Erreferendumaren bost gako
Dirua
Eztabaidagai nagusia da. Ezezkoaren aldekoen esanetan, baietzak irabaziko balu Eskozia liberatik kanpo geratuko litzateke eta, ondorioz, eskoziarren patrikak eta ekonomia pobretu egingo lirateke. Alex Salmondek, berriz, kontraerasora jo du hau esanez: Eskozia diru britainiarretik at uzten bada, estatu berriak ez du Erresuma Batuko zorraren dagokion partea bere gain hartuko. Salmonden lehen aukera da Londresekin adostasun bat lortzea libera erabiltzen jarraitu ahal izateko. Ezezkoaren aldekoen iritzian, berriz, libera izaten jarraitzeak subiranotasuna galtzea ekarriko luke, diruaren inguruko erabakiak Londresen hartuko baitira. Mahai gainean egon diren beste aukera batzuk Eurogunean sartzea edota diru berria sortzea izan dira.
Ekonomia
Eskozia independentea ekonomikoki bideragarria litzateke? Ipar itsasoko petrolio erreserbek eta herrialdeko egitura industrialak abertzaleen diskurtsoa indartu dute. Eskoziako Barne Produktu Gordina Erresuma Batukoa baino handiagoa da, petrolioak sortzen duen aberastasunaren eraginez. Olio beltza, ordea, ez da betiko, eta hori gabe ekonomia gainbeheran sartuko litzatekeela diote ezezkoaren aldekoek. Zenbait pentsamendu taldek egindako txostenen arabera, aitzitik, Eskozia libre baten defizita handiagoa litzateke eta, ondorioz, zergak igo beharko lituzkete. Gainera, Europar Batasunean berriz sartzeko zenbait urte beharko lituzke Eskoziak.
Europar Batasuna
Europako klubean jarraitzea ala ez eztabaida politikoaren erdi-erdian dago Erresuma Batuan. Izan ere, Europarekiko eszeptizismoak bultzatuta, David Cameronek EBn jarraitu edo ez erabakitzeko erreferenduma agindu du. SNPk eta laboristek ez dute zalantzarik Eskozia independenteak Europar Batasuneko kide izan beharko lukeela. Baina erreferendumean ezezkoa bultzatzen dutenen iritzian, onarpena jaso arte Batasunetik kanpo hainbat urtez aritzeak zailtasun handiak eragingo lizkieke eskoziarrei.
Autogobernua
Ezezkoa suspertzeko, Londresek autonomia gehiago agindu die eskoziarrei ezezkoak irabazten badu. Zerga gehiago kudeatzeko aukera izango luke Eskoziak, Cameronen gobernuak iragarri duenez. SNPren esanetan, berriz, eskoziarrei eragiten dieten erabaki gehienak Westminsterren hartzen dira eta bertan Eskoziako parlamentarien pisua oso txikia da. "Independenteak bagara, hobeto zuzenduko dugu gure etorkizuna", Salmonden hitzetan.
Beldurra
Ezezkoaren aldeko kanpaina beldurraren kanpaina izan da, neurri handi batean. Adibide gisa, eskoziarrek independentzia lortuz gero, autoak, Europa guztian bezalaxe, eskuinetik gidatu beharko dituztela ere zabaldu da. Horrelako mamuetatik ihes egin nahi izan du Alistair Darlingek, ezezkoaren kanpaina gidatu duen politikari eskoziarrak. Baina, azken finean, Erresuma Batuko Koroaren babesa galtzeak ekar lezakeen kezkak pisua izan dezake eskoziar askoren azken erabakian.
Zure interesekoa izan daiteke
Arma nuklearren START III tratatua iraungi den egunean, eustearen aldeko jarrera agertu dute Errusiak eta AEBk
START III itunak arma nuklear estrategikoen kopurua mugatzen zuen, gehienez 1.550 buru nuklearretara eta 700 sistema balistikotara, bi potentzietako bakoitzerako, izan lurrean, itsasoan edo airean. Start III 2010eko apirilaren 8an sinatu zuten, Pragan, Dmitri Medvedev Errusiako eta Barack Obama AEBetako orduko presidenteek, eta 2021eko otsailean berritu zuten beste bost urterako eta gaur iraungi da.
