Oreretako Xenpelar Bertso Eskolako irakasle baten erasoak salatu dituzte Bertsozale Elkarteak, Oreretako Mugimendu Feministak eta Oiartzungo Feministen Asanbladak

Xenpelar Bertso-Eskolako bertso-irakasle batek “bere posizioa eta erreferentzialtasuna baliatu ditu modu sistematizatuan botere-harremanak garatzeko eta erasotzeko”, hala salatu dute ostegun honetan Bertsozale Elkarteak, Oreretako Mugimendu Feministak eta Oiartzungo Feministen Asanbladak, elkarrekin kaleratu duten ohar bateratuan, aspalditik datorren gaia dela nabarmendu dute, nahiz eta mugimendu feministak orain izan duen eraso hauen berri. 

Azaldu dutenez, ez da arazo berria ez eta "kasu isolatuak" ere. Lehenagotik dator kontua, izan ere 2018an indarkeria matxistagatiko salaketa jarri zen irakasle horren kontra Bertsozale Elkartean eta orduan erasotzailearekin neurri batzuk adostu zirela azaldu dute, “bertsolaritzaren esparru formal zein informaletik desagertzea zekartenak, betiere bertsolaritza erasotuarentzat espazio seguru izateko asmoarekin eta horrelako gertakariak ez errepikatzeko helburuarekin”.

Hala ere, kontua ez zen konpondu eta erasotzailea adostutako neurriak hausten ari zela jakitean, 2024an, Bertsozale Elkarteak Indarkeria Matxisten kasuen kudeaketarako Barne-Protokoloa jarri zuen martxan. 

Oharraren egileek azpimarratu dutenez, irakasleak orduan gertaerak onartu zituen eta aipatutako helburuak betetzeko konpromiso-agiria sinatu zuen; bertso-eskolako zuzendaritzak, bere aldetik, konpromiso horiek betetzen zirela bermatzea hitzeman zuen. 2024tik ez du eskolarik ematen irakasleak. 

Erasotzaileak bere jarrera aldatzeko bigarren saiakera hori ere ez zen nahikoa izan ordea eta, azaldu dutenez, “Xenpelar bertso-eskolarekin lotutako espazio informaletan eta bertso mundutik haratagokoetan” jarraitu egin dute erasoek. Aurten bertan, “hainbat sexu-eraso eta jazarpen psikologikoren salaketak” jarri zaizkio erasotzaileari bertso-eskolaren baitan. Salatu dutenez, 2018ko lehen salaketatik hona, erasotzaileak “ez ditu Bertsozale Elkartearekin egindako lanketan hartutako konpromisoak bete eta neska gazteekiko jazarpena eta manipulazioa behin eta berriz errepikatu ditu”.

Nabarmendu dutenez, “autodefentsa eta saretze feministari esker” jakin da erasotzaileak bere dinamikari eusten ziola, “bertsolaritzan eta herrian daukan botere posiziotik botere-harremana garatzen du, manipulatu egiten du eta zapaldu; erasotu”.

Oiartzun eta Oreretako Mugimendu Feministek orain, maiatzean, izan dute honen guztiaren berri, erasotuek eurengana jo dutenean.

Oharraren egileek diotenez, “ezinezkoa” da halako jokabideak izatea “inguruan babesik ez badu” eta euren hitzetan, “konplizeek ere ahalbidetu dute erasotzaileak aipaturiko jarrerak izatea”. Baina argitu dutenez, jakin badakite ez dela bertso-eskola osoa konplize izan, ezta bertso eskolak erabili dituen espazio guztiak ere.

Mugimendu Feministak nabarmendu du erasotuek eskatu diotena: “urteetan bertso irakasle honek egin dituen erasoak eta betikotu dituen botere-dinamikak publikoki salatzea, baita horretarako babes izan zitzakeen konplizitateak, inpunitatea eta aliantza patriarkalak salatzea ere”.

Horregatik, mobilizazioa deitu dute larunbaterako. 12:30ean Oreretako Foru Plazan (Xenpelar) elkarretaratzea egingo dute kasua salatzeko.