Jair Bolsonaroren proposamen nagusiak
Aurreikuspenak bete dira, eta Jair Bolsonaro Alderdi Sozial Liberaleko (PSL) hautagai ultraeskuindarra da gaurtik Brasilgo presidente hautetsia. Urtarrilaren 1ean hartuko du kargua, eta egun horretan hasiko da kanpainan agindutakoak martxan jartzen, Langileen Alderdiak 13 urtez ezarritako politikak atzean utzita.
Armadako kapitain izandakoa da, eta Brasilgo diktadura militarra (1964-1985) sutsuki defendatu du beti. Adierazpen arrazistak, matxistak eta homofoboak egin ditu kanpaina osoan, eta, norabide horretan, Brasilgo Gobernua goitik behera aldatzea proposatu du bere programan.
Hona hemen, bere proposamen nagusiak:
ARMEN SALMENTA
Brasilek bizi duen delinkuentzia-tasa altuari aurre egiteko, armen salmenta liberalizatzea proposatu du Bolsonarok. Azken datu ofizialen arabera, urtero 60.000 hilketa baino gehiago izaten dira herrialde horretan.
PSL alderdiak programan jasotakoaren arabera, armak "erreminta bizigabeak" dira, "pertsonak hiltzeko" edota "biziak salbatzeko" erabil daitezkeenak. Bolsonarok behin eta berriz esan du "armei esker hilketa kopurua gutxitu" egingo dela.
Arma bat izatea eta bere burua defendatzea herritar guztien eskubidea dela esan izan du presidente hautetsiak. Bide horretan, Poliziari indarra erabiltzeko askatasun osoa ematea ere nahi du, eta gaizkileak epaitzeko gutxieneko adina 16 urtera jaistea proposatu du.
ERLIJIOA
Balio katolikoak eta militarrak uztartuta, erlijioa erdigunean jarri du kanpaina osoan, programaren lelotik hasita: 'Brasil guztiaren gainetik, Jainkoa guztion gainetik'.
Hauteskundeetara aurkeztea erabaki zuen egunetik, Bibliaren pasarte bat zabaldu du lau haizeetara Bolsonarok: "Egia jakingo duzue, eta egiak libre egingo zaituzte".
Gobernu berria osatzeko prestatu duen lantaldean Eliza Ebanjelikoko kideak daude, enpresaburuekin eta ekonomistekin batera.
HEZKUNTZA
Brasilgo eskoletan "ideologia gehiegi" sartu direla uste du Bolsonarok, eta, horregatik, 1964ko erregimen militarraren "egia" herrialdeko haur guztiei erakustea "lehentasuna" dela adierazi du. Alessio Ribeiro Souto Armadako jeneral erretiratua izan da, besteak beste, Hezkuntzarako programa landu duena.
Brasilgo hiriburu guztietan eskola militarrak zabaltzea da PSL alderdiaren helburua, eta Hezkuntza ministro kargua ere militar baten esku utzi nahi dute.
"Hezkuntzako edukiak eta metodoak aldatu egin behar dira. Matematika, zientzia eta portuges gehiago. Doktrinamendurik ez, eta sexu-heziketa goiztiarrik ere ez", esan izan du Bolsonarok.
INGURUGIROA
Aldaketa Klimatikoari aurre egiteko Parisko Itunarekin ere ez dator bat Bolsonaro, eta presidente kargua hartu orduko Brasil akordio horretatik aterako dela hitz eman du, Donald Trump AEBko presidenteak hartutako bideari jarraituz.
Brasilgo enpresaburu handienek txalotu egin dute neurri hori. Nekazarien Batasun Demokratikoa (URD) erakundean herrialdeko lurjabe handiak batzen dira, eta, horien ustez, Pariskoak bezalako akordio batek ezin ditu erabaki Brasilgo ingurugiro politikak. Brasilek bere lurrak eta bere ingurugiroa kudeatzeko "legedi egokia" du, horien hitzetan.
EKONOMIA ETA PENTSIOAK
Ekonomiaz ezer gutxi dakiela esan du askotan presidente hautetsiak, baina Chicagoko Unibertsitateko ekonomia aditu bat aldamenean izan du hasiera-hasieratik aholkulari, eta horrek sinesgarritasuna eman dio enpresarien aurrean.
Neurri asko proposatu ditu, defizita murrizteko, horietako batzuk oso polemikoak. Besteak beste, Estatuko hainbat enpresa publiko pribatizatzea nahi du Bolsonarok, inflazioa % 4,5era jaisteko helburuarekin.
Pribatizazioen bidez lortutako diruarekin pentsioen sistema erreformatzea da beste helburuetako bat; erretiroa hartzeko adina 61 urtera jaitsi nahi du gizonezkoentzat, eta 56ra emakumezkoentzat.
