Dagoeneko 4 urte irauten duen Siriako gerrak 200.000 hildako utzi ditu
Gaur lau urte bete dira Siriako gerra hasi zenetik eta denbora horretan 200.000 hildako baino gehiago izan dira, NBEk urrian kaleratutako datuen arabera. Gainera, gatazkak ia 4 milioi errefuxiatu eta 7,6 milioi desplazatu eragin ditu. Lau urte igaro dira, baina oraindik ere gatazkaren amaiera urrun ikusten da.
Hildakoen kopurua etengabe haziz doa eta irabazi asmorik gabeko hainbat erakundek emandako datuen arabera, dagoeneko 220.000 lagunetik gora hil dira Siriako gerran. Errefuxiatuei dagokionean (3,8 milioi), horietatik erdiak haurrak, hainbat herrialdetan banatuta daude: Turkian, 1,7 milioi pertsona baino gehiago; Libanon, 1,2 milioi pertsona; Jordanian, 622.000 pertsona; Irakeko Kurdistanen, 250.000 pertsona; eta Egipton, 136.000 pertsona. Halaber, 4,8 milioi siriar baino gehiago bizi dira setiatutako edo sarbide oso zaila duten tokietan.
Bachar Al Assad presidente siriarraren kontrako altxamendua 2011ko martxoan hasi zen, lehenik, hegoaldeko Deraa probintzian eta gero, beste toki batzuetan. Azkenean, gatazka herrialde osora zabaldu zen.
Hasiera batean siriarren arteko gerra zibila zirudiena (aurrez aurre, Al Assaden erregimena eta matxinoak), borroka konplexu bilakatu zen, batez ere, miliziano atzerritarrak gudan parte hartzen hasi zirenean. Izan ere, atzerritarrak Al Qaedari lotutako Al-Nusra Frontera (2012ko urtarrilean sortua) edota Estatu Islamikora (2013ko apirilean operatzen hasi zena) batu dira.
Al Assaden erregimenaren alderdian, Hizbulak eta gobernu irandarrak borrokalariak bidali zituen Siriara bertako Gobernuari babesa emateko.
2011ko martxoaren 15a eta 20a bitartean jazotako protesten ondotik, Bashar Al Assad presidente siriarrak nazioaren aurrean martxoaren 30ean egin zuen hitzaldian konspirazioa salatu zuen.
Uda horretan, Riad Al Asad Siriako Armadako koronelak desertatu egin zuen eta Siriako Ejertzito Librearen (ELS) sorrera iragarri zuen. Gainera, Siriako oposizio politikoak Siriako Kontseilu Nazionala sortu zuen.
Urtea amaitu aurretik, AEBk eta Europar Batasunak (EB) Siriaren kontrako zigorrak iragarri zituzten eta, era berean, Liga Arabiarrak Siria kanporatu zuen.
2012ko maiatzaren 7an hauteskunde legegileak egin ziren Sirian, zeinari oposizioak boikota egin zion, eta Bachar Al Assad nagusitu zen.
2013an Nazio Batuen Erakundearen txosten batek Sirian arma kimikoak erabili zirela berretsi zuen, eta urte bereko abuztuaren 21ean 1.400 pertsona hil ziren erasoan sarin gasa erabili zenaren froga "argiak eta sendoak" aurkitu zituen NBEk. Mugarik Gabeko Medikuak erakundeak txosten batean baieztatu zuenez, Damasco hiriko hiru ospitaletan produktu neurotoxikoekin kutsatutako 3.600 pertsona inguru artatu zituzten eta horietatik 355 hil egin ziren. Hilabete batzuk geroago, NBEko behatzaileek eta Arma Kimikoak Debekatzeko Erakundeak gidatutako misioak erregimen siriarren arma kimikoak desegin zituen.
Urte berean, Barack Obama presidente estatubatuarrak Siriako oposizioari armak bidaltzeko baimena eman zuen.
2014 hasieran, Siriako Gobernuak eta oposizioak bi negoziazio erronda egin zituzten, baina ez zen aurrerapauso nabarmenik izan. Urtearen erdi aldera, Al Assad presidente berrautatu zuten.
Gerraren garapenari dagokionez, Estatu Islamikoak (EI) kalifatoa aldarrikatu zuen 2014ko ekainaren 29an, Alepotik (Siria) eta Diyalara (Irak) hedatzen zena. Bestalde, nazioarteko komunitateak Siriaren kontrako erasoak hasi zituen, zehatz-mehatz esateko, AEBk eta herrialde aliatuek (Saudi Arabia, Arabiar Emirerri Batuak eta Jordania) Estatu Islamikoaren posizioen kontrako aire erasoak hasi zituzten. Egun batzuk geroago, urriaren 1ean, nazioarteko komunitatearen hegazkinen Kobani inguruak bonbardatu zituzten (Turkiarekin muga egiten duen gune kurdua), Estatu Islamikoaren aurrerapenak eragozteko. Azkenean, 2015eko urtarrilaren 26an kurduek Estatu Islamikoa kanporatu eta Kobaniren kontrola berreskuratu zuten.
