Siriako gatazka, 100.000 hildako hiru urtetan
Sirian 2011an hasitako gerrateak hirugarren urtemuga beteko du hilabete honetan. Bachar El Asad-en erregimenaren aurka hasitako herri matxinada gatazka zibilean bilakatu zen eta ONUren arabera dagoeneko 100.000 hildako izan dira. Giza Eskubideen Behatokiak 140.000 hildakotik gora egon direla dio.
Gatazkaren kronologia
2011
Martxoak 15: Lehen protestak 'Tiraniarik gabeko Siria bat' lelopean
Martxoak 20: Erreboltaren erdigunean, Deraa, borroka bortitzak
Martxoak 29: Gobernuaren dimisioa
Martxoak 30: Lehen aldiz nazioari zuzentzen zaio Bachar Al Asad eta azpijokoa salatzen du.
Maiatzak 9: Europa Batasunak Siriarentzat arma bahimendua adosten du
Abuztuak 3: NBEren Segurtasun Kontseiluak errepresioa gaitzesten du. Egun batzuk beranduago AEBek eta Ebak gauza bera egingo dute.
Abuztuak 23: Siriako oposizioak Siriako Kontseilu Nazionala sortzen du.
Urriak 4: 'Siriako Armada Librea' osatzen dute desertoreek
Azaroak 12: Arabiar Ligak Siriaren parte hartzea bertan behera uzten dut.
2012
Otsailak 4: Errusiak eta Txinak betoa jartzen diote NBEaren Segurtasun Kontseiluaren erabakiari.
Otsailak 6: Iraultzaren Goi Kontseilu Militarra osatzen dute. AEBk bere enbaxada itxi egiten du. Egun bate beranduago Golkoko herrialdeek bere enbaxadoreak erretiratzen dituzte.
Otsailak 16: NBEko asanbladak 'giza eskubideak' bortxatuak izan direla dioen dokumentua onartzen du.
Martxoak 10: Kofi Annan, NBEko eta Arabiar Ligako ordezkaria, Asad-ekin elkarrizketatzen da. Honek terroristak dauden bitartean ez dela negoziaketarik egongo adierazten dio.
Apirilak 21: Segurtasun Kontseiluak bitartekariak bidaltzea adosten du.
Maiatzak 7: Oposizioak ukatzen dituen hauteskunde legegileak
Maiatzak 29: Hulako hilketak eraginda mendebaldeko herrialdeek Siriako enbaxadoreak kanporatzen dituzte
Uztailak 18: Daud Abdelá Rayiha, Defentsa ministroa, Asef Shaukat jenerala, El Asad-en koinatua, eta Hisham Ijtiar, segurtasun burua, atentatu batean hiltzen dira.
Uztailak 19: Errusia eta Txinak hirugarren aldiz betatzen dute Segurtasun Kontseiluaren erabakia
Abuztuak 2: Annanek bere bitartekaritza uzten du eta Lajdar Brahimik ordezkatzen du.
Abuztuak 6: Riad Hiyab lehen ministro oiak desertatu egiten du.
Abuztuak 16: Siria baliogabetzen du Konferentzia Islamikoaren Antolakuntzak
Irailak 15: Brahimi Al Asadek biltzen da lehen aldiz.
Urriak 24: Al Asadek su eten mugatua aldarrikatzen du. Iraungo dituen lau egunetan 400 hildako baino gehiago egongo dira.
Azaroak 9: Siriako Kontseilu Nazionaleko lehendakari izendatzen dute George Sabra.
Azaroak 11: Ahmed Muaz el Jatib Siriako Oposizioko Iraultzaren Indarraren Koalizio Nazionaleko lehendakari izendatzen dute.
Azaroak 12: Arabiar Ligak talde berri hau onartu egingo du. Abenduak 11 Barack Obamak onartuko du.
2013
Ekainak 4: NBEk Sirian arma kimikoak erabili direla frogatzen du baina ez daki nork erabili dituen.
Ekainak 13: Obamak Siriako oposizioarentzat armak bidaltzea ahalbideratzen du. Bi egun beranduago 73 ofizialek desertatu egingo dute.
Uztailak 6: Siriako Kontseilu Nazionalak Ahmad Yarba lehendakari berria izendatuko du.
Uztailak 25: NBEk 100.000tik gora hildako baieztatzen ditu.
Abuztuak 21: Oposizioak arma kimikoarekin jasandako erasoan 1.300 hildako iragartzen ditu.
Abuztuak 24: Mugarik Gabeko Medikuak erakundeak Damascoko hiru ospitaletan sintoma kimikoak zituzten 3.600 zauritu tratatu zituztela iragartzen du, horietako 355 hil egin ziren.
Abuztuak 27: Obamak arma kimikoak erabili izanagatik Damaskoko erregimenak 'behar bezalako erantzuna' izan behar duela dio.
Irailak 5: Erresuma Batuak Damaskon abuztuaren 21ean egindako erasoan sarin gasa erabili zutela frogatzen du.
