AEB eta Kuba, 54 urteko tentsio gordinak
AEBk eta Kubak amaiera eman diote asteazken honetan 54 urteko tentsio eta lehia politikoari. Denbora horretan, bi herrialdeak hainbatetan izan dira gerraren atarian, Bahia de Cochinoseko inbasioan eta 'misilen krisian', kasu.
1959 urteko iraultza komunistaren ondoren, AEBk aitortu egin zuen Fidel Castro Kubako presidente gisa.
Dena dela, nekazaritza arloko erreformaren eta enpresa estatubatuarren nazionalizazioen ondorioz, alarma guztiak piztu ziren Washingtonen, eta uhartearen aurkako zigorrak ezartzen hasi zen.
Fidel Castroren Gobernua itotzeko saiakera horien baitan, AEBk blokeo ekonomikoa ezarri zion Kubari 1960an, eta Castro erorarazteko planak abiatu zituen.
Blokeo hori dekretuen bidez mantendu zuten hainbat hamarkadaz, baina 1996an lege bihurtu zuten.
Estutasun ekonomikoak zirela eta, Kuba Sobietar Batasunari hurbildu zitzaion.
Bahia de Cochinoseko inbasioa
Kubaren eta Sobietar Batasunaren arteko harremana 1961etik aurrera sendotu zen. Izan ere, urte horretan, CIAk prestatutako 1.500 erbesteratu kubatar uhartea inbaditzen saiatu ziren, Bahia de Cochinosetik sartzen. Nolanahi ere, porrot egin zuten.
Inbasio horrekin batera, AEBk Castro hiltzeko planak ere onartu zituen, herrialde horretako Senatuaren ikerketa batean ezagutu zenez.
Misilen krisia
AEBk Kuba indarrez hartzeko saiakera gehiago egingo zituela pentsatuta, Castrok uhartea militarizatzeko plana jarri zuen martxan. Horren ondorioz, Sobietar Batasunak hainbat misil kokatu zituen Kuban.
Horrela, 'misilen krisia' deritzona hasi zen, mundua gerra nuklearraren atarian jarri zuena.
Krisia 1962ko urriaren 15ean hasi zen, AEBko hegazkin-espioiek misilak atzeman zituztenean, eta hilabete horretako 28an konpondu, Nikita Khrushchev sobietarrak misilak kentzea agindu zuenean.
AEBk ere Turkian zituen misil nuklearrak kendu zituen, horren truke.
Johnsonekin eta Carterrekin, hobe
Gatazka horren ostean, Kubaren eta AEBn arteko harremanek hobera egin zuten Lyndon Johnson presidentearen agintaldian (1963-1969).
Jimmy Carter presidentearekin (1977-1981), Etxe Zuriak beste urrats bat egin zuen harremanak hobetzeko bide horretan, eta, horren ondorioz, bi herrialdeek interes-bulegoak ireki zituzten Washingtonen eta Habanan, Suitzaren enbaxadetan.
Harremana okertu egin zen 1981ean Ronald Reagan presidente egin zenetik. Agintari horrek Radio Marti eratu zuen, hau da, Miamitik Kubara gaztelaniaz emititzen zuen irrati-katea.
Carterren bisita
Milurteko berriak adiskidetze aireak ekarri zituen. Horren ildotik, 2000 urtean Bill Clinton presidenteak eta Fidel Castrok bostekoa eman zuten elkar, NBEren goi-bilera batean.
Carter presidente ohia Kubara joan zen 2002an, eta hori une historikoa izan zen, garai berriak etortzear zeuden seinale. Azkenean, baina, ez zen halakorik etorri.
George W. Bush presidenteak berriro gaiztotu zuen giroa, Kuba terrorismoa sustatzen duten herrialdeen zerrendan sartu baitzuen.
Raul Castro eta Barack Obama boterera
2006an Raul Castrok hartu zuen Fidel anaiaren lekua, eta bazirudien horrek harremanen normalizaziorako garaia irekitzeko aukera ematen zuela. Gainera, Barack Obamak Kubarekiko hurbilketa keinuak agerian utzi zituen 2009an, Etxe Zurira heldutakoan.
Urte hartan bertan malgutu egin ziren AEBko kubatarrek uhartera igorritako pakete humanitarioen zorroztasuna eta bidaien inguruko neurriak; ondoren, bidaia akademiakoak, kulturalak eta erlijiosoak erraztu egin zituzten 2011tik aurrera.
Baina abiatutako irekiera arin horrek oztopoa aurkitu zuen handik gutxira: 2009 urte bukaeran Alan Gross enpresari estatubatuarra kartzelara igorri zuten Kuban; eta AEBn espioitzagatik zigortutako bost kubatarren inguruko desadostasunek urrunketa eragin zuten.
