Jaurlaritzak Bero Plana abian jartzea aurreratu du, tenperatura altuen eraginez
Irailaren 30era arte egongo da indarrean, eta hiru ardatz ditu: eguraldi iragarpenak, osasun zaintza eta herritarrentzako oharrak.
Hainbat lagun, eguzkitan, Bilbon. Argazkia: EFE
Azken orduetako tenperatura altuen eraginez, Eusko Jaurlaritzak Bero Plana martxan jartzea aurreratu du. Osasun Sailak aktibatu du plana, Segurtasun Sailarekin eta Euskalmetekin koordinatuta. Normalean ekainaren 1ean abiatzen dute, baina aurten, beroaren eraginez, gaurtik izango da indarrean, irailaren 30era arte.
Planaren helburua da "tenperatura bero handiek herritarren osasunean dituzten ondorioak prebenitzea eta murriztea", bereziki zaurgarrienen artean.
Hiru ardatz nagusi ditu: tenperatura iragarri eta ebaluatzea, beroak osasunean eragiten dituen ondorioen zaintza epidemiologikoa, eta prebentzio neurriak eta oharrak zabaltzeko komunikazio sistema.
Arrisku egoerak hiru mailatan sailkatu dituzte: horia (abisua), laranja (alerta) eta gorria (alarma).
Gomendioak
Osasun Sailak ohartarazi duenez, gaurtik eta datozen egunetan espero diren tenperatura beroak direla eta —maila horiko arriskua—, oinarrizko prebentzio neurriak hartzea komeni da, "bero kolpeak, deshidratazioa eta bestelako arazoak saihesteko".
Kanpoan, eguzkiaren eraginpean egotea saihesteko gomendatu dute, batez ere eguneko ordurik beroenetan. Halaber, sei hilabetetik beherako haurrei ez die eguzkiak zuzenean eman behar. Txanoa, eguzkitako betaurrekoak eta eguzki babesa erabiltzea ere aholkatzen dute, baita arropa arina, zabala eta transpiragarria janztea ere.
Bestalde, jarduera fisiko bizia ez egitea gomendatu dute, batez ere bero handieneko orduetan. Ahultasuna, nekea, zorabioak, goragalea, ikusmen lausoa edo ordubetetik gora irauten duten konorte galerak izanez gero, osasun langileengana jotzea aholkatu dute.
Etxean zer egin
Etxea fresko mantentzeko, leihoak eta pertsianak itxita edukitzea gomendatu dute bero handieneko orduetan, eta etxea gauez aireztatzea gelak freskatzeko. Gainera, beroa sortzen duten etxetresna elektrikoak eguerdi partean ez erabiltzea aholkatzen dute.
Haizagailuak kontuz erabiltzeko eskatu dute, izan ere, 35 gradutik gora ez dute gorputzaren tenperatura jaisten laguntzen.
Horrez gain, dutxa eta bainu freskoak hartzea gomendatu dute, baita aurpegian eta eskuetan zapi bustiak jartzea ere. Etxea fresko mantentzerik ez badago, egunean bi eta hiru ordu artean leku klimatizatuetan igarotzea aholkatzen dute, hala nola eraikin publikoetan.
Deshidratazioa saihesteko, ura eta bestelako likidoak maiz edatea gomendatu dute, egarri izan arte itxaron gabe. Kafeina, alkohola zein azukre asko duten edariak saihesteko eskatu dute, deshidratatzea errazten baitute. Fruta, barazki eta entsalada gehiago jatea ere aholkatzen dute, gatz mineralak berritzeko; eta otordu astunak, koipetsuak edo oparoak saihestea, beroari egokitzea zailtzen dutelako.
Pertsona zaurgarrienak
Azkenik, eskatu dute arreta berezia jartzeko haurrengan, adingabeengan, haurdun eta edoskitze garaian dauden emakumeengan, adinekoengan eta gaixotasunak dituzten pertsonengan.
Era berean, gogorarazi dute ez dela inoiz inor auto itxi batean utzi behar, itzaletan egonagatik ere. Bakarrik bizi diren edo mendekotasuna duten adinekoak zaintzeko ere eskatu dute, eta egunean behin gutxienez bisitatzeko. Larrialdirik izanez gero, 112ra deitzeko galdegin dute.
Zure interesekoa izan daiteke
Emozioa eta ilusioa herritarren artean eklipsearen ondoren
Euskal Herrian, eguzki-eklipsea emozioz, harriduraz eta jai-giroan bizi izan dute, bereziki fenomenoa ikusteko jende ugari bildu den tokietan. Fenomenoaz gozatzeko aukera izan dutenek esperientzia paregabe eta historikotzat jo dute, ahaztezina.
Euskal Herria liluratuta gelditu da eguzki eklipse historikoarekin
EITBko kamerak euskal geografia osoan zehar egon dira esperientzia honen segundo bakoitza erregistratzeko.
Kontsumok eguzki-eklipsea ikusteko zazpi betaurreko modelo erretiratu ditu, begietako lesioak eragin ditzaketelako
Merkatutik kendutako azken modeloa Mó-ren 2508-RS003 da, Multiopticas markakoa, ilunegia delako.
Bilboko Konpartsak txosnak muntatzen hasi da eta 600 jarduera baino gehiago aurkeztu ditu Aste Nagusirako
Konpartsek hamar egun izango dituzte Areatza eraldatzeko, abuztuaren 22an Marijaia iritsi baino lehen. Bilboko Konpartsek azpimarratu dute ez dutela inolako erasorik onartuko jaietan, eta babesa adierazi diete manteroei eta ikuskizunetako teknikariei.
61 urteko gizon bat hil da Barakaldoko igerilekuetan
Sorosleek eta larrialdi-zerbitzuek suspertze-maniobrak egin dizkiote bainulariari, baina ezin izan dute haren bizitza salbatu.
67 urteko gizon bat hil da Allotz urtegian
Beste bainulari batzuek gizona uretatik atera dute eta bihotz-biriketako bizkortze maniobrak egin dizkiote larrialdi zerbitzuak iritsi diren arte, baina ezin izan dute ezer egin haren bizitza salbatzeko.
Eklipsearen ostean, gera zaitez zerura begira: Pertseiden izar-jasa dator
Aurtengo Ilberriak bolido distiratsuagoak ikusteko aukera eskainiko du, aurreko urteetan baino argitasun handiagoarekin.
Ostiralera arte luzatu dute beroagatik ezarritako abisu horia
Tenperatura altuengatik eta oso altuengatik ezarritako abisu horia ostiralera arte gutxienez luzatu du Eusko Jaurlaritzak, hiru egun hauetan tenperatura maximoak 37º ingurukoak izango baitira Euskadin.
"Eklipsea zentzumen guztiekin bizi beharreko esperientzia da"
Ana Ursua astrofisikari eta "eklipse-ehiztariaren" hitzetan, eguzki-eklipse osoa "naturaren ikuskizunik zoragarriena da", fenomeno zientifiko eta emozional paregabea, hain zuzen ere.
Heldu da egun historikoa: gaurko eklipseaz gozatzeko jakin beharreko guztia
Duela mende bat baino gehiago ikusi zen azkenekoz eklipse oso bat Euskal Herrian, eta hurrengoa 375 urte barru izango dugu. Hemen hainbat jakingarri azalduko ditugu: non ikusi, ordutegiak eta begiak nola zaindu, besteak beste. Orain zuzenean eskaintzen ari da eklipsea, Bardeatik.