Trumpek ez du bere ondorengoaz hitz egin nahi izan, eta nabarmendu du Vance eta Rubio "zoragarriak" direla
Donald Trump Ameriketako Estatu Batuetako presidenteak Etxe Zurian bere ordezkoari buruz ez du iritzirik eman nahi izan, eta JD Vancen eta Marco Rubioren lana goraipatu ditu.
AEBk eta Ukrainak produktibotzat jo dituzte Errusiarekin izan dituzten negoziazioak
Ukraina eta Errusiako ordezkariak Arabiar Emirerri Batuetako hiriburuan bildu dira, Estatu Batuetako ordezkariekin batera, gerrari amaiera ematea duen bigarren bilera sorta batean. Elkarrizketek ostegunean jarraituko dute.
21 palestinar hil ditu Israelek Gazan, tartean sei haur, gauez egindako erasoetan
Erasoen biktimetako bat Hussein Hassan Hussein Al Samiri da, Palestinako Ilargi Gorriko paramediko bat. Israelek atzo gauetik jaurtitako bonbardaketa ugarietako batetik zaurituak zeramatzala eraso diote. Su-etenaz geroztik Israelek egindako erasoen ondorioz hildako gazatarren kopurua 556ra igo da, horien artean 115 adingabe baino gehiago.
Trumpek eta Petrok bakeak egin dituzte, urtebetez irainka aritu ostean
Donald Trump AEBko presidenteak eta Gustavo Petro kolonbiar homologoak astearte honetan bakeak egin dituzte, tonu atsegineko bilera batekin, Etxe Zurian, desadostasunek eta irain gurutzatuek markatutako urte baten ondoren.
Elon Muskek eduki esplizitua sustatu zuen Grok AArekin, Xn erabiltzaileak irabazteko
Aktibo egon zen hamaika egunetan, Groken irudi sortzaileak hiru milioi irudi sexualizatu baino gehiago sortu zituen; horietatik 23.000k haurrak irudikatzen zituzten eta 1,8 milioik inguru, emakumeak. Elon Muskek xAIko langileei eskatu zien eduki esplizituarekin lan egiteko trebatzeko, sexuala barne, eta langileei ohartarazi zien "eduki sentikorra, bortitza, sexuala eta/edo beste eduki iraingarri edo asaldatzaileak" ikusteko prestatu zitezela, "estres psikologikoa" eragin ziezaiekeen eta.
Nobel Institutuak adierazi du Machadoren sariaren berri filtratu zela, baina ez du zehaztu nola
"Iragarpena egin baino ordu batzuk lehenago hainbat pertsonak dirutza jokatu zuten apustu-webguneetan, eta, hortaz, ziur esan dezakegu batzuk gai izan zirela iazko erabakiari buruzko informazioa legez kanpo eskuratzeko", adierazi du Institutuak ohar batean.
X sare sozialak Frantzian dituen lokalak miatu dituzte eta Elon Musk deitu dute galdeketa egiteko
Frantziako Fiskaltza X sare soziala (lehen, Twitter) ikertzen ari da, bere bulegoetan egindako miaketa baten ondoren, eta enpresaren jabea deklaratzera deitu du, duela urtebete irekitako ikerketaren ondorioz.
Ilargirako misio tripulatua martxora arte atzeratu da, gaurko probetan erregai-ihesa izan eta bertan behera utzi behar izan dutelako
"Misio historiko honi ekiteko prest gaudela uste dugunean egingo dugu jaurtiketa", esan du Jared Isaacman NASAren buruak, eta gaineratu du taldeak datuak "sakon" berrikusiko dituela, "atzemandako arazo guzti-guztiak konponduko" dituela, beharrezko konponketak egingo dituela eta berriz egingo dituela saiakerak.
Mikel Reparazek egungo egoera geopolitikoari buruz egindako dokumentala proiektatuko dute gaur Bilbon
EITBren nazioarteko arduradunak lehia geopolitikoaren eremu liskartsuenetan grabatutako bideoak ikusentzunezko lan batean bildu dituzte. Dokumentala BBK Aretoan izango da ikusgai, eta ondoren, solasaldia antolatu dute.