Segurtasuna nagusi Parisen, klima aldaketaren bilera hartzeko
Aldaketa klimatikoari aurre egiteko akordioa lortzen ahaleginduko dira mundu osoko 200 herrialde inguru azaroaren 30etik abenduaren 11ra bitartean, Parisen. Helburua itun bat adostea da, mende bukaeran planetaren tenperatura ez dadin bi gradu baino gehiago igo. Klima aldaketari buruzko Nazio Batuen Erakundeko aditu-taldearen esanetan, tenperatura bi gradu baino gehiago igotzen bada, gizakiak eragindako aldaketaren ondorioak katastrofikoak eta atzeraezinak izango dira Lurrarentzat. Hauek dira Parisko klima aldaketari buruzko goi-bilera ulertzeko gakoak.
Igande arratsaldean, klimari buruz Perun egin zen azken goi-bilera hizpide izango dute Pulgar Vidal Peruko Ingurumen ministroa buru dutela eta, segidan, negoziazio teknikoei ekingo diete. Bihar, astelehena, mundu osoko hainbat estatuburu eta gobernuburu elkartuko dira Parisen, negoziatzaileen lanari bultzada politikoa emateko asmoz.
Guztira, mundu osoko 147 estatuburu eta gobernuburu elkartuko dira Parisen, tartean, baita Mariano Rajoy eta François Hollande Espainiako eta Frantziako presidenteak ere. Azaroaren 13ko Parisko atentatuak eta estatuburu eta gobernuburuen presentzia tarteko, segurtasun neurriak indartu dituzte Parisen.
Estatuburuak eta gobernuburuak babesteko 2.800 poliziak eta jendarmek (15.600 eskualde osoan) lan egingo dute, eta horiei Nazio Batuen Erakundeko segurtasun agenteak eta agintari bakoitzak berekin eramango dituen segurtasun langileak gehitu behar zaizkie.
Astelehenetik aurrera autoa eta, ahal den neurrian, garraio publikoa ez erabiltzea eskatu diete Frantziako agintariek herritarrei. Gainera, hiriko bi aireportu nagusiak (Charles de Gaulle eta Orly) Le Bourgeten lotzen dituen errepide nagusiak ordezkaritza ofizialentzat erreserbatuta egongo dira. Horrez gain, eta Parisko atentatuen ondotik Frantzian ezarrita dagoen larrialdi egoera tarteko, manifestazioak eta mobilizazioak debekatuta daude.
Parisko goi-bilerak mundu osoko herrialdeen arteko borondateak eta marra gorriak bateratzea eta beto saiakerak eragoztea lortu nahi omen du goi-bilerak. Ildo horretan, negutegi efektua eragiten duten gas isuriak murrizteko konpromisoa hartu dute mundu osoko 183 herrialdek.
Inoiz ez da klima aldaketari buruzko ituna lortzeko horren aldekoa den egoera politikorik izan: Txinak eta AEBk beroketaren aurka borrokatzeko akordio bat hitzartu dute; eta G7ko herrialdeek adierazpen bat igorri dute 2100 urterako erregai fosilekin bukatzeko. Laurent Fabius Frantziako Atzerri ministroa itxaropentsu agertu da: "Egutegia ez da inoiz hain aldekoa izan, eta inoiz ez dute hainbeste estatuburuk eta gobernuburuk akordioa lortzeko borondaterik agertu".
Aste honetan bertan Nazioarteko Meteorologia Erakundeak argitaratutako txosten baten arabera, 2015a inoizko urterik "beroena" izan daiteke.
Hollande: "COP21eko akordioa ez bada loteslea, ez du sinesgarritasunik izango"
François Hollande Frantziako presidenteak azpimarratu duenez, COP21eko goi-bileran lortu nahi den adostasunak "ez du sinesgarritasunik izango", baldin eta lotesle bihurtuko duten elementu juridikorik ez badu.
"Anbizio handiko akordio batek loteslea izango dela esan nahi du, baldin eta elementu loteslerik ez badu, ez du sinesgarritasunik izango eta".
Ehun atxilotu
Ehun lagun inguru atxilotu dituzte igande honetan Parisen, azaroaren 30etik abenduaren 11ra bitartean Frantziako hiriburuan egitekoa den klima aldaketari buruzko goi-bileraren harira antolatutako protestatan.
Ingurumen ekintzaile andana elkartu da Parisko Errepublika plazan, manifestazioak egiteko ezarritako debekuari aurre eginez.
Izan ere, Parisko atentatuen ondotik Frantzian ezarri duten larrialdi egoeraren harira, debekatuta dago manifestazioak egitea.
Eusko Jaurlaritzak eta Nafarroako Gobernuak ordezkaritzak bidaliko dituzte
Eusko Jaurlaritzak eta Nafarroako Foru Gobernuak ordezkaritza bidaliko dute Parisko goi-bilerara. Jaurlaritzaren eta Foru Gobernuaren ordezkariak datorren asteburuan joango dira Parisera, Ana Oregi Eusko Jaurlaritzako Ingurumen eta Lurralde Politikako sailburua eta Isabel Elizalde Nafarroako Landa Garapeneko, Toki Administrazioko eta Ingurumeneko kontseilaria buru dituztela.
