Koronabirusaren inguruko albiste faltsuak

Koronabirusari buruzko albiste faltsuak izurritea bera baino azkarrago hedatzen dira sare sozialetan, eta egunero agertzen dira birusari buruzko zurrumurru berriak, herritarren artean zalantzak eta beldurra sortzen dutenak. Horregatik Munduko Osasun Erakundeak (MOE) kanpaina bat abiatu du, sare sozialetan dagoen "informazio faltsuen epidemiak" munduan alarma soziala sor ez dezan.

Batzuek zabaldu dute Txinako mediku batek ahoa gatzarekin bustitzea gomendatzen duela, kutsatzea saihesteko. MOEK gezurtatu egin du hori eta beste albiste batzuk, teoria hori baieztatzen duen froga zientifikorik ez dagoelako oraingoz.

Zeintzuk dira albiste faltsu ohikoenak sare sozialetan?

- Birusa airean dago. Faltsua. Eztul edo doministiku egitean botatzen ditugun listu edo muki tantatxoen bidez transmititzen da. Horregatik, eskuak urarekin eta xaboiarekin ondo garbitzea da oraindik neurri nagusia. Ukondoaren barrualdean doministiku egitea ere gomendatu dute, ez eskuetan, edo gero berehala bota behar den paperezko zapi batean egitea.

- Maskarak erabiltzea nahikoa da ez kutsatzeko. Faltsua. Higiene-neurri osagarriak hartu behar dira, eta Munduko Osasun Erakundeak gomendatzen du aho-estalkiak erabiltzea soilik arnasketa-arazoen sintomak agertzen badira (eztula edo doministikuak), koronabirusa uzkurtu ahal izan den susmoa badago edo gaixo bat zaintzen ari bada. Eta hori ere, ez da % 100 eraginkorra izango, agian.

- Facebooken argitaratutako Filipinetako Osasun Sailaren artikulu faltsu baten arabera, funtsezkoa da "hidratatuta egotea, janari mingotsa saihestea eta C bitamina asko hartzea". Faltsua. MOEk "animalia gordinik edo gutxi prestatutako produkturik ez jatea" besterik ez die gomendatu biztanleei.

- Birusa aldatzen ari da. Faltsua. Munduko Osasun Erakundeak ez du birusa mutatzen ari dela erakusteko frogarik, eta bai "nahiko egonkorra" dela esatekoak.

- Ez da segurua Txinatik paketeak jasotzea. Faltsua. MOEk behin eta berriz dio segurua dela Txinatik paketeak jasotzea. "Aurretik beste koronabirus batzuekin izandako esperientziak direla eta, badakigu birus mota horrek ez duela luzaroan irauten kartetan eta paketeetan", zabaldu dute euren webgunean.

- Pneumoniaren aurkako txertoak, GIBaren aurkako antirretrobiralek edo ebolaren aurkako tratamenduek koronabirusetik babesten dute. Faltsua. Behin eta berriro entzun arren, birus ezberdina da koronabirusa, eta horretan lanean ari dira zientzialariak konponbidea jartzeko.

- Kutsatzea errazagoa da maskota baduzu. Faltsua. Maskotekin beti izan behar dira oinarrizko higiene neurri batzuk, infekzio asko transmiti ditzaketelako, baina ez dago frogatuta koronabirusak gizakiei baino gehiago txakurrei eta katuei eragiten dienik.

- Hirugarren adineko pertsonak dira kutsatzen lehenak. Faltsua. Hain zuzen ere, birusa ezezaguna denez, ez dago horri buruzko daturik. Gorputzaren eta arnasketaren higienearekin kontuz ibiltzeko eskatu du MOEk. Oraindik ez dago horri buruzko protokolorik: koronabirusak ez ditu adinak bereizten.

- Sarean dabilen beste teoria bat da birusa Txinako "arma biologikoen programa eztabaidagarriaren parte" dela. Programa hori Wuhango Birologia Institutuko laborategi batean garatu zen, eta bertatik ihes egingo zuen. Hala ere, Wuhango agintariek hasieratik adierazi zuten agerraldia hiri horretako animalien merkatu batean sortu zela, baina zientzialariek ez dute espeziea segurtasunez identifikatzea lortu; hala ere, gizakiei animalia baten bidez igaro zitzaiela zehaztu dute.

Hauek eta beste asko dira koronabirusaren inguruan sareetan ibiltzen diren buloak. Adi egon!