Irailak 10: Siriak Errusiak egindako proposamena onartzen du. Honen arabera nazioarteko ordezkariek arma kimikoak deuseztatuko dituzte.
Irailak 12: Al Asad-ek arma kimikoak entregatuko dituela dio eta inoiz ez dituela erabili.
Irailak 14: AEBk eta Errusiak lortutako erabakiaren ondorioz Siriako arma kimikoak suntsitu egingo dituzte.
Urriak 6: Nazioarteko ordezkariak arma kimikoak desegiten hasten dira.
2014
Otsailak 15: Siriako gobernuko ordezkariek eta oposizioko ordezkariek bigarren negoziaketak amaitzen dituzte inolako akordiorik lortu gabe.
Martxoak 11: Gatazka hasi zela hiru urte bete direnean 5,5 milioi haurrei eragin die gerrak Unicefen esanetan.
Zure interesekoa izan daiteke
Israelek Teheranen aurkako erasoak areagotu ditu, AEBk eta Iranek elkarri egindako mehatxuen ondoren
Israelgo Armadak defentsa sistemak aktibatu ditu Irandik jaurtitako geldiarazteko. Gerra luzatzea benetako aukera da, adituen arabera.
Sozialistek irabazi dute Parisen
Aurrerakoiek hiri garrantzitsuenetan agintzen jarraituko dute, eta Nizan eskuin muturrak irabazi du.
Israelgo Armadak "eraso olde berri bat" iragarri du Libano hegoaldean
Israelgo Defentsa ministroak Libanoko Litani ibaiaren gaineko zubi guztiak "berehala" suntsitzeko agindu du. Gaur bertan, Qasmiyeh zubiari eraso diote (irudietan ikus daiteke). Israelgo Armadak, bestalde, "eraso olde berri bat" iragarri du, Hezbollah talde xiitaren "azpiegituren aurka", Libano hegoaldean.
Iranen aurkako gerrarekin bat egiteko eskatu dio mundu osoari Netanyahuk
Gideon Saar Atzerri ministroak Araden salatu duenez, Iranek gerrako krimenak egin ditu azken 24 orduetan bertan, "jomuga militarrik" ez duten gune zibilei eraso eginda.
Irango zentral elektrikoak suntsitzeko mehatxua egin du Trumpek, Teheranek Ormuzko itsasartea 48 orduko epean irekitzen ez badu
Iranek esan du itsasartea irekita dagoela AEBrentzat eta Israelentzat izan ezik, eta ohartarazi du azpiegitura energetikoei, gatza kentzeko plantei eta AEBk eskualdean dituen informazio-teknologien zentroei eraso egingo diela, mehatxua betetzen badu.
Iranek misilak jaurti ditu 4.000 kilometrora, Indiako ozeanoan dagoen base militar baten kontra
Batek ere ez du jo AEBk eta Erresuma Batuak bertan duten basea. Izan ere, batek hegan zihoala huts egin du, eta bestea AEBko Armadako ontzi batek geldiarazi du. Hala ere, erasoak kezka sortu du Iranek irismen handiko jaurtigaiak dituela erakutsi baitu.
Ekialde Hurbila gerraren laugarren astean sartu da, eraso artean eta Ormuzko itsasarteari begira
Israelek eta Iranek bonbardaketak areagotu dituzte, munduko energia garraioari buruzko ziurgabetasuna handitzen ari den bitartean. AEBk merkatua ireki dio, aldi baterako, Irango petrolio gordinari, eta ez du argitu Ormuzen esku hartuko duen ala ez.
Israelgo Poliziak gas negar-eragilea erabiliz sakabanatu ditu Al Aksa meskitara hurbildu diren palestinarrak
Meskita hori musulmanentzat hirugarren garrantzitsuena da. Israelek sarbidea mugatuta dauka 2023ko urriaren 7an Hamasek erasoak egin zituenetik, baina Irango gerra hasi zenetik blokeoa nabarmenagoa da; beraz, fededun asko Jerusalemgo Hiri Zaharreko harresitik kanpo elkartu dira ramadanaren amaierako otoitzak elkarrekin egiteko.
Iranek Turkiari eta Omani eraso egin izana ukatu du Khameneik, eta Israelen "bandera faltsuko operazioak" direla ziurtatu du
Irango buruzagi gorenak "harreman hobeak" izateko eskatu die Afganistani eta Pakistani "musulmanen zatiketa saihesteko", "herrialde anaiak" direlako, eta bitartekari izateko prest agertu da.
Ekialdi Hurbilean izandako azken erasoek petrolio azpiegiturak eta garraioa izan dituzte helburu
Azken orduetan ugaritu egin dira petrolio azpiegituren eta garraioen aurkako erasoak. Iranek eta Qatarrek partekatzen duten gas plantaren aurkako erasoa egin du Israelek. Iranek gogor erantzun du, misil oldea jaurtiz Bahrain, Saudi Arabia, AEB, Kuwait eta Jerusalem aldera.