Zure interesekoa izan daiteke
21 palestinar hil ditu Israelek Gazan, tartean sei haur, gauez egindako erasoetan
Erasoen biktimetako bat Hussein Hassan Hussein Al Samiri da, Palestinako Ilargi Gorriko paramediko bat. Israelek atzo gauetik jaurtitako bonbardaketa ugarietako batetik zaurituak zeramatzala eraso diote. Su-etenaz geroztik Israelek egindako erasoen ondorioz hildako gazatarren kopurua 556ra igo da, horien artean 115 adingabe baino gehiago.
Trumpek eta Petrok bakeak egin dituzte, urtebetez irainka aritu ostean
Donald Trump AEBko presidenteak eta Gustavo Petro kolonbiar homologoak astearte honetan bakeak egin dituzte, tonu atsegineko bilera batekin, Etxe Zurian, desadostasunek eta irain gurutzatuek markatutako urte baten ondoren.
Elon Muskek eduki esplizitua sustatu zuen Grok AArekin, Xn erabiltzaileak irabazteko
Aktibo egon zen hamaika egunetan, Groken irudi sortzaileak hiru milioi irudi sexualizatu baino gehiago sortu zituen; horietatik 23.000k haurrak irudikatzen zituzten eta 1,8 milioik inguru, emakumeak. Elon Muskek xAIko langileei eskatu zien eduki esplizituarekin lan egiteko trebatzeko, sexuala barne, eta langileei ohartarazi zien "eduki sentikorra, bortitza, sexuala eta/edo beste eduki iraingarri edo asaldatzaileak" ikusteko prestatu zitezela, "estres psikologikoa" eragin ziezaiekeen eta.
Nobel Institutuak adierazi du Machadoren sariaren berri filtratu zela, baina ez du zehaztu nola
"Iragarpena egin baino ordu batzuk lehenago hainbat pertsonak dirutza jokatu zuten apustu-webguneetan, eta, hortaz, ziur esan dezakegu batzuk gai izan zirela iazko erabakiari buruzko informazioa legez kanpo eskuratzeko", adierazi du Institutuak ohar batean.
X sare sozialak Frantzian dituen lokalak miatu dituzte eta Elon Musk deitu dute galdeketa egiteko
Frantziako Fiskaltza X sare soziala (lehen, Twitter) ikertzen ari da, bere bulegoetan egindako miaketa baten ondoren, eta enpresaren jabea deklaratzera deitu du, duela urtebete irekitako ikerketaren ondorioz.
Ilargirako misio tripulatua martxora arte atzeratu da, gaurko probetan erregai-ihesa izan eta bertan behera utzi behar izan dutelako
"Misio historiko honi ekiteko prest gaudela uste dugunean egingo dugu jaurtiketa", esan du Jared Isaacman NASAren buruak, eta gaineratu du taldeak datuak "sakon" berrikusiko dituela, "atzemandako arazo guzti-guztiak konponduko" dituela, beharrezko konponketak egingo dituela eta berriz egingo dituela saiakerak.
Mikel Reparazek egungo egoera geopolitikoari buruz egindako dokumentala proiektatuko dute gaur Bilbon
EITBren nazioarteko arduradunak lehia geopolitikoaren eremu liskartsuenetan grabatutako bideoak ikusentzunezko lan batean bildu dituzte. Dokumentala BBK Aretoan izango da ikusgai, eta ondoren, solasaldia antolatu dute.
Mila eraikin baino gehiago berkuntzarik gabe geratu dira Kieven, Errusiak egindako bonbardaketa baten ondorioz, -20 gradurainoko tenperaturak direnean
Darnitsia eta Dniprovski auzoetako etxeak dira. Energia-instalazioen aurka Errusiak egindako lehen erasoa da, joan den ostegunean energiaren aurkako bonbardaketetan aldi baterako su-etena ezarri zuenetik.
Petro eta Trump Etxe Zurian bilduko dira gaur, tentsioa baretzeko ahaleginean
Kolonbiako presidenteak kafez eta txokolatez betetako saskia eramango du AEBko presidentearekin egingo duen bilerara. Trumpek bilera "ona" izatea espero du, AEBk Maduro preso hartu zuenetik agintari kolonbiarra "oso atsegin" jokatzen ari dela esanda.
Libano hegoaldean "substantzia kimiko ezezagun bat" botatzea leporatu dio UNFILek Israeli
Nazio Batuen Libanoko Bitarteko Indarrak adierazi du kezkatuta dagoela kimiko horiek osasunerako kaltegarriak izan daitezkeelako, baita nekazaritza-lurretan eta zibilak beren etxeetara itzultzeko izan dezaketen eraginagatik ere.