Brasilgo Gobernuaren egituran ere aldaketak agindu ditu, ministerioen kopurua erdira (30etik 15era) murriztuko dituela iragarri baitu.
MIGRAZIOA
Mezu oso arrazistak zabaldu ditu kanpaina osoan. Brasilen eta Venezuelaren arteko mugan abuztuan izandako liskarrei konponbidea emate aldera, "venezuelarrentzako errefuxiatu-kanpalekuak sortzea" proposatu zuen.
"Brasilek ezin dizkie bere mugak denei zabaldu", azaldu zuen.
Zure interesekoa izan daiteke
Rafahko pasabidea bihar zabalduko dute, Israelen arabera
Gazako Zerrenda eta Egipto lotzen dituen pasabidea gaur irekiko zutela iragarri arren, prozesuaz arduratzen den erakunde militarrak argitu du "atariko prestaketen fase pilotu bat" egiten ari direla, eta palestinarrak ezin direla oraindik bertatik igaro. 16.500 gazatarrek baino gehiagok premiazko osasun arreta behar dute, baina egunero 150 baino ezingo dira bertatik igaro.
Liam Conejo Ramos bost urteko haurra eta haren aita kartzelatik ateratzeko agindu du epaile batek
San Antonio Express-News egunkariak jasotzen duenez, datorren asteartean askatzea aurreikusten da.
Milaka israeldar eta 1948ko palestinar bildu dira Tel Aviven, hiri arabiarretan sufritzen duten indarkeria salatzeko
2025ean 252 arabiar israeldar hil zituzten komunitate arabiarretan, aurrekaririk gabeko zifra bat, hein batean, agintari eta polizia israeldarren pasibitatearen edo konplizitatearen ondorioz.
Milaka pertsona kalera atera dira Minneapolisen eta AEBko beste hiri batzuetan, ICEren eta Trumpen kontra
Astebete da agente federalek Alex Pretti erizaina tiroz hil zutela, eta orduan gertatu zen bezala, manifestazioez gain, greba deitu dute protesten deitzaileek. Bruce Springsteenek kontzertua eskaini du, eta irabazitakoa ICEk hildako herritarren familiei emango diela esan du.
Israelek 32 lagun, tartean 7 haur, hil ditu larunbat honetan Gazan
Israelgo Armadak Zerrendaren aurkako "eraso ugari" baieztatu ditu, eta Hamaseko eta Jihad Islamikoko lau "komandante eta beste terrorista batzuk" hil dituela esan du, eraso horiek non gertatu diren zehaztu gabe.
Aznar Epsteinen paperetan ageri da, pederastaren ordainketa baten eta bi paketeren hartzaile gisa
Argitaratutako azken dokumentuetan jasotzen denez, Epsteinek 1.050 dolar ordaindu zizkion Jose María Aznarren izenean bere bidaia-agenteari 2003ko urriaren 17an. Paketeei dagokienez, esplizituki bidali ziren presidente ohiaren izenean: lehenengoa, Moncloara, 2003ko irailean, eta bigarrena, FAES fundazioaren egoitzara, 2004ko maiatzean.
Delcy Rodriguezek amnistia orokorra proposatu du Venezuelan "zauriak sendatzeko"
Chavismoaren agintaldi osoari eragingo lioke, baina ez lituzke barkatuko hilketak, droga-trafikoa edo giza eskubideak urratzea egotzita zigortutako pertsonak.
Guterresek ohartarazi du Nazio Batuak "finantza-krisi" baten atarian daudela
Honako herrialde hauek dira zordun handienak: AEB, Txina, Errusia, Venezuela, Brasil, Argentina, Mexiko eta Iran. NBEk finantza-krisi larriari aurre egin behar dio, eta 1.570 milioi dolarreko marka ezarri du ordaindu gabeko zorretan.
Epsteinekin lotutako hiru milioi orrialde argitaratu ditu Trumpen Gobernuak, tartean 2.000 bideo eta 180.000 irudi
Epsteinen Artxiboen Gardentasun Legeak abenduaren 19a ezarri zuen New Yorkeko finantzarioarekin lotutako dokumentu guztiak argitaratzeko epe gisa, eta, beraz, Trumpen Administrazioak teknikoki legea urratu du.
Milaka zuzik Eskoziako Lerwick herriko kaleak argitu dituzte Up Helly Aa jaialdi bikingoan
Jaialdi hau urtero ospatzen da Eskoziako Shetland uharteetan, Gabonetako denboraldiaren amaiera ospatzeko. Ekitaldirik ikusgarriena Lerwickeko kaleetan zehar egiten den zuzi-prozesioa da, bikingoen itsasontzi baten erreplika bati zuziak jaurtita amaitzen dena.