Gerrak sufrimendu eragin du herrialdean, bereziki, zibilen artean; izan ere, 12,2 milioi siriarrek premiazko giza laguntza behar dute bizirauteko. Dena den, oraingoz ez da gerraren amaiera hurbil ikusten.
Zure interesekoa izan daiteke
Su-etena urratuta, Israelek Libano bonbardatu eta gutxienez hiru pertsona hil ditu
Israelgo eta Libanoko ordezkariek bake elkarrizketen hirugarren txanda egingo dute Washingtonen (AEB) maiatzaren 14an eta 15ean, AEBko Estatu Departamentuko funtzionario batek ostegun honetan jakitera eman duenez.
Energia nuklearra, berriztagarriak… Europa norabide bila ari da, energia-mendekotasunari aurre egiteko
Energia-mendekotasuna da Europar Batasunak aurrean duen erronka nagusietako bat. Kontsumitzen duen energiaren % 57 kanpotik dator, eta % 43 baino ez da Europan ekoizten. Frantzian, energia nuklearraren auzia eztabaida handia sortzen ari da, eta iritzi kontrajarriak eragin ditu. EITB ekoitzitako "Europa norabide bila" erreportaje-sortak aztertu duen gaietako bat da.
"Europa norabide bila" erreportaje-sortak kontinentearen egoera aztertuko du, egungo agertoki geopolitiko nahasian
Aldaketak etengabe ari dira gertatzen taula geopolitikoan, eta Europa norabide bila dabil. Mikel Reparaz EITBko Nazioarteko arlo-buruak zuzendu duen erreportaje-sorta berriak Europak aurrean dituen erronkak aztertu ditu, egungo bidegurutze geopolitikoan. Gaurtik aurrera izango da ikusgai.
'MV Hondius' gurutzaontzian hantavirus agerraldiak izan duen bilakaera: lehen kasuetatik, kontaktuen jarraipenera
Munduko Osasun Erakundeak jakinarazi du geldialdietan gurutzaontzitik atera ziren bidaiarien eta haien kontaktuen jarraipena egingo duela. Dagoeneko jarri dira harremanetan geldialdi horiek egin ziren herrialdeetako agintariekin.
Iranen aurkako erasoaldia amaitu dela eta Ormuzko itsasartean fase berria abian dela iragarri du Marco Rubiok
Bestalde, Donald Trump Ameriketako Estatu Batuetako presidenteak bertan behera utzi du Ormuzen blokeatuta dauden ontziei laguntza emateko Askatasuna proiektua. Horrez gain, Estatu Batuek Ormuzen nabigazioa eta segurtasuna bermatzeko ebazpena aurkeztuko du NBEko Segurtasun Kontseiluan.
Irango erasoen aurrean defentsa indartuko duela esan du Arabiar Emirerri Batuetako presidenteak
Defentsa Ministerioak astearte honetan jakitera eman duenez, "Iranek jaurtitako" misilak eta droneak atzeman dituzte; hala ere, Teheranek ez du onartu eraso horien erantzulea denik.
Sei jendarme zauritu dira joan den ostegunean hasitako "rave" jendetsuan izandako liskarretan
Egunotan lege-prozesu bat dute martxan Frantzian, horrelako jai klandestinoak saihesteko legea gogortzeko.
Global Sumud ontzidiko bost euskal ekintzaile itzuli dira
Global Sumud flotillako bost euskal ekintzaile itzuli dira astelehen honetan. Goizean, Salim Malla Gutierrez Gasteizko unibertsitateko irakaslea Loiuko aireportuan lurreratu da, eta publikoki salatu du "kontzentrazio eremu flotatzaile batean bahitu" izana, bai eta jasan zituzten "tratu txar fisiko eta psikikoak" ere.
Ormuz zeharkatzen saiatzen diren ontziei eraso egingo diela ohartarazi du Iranek
Bien bitartean, Ameriketako Estatu Batuek iragarri dute gaurtik aurrera Ormuzko itsasartean harrapatuta dauden itsasontziak "askatzeko" operazioa egingo dutela.
Polymarket: apustuen eta gerraren jokoa
Polymarket kriptotxanponetan eta anonimatuan oinarritutako apustu-plataforma bat da, gertaera geopolitikoen inguruan apustu egiteko aukera ematen duena; Eric Trump, Donald Trumpen semea, da horren bazkide eta inbertitzaileetako bat. Borja Macias EHUko irakasleak ohartarazi du informazio pribilegiatua darabiltela; eta adibide moduan jarri du Maduro noiz bahituko zuten zehatz-mehatz asmatu zuen apustu bat.