2013an berriz ere hurbilketa arina egin zuten bi herrialdeek, migrazioaren eta posta zuzena berriz martxan jartzeko aukeren inguruko elkarrizketekin.
Orain urtebete iritsi zen hurbilketa horren azken irudia, Nelson Mandelaren elizkizunetan. Obamak eta Castrok elkarri eskua eman zioten ekitaldi horretan, eta askok gizalege keinu bat baino zerbait gehiago ikusi zuten bertan.
Asteazken honetan, kapitulu berria ireki dute AEBren eta Kubaren arteko harreman horretan, Gross aske utzita, bi herrialdeen arteko harreman diplomatikoak berrabiatuta eta bidaietan, merkataritza arloan eta bidalketetan malgutasun planak iragarrita.
Zure interesekoa izan daiteke
Venezuelako 7,2 eta 7,5 magnitudeko bi lurrikarek herrialdearen iparralde osoa astindu eta dozenaka hildako eragin dituzte
Venezuelako agintariek larrialdi egoera ezarri dute, eta hogeita hamar bat hildako daudela adierazi dute, nahiz eta kopurua nabarmen handitu daitekeen. Emakume euskaldun bat dago hildakoen artean. AEBko Zerbitzu Geologikoaren arabera, hildakoen kopurua 10.000 eta 100.000 artekoa izan liteke.
Gutxienez euskal emakume bat dago Venezuelako lurrikaran hildakoen artean
Familiak EITBri konfirmatu dionez, euskal jatorriko emakume bat dago Venezuela astindu duten 7,2 eta 7,5 graduko bi lurrikaretako hildakoen artean.
"Egunak argitzen duenean, gauza latzak ikusiko ditugu Venezuelan"
Agustin Otxotorena Venezuelan bizi den euskaldunari elkarrizketa egin diote Egun Onen, bertan izan diren lurrikarak direla eta. Dioenez, hainbat eraikin erori dira, baina oraindik gaua da han, hortaz, ezin dute balantzerik egin oraindik.
Europa itolarrian, beroaren ondorioz
Kontinenteak egunak daramatza ezohiko tenperatura altuak jasaten. Beroari aurre egiteko egokituta ez dauden herrialdeak dira gehienak eta herritarrak ahal duten moduan ari dira egun hauek igarotzen. Okerrena, gainera, etortzeko dago herrialde horietan.
Brexitak irabazi eta 10 urtera, "rejoin": dimisioak, ekonomia ahula eta independentismoaren gorakada Erresuma Batuan
Hamarkada bat pasa da Erresuma Batua EBtik atera zenetik, eta tarte horretan Keir Starmer dimisioa emango duen seigarren lehen ministroa da; ekonomiak ez du suspertzea lortu, eta independentismoak indarra hartu du Eskozian, Galesen eta Ipar Irlandan.
Hurrengo bi hilabeetan Irango petrolioa saltzeko baimena eman du AEBk, negoziazioak ondo doazelako
Pakistanek eta Qatarrek, Burgenstocken (Suitza) egiten ari diren negoziazioetako bitartekariek, adierazi dutenez, lehenengo saioa "giro positiboan egin da" eta "aurrerapauso pozgarriak" izan dira.
Zergatik eman du dimisioa Keir Starmerrek? Hauek dira kolokan utzi zuten polemikak
Agintariaren dimisioaren ondorioz, Erresuma Batuak zazpigarren lehen ministroa izango du hamar urtean.
Keir Starmerrek Erresuma Batuko lehen ministro kargua utziko duela iragarri du
Ordezkoa bilatzeko prozesua uztailaren 9an hasiko da, eta egun horretatik aurrera hautagaitzak aurkeztu ahal izango dira alderdia zuzentzeko eta lehen ministro kargua lortzeko. Starmerrek adierazi du bere asmoa trantsizio ordenatu bat erraztea dela, eta erreleboa modu egonkorrean gertatzea.
Abelardo de la Espriella ultraeskuindarrak irabazi ditu Kolonbiako hauteskundeak, %1eko aldearekin
Hautagai ultraeskuindarrak 250.000 boto atera dizkio Ivan Cepeda ezkertiarrari bigarren itzuliko aurre-zenbaketan, eta oposizioak 33.000 mahai inpugnatu dituela iragarri du. Gustavo Petro presidenteak adierazi du oraindik ezin duela presidente berria izendatu.
Trumpen mehatxu berrien ostean, Iranek iragarri du eten egin dituela AEBrekiko negoziazioak, baina Qatarrek dio aurrera jarraitzen dutela
JD Vance AEBko presidenteordea ari da bilera horietan AEB ordezkatzen eta Trumpek ezer esan aurretik, elkarrizketetan "aurrerapauso handiak" eman dituztela adierazi du.