dela. "Plataforma garatuta dago, baina ez da ordenagailuan instalatuta dabilen zerbait. Hizketa-teknologietako eta adimen artifizialeko tresna hauek sare neuronaletan oinarritzen dira eta sare neuronal horiek ordenagailu ahaltsuak behar izaten dituzte", azaldu du Igor Leturia Oraiko hizketa-teknologien arduradunak.
"Sistema hau oso baliagarria izango da desgaitasun motorrak dituzten haur eta gaztetxoen ikasketa-prozesuan; izan ere, euskarazko idazlanak egin ahal izango dituzte, tekleatu beharrik izan gabe, testua hizketa bidez diktatuta". Dagoeneko erabat garatuta dagoen plataformak "euskaraz esandakoa transkribatu egiten du, eta hizketa bidezko komandoak erabiliz, aldaketak eta zuzenketak egin daitezke", azaldu du Leturiak.
Hizkuntza- eta hizketa-teknologiak oso baliagarriak dira hezkuntzaren munduan ikasle guztien inklusibitatea lortzeko bidean. Ikastetxeetan egunero erabiltzen diren sistema eragileek, ofimatika programek eta online zerbitzu gehienek integratuta dauzkate hizketaren sorkuntzako, itzulpen automatikoko eta hizketaren ezagutza automatikoko sistemak. Baina horietako gehienak ez dira erabilgarri euskaraz, eta ez daude haurren ahotsetarako prestatuta.
Hain zuzen ere, Euskal Herriko Hizkuntza Industrien Elkartearen, Languneren, helburua da "hizkuntza-teknologiak bizitzako esparru guztietara zabaltzea eta teknologiaren inklusibitatea lortzea; besteak beste, kontuan hartzen dugu behar bereziak dituzten haurrek teknologia erabiltzeko zer zailtasun dituzten", azaldu du Lohitzune Txarola Languneren zuzendariak. Hortik abiatuta, Orairekin elkarlanean ezarri ziren AskHezi proiektuaren oinarriak duela hiru urte.
Lankidetza, behar bereziak dituzten umeen gurasoek eskatuta
Behar bereziak dituzten umeen gurasoek eskatuta jarri zen AskHezi proiektua martxan, eta itxaropentsu daude tresna berriarekin: "Ikasketa-prozesu bat beharko dute gure seme-alabek tresna nola erabili, komandoak ikasi eta sistema probatzeko. Baina oso aukera ona zabaltzen zaigu euskarazko ikasketa-prozesuan aurrera egiteko", dio Gabriel Martiarenak (proiektuaren bultzatzaile izan den gurasoetako bat).
AskHeziren sustatzaileek (Ikastolen Elkarteak, Seaskako Integrazio Batzordeak eta Sortzen Elkarteak) balio handia ematen diote proiektua aurrera ateratzeko izan duten lankidetzari: "Euskal Herriko hiru lurralde administratiboetako sare publikoko eta Ikastoletako hainbat ikastetxek bultzatuta lankidetzan aritu gara behar bereziren bat daukaten haurrek euskaraz ikasteko duten eskubidea bermatzeko lanean".
Zure interesekoa izan daiteke
Hainbat ibilgailuk istripua izan dute N-1 errepidean, Lasarte-Orian, Irungo noranzkoan
Ezbeharra Lasarte-Oria parean gertatu da, eta, ondorioz, errepidea aldi baterako itxi behar izan dute. Ondorioz, auto-ilara luzeak sortu dira.
Albiste izango dira: iraungitako txertoak, San Blas eguna eta EEEa Tubos Reunidosen
Gaurkoan Orain-en albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.
Zaldi-probek beteko dute idi-proben lekua Abadiñoko San Blas egunean
Erroskilla eta eztarria babesteko lokarriekin batera, idi-probek leku berezia izan ohi dute San Blasetan, baina, aurtengoan, egitarauan moldaketak egin behar izan ditu Udalak, dermatosiaren ondorioz.
Dermatosi Nodular Kutsakorraren aurkako neurriak eguneratu ditu Jaurlaritzak
Behi-aziendak egotea debekatuta egongo da azoka eta erakustaldietan, baina aldundiek salbuespenez baimendu ahal izango dute ustiategi bereko behiak egotea, zenbait baldintza beteta. Neurri horrek, ate joka diren inauterietako bigantxen ikuskizunak eta sokamuturrak egitea ahabildetuko dezake.
Onddoekin egindako ontziak errealitate izan daitezke etorkizunean
Gueñesko Basque Biodesing Centerren urteak daramatzate mizelioa ikertzen. Onddoetatik datorren materiala da, urarekiko erresistentea eta biodegradagarria, eta etorkizunean plastikoa edo kartoiak ordeztu ditzake ontziak egiteko.
Iraungitako dosiarekin txertatutako haurtxo baten amak salatu du "segurtasunik eza" ematen diola egoera horrek
Iraungitako Hexabalente txertoaren dosi bat jaso zuen haurtxo baten amak deitoratu du egoera horrek "segurtasunik eza" eragiten diola, beti pentsatu izan baitu Osakidetzak dena ondo egiten duela. Barkamena eskatu diotela eta adingabeari txertoa berriro jartzeko hitzordua eman diotela ziurtatu du.
Adi Bilbo inguruko errepideetan, seik izena aldatu dute eta, A-8a barne
Gidariek eta nabigatzaileek izen berriekin ohitu beharko dute orain. Garai bateko Hegoaldeko saihesbideak BI-10 izena hartuko du, eta Txorierriko igarobidea BI-30 izango da aurrerantzean.
Osakidetzak asteon bukatuko du iraungitako dosia jaso zutenen birtxertaketa
Hexabalentearen kasuan, gaizki txertatutako 30 lagunetatik gehienek jaso dute dosia, eta bestela, gaur-biharretan izango dute. Tetrabalente eta hirukoitz birikoari dagokionez, asteon amaituko dutelakoan dago Osakidetza.
Tolosako inauterietan bigantxak izango dira azkenean
Gipuzkoako Aldundiak behin-behinean baimendu ditu inauterietan bigantxekin egiten diren ekitaldiak eta sokamuturra. Abenduan, Frantzian dermatosi nodular kasuek gora egin zutelako erabaki zuten Jaurlaritzak eta Nafarroako Gobernuak abelburuen joan-etorriak mugatzea eta behi erakusketak, idi probak eta sokamuturra debekatu zituen, agindu bidez.
Iaz 80 pertsonak jaso zuten eutanasia EAEn, aurreko urtean baino % 62k gehiagok
Eutanasia eskaerak 120 izan ziren, eta aurreko urtean, 74.