2030erako basoen deforestazioa gelditzeko konpromisoa hartu dute munduko 100 herrialdek baino gehiagok
Egunotan NBE Glasgow hirian egiten ari den klimari buruzko goi-bileraren baitan, 2030. urterako basoen deforestazioa gelditzeko konprometitu dira mundu osoko 100 herrialde baino gehiago. Gainera, akordioa sinatu duten herrialdeetako hamabik 10.300 milioi euro jarriko dituzte 2021etik 2025era bitartean basoak babesteko eta lehengoratzeko. Kopuru horri batu behar zaio inbertsio pribatuari dagokion zenbatekoa: 6.200 milioi euro.
100 herrialde baino gehiago horien artean hauek daude: Australia, Brasil, Txina, Kanada, Kolonbia, Costa Rica, Kolonbia, Ekuador, Ameriketako Estatu Batuak, Guatemala, Honduras, Indonesia, Norvegia, Peru, Erresuma Batua, Errusia, Turkia, Europar Batasuna edo Uruguai. Sinatzaile guztien artean 33,6 milioi kilometro karratu baso dituzte, mundu osoko basoen % 85.
Akordioari buruzko xehetasunak ezagutu zain, Erresuma Batuko Gobernuak aurreratu du akordioa COP26 goi-bileraren anfitrioi den heinean. Boris Johnson buru duen gobernuaren arabera, munduko basoak babesteko belaunaldi batek inoiz emandako aurrerapausorik handiena da.
Buruzagi kontserbadoreak azpimarratu duenez, "klima-aldaketa eta biodibertsitatea txanpon beraren bi aurpegi dira", eta, beraz, bati aurre egiten zaion bitartean, bestea babestu behar da.
Basoak ez ezik, komunitate indigenak babesteko konpromisoa ere hartu dute herrialdeek. Helburu hori lortze aldera, diru partida berriak onartzea aurreikusten da; besteak beste, munduko bigarren oihan tropikal handiena duen Kongo ibaiaren arroa babesteko.
Zifra katastrofikoak
Basoetan 60.000 zuhaitz espezie daude, anfibio espezieen % 80, hegazti espezieen % 75 eta lurreko ugaztunen % 68, Nazio Batuen Ingurumen Programaren (PNUMA) datuen arabera.
Baina datuek hondamendi horren tamaina erakusten dute: izan ere, azken 13 urteetan 43 milioi hektarea baso suntsitu dituzte ekosistema horietan.
WWF mundu mailako erakunde ekologistak berriki egindako txosten batek ohartarazi duenez, baso-soiltzea duela hamarkada askotatik ari da gertatzen Amazonian, erdialdeko Afrikan, Mekongen eta Indonesian, baina beste fronte batzuk ere aipatzen ditu Afrika mendebaldean (Liberia, Boli Kosta edo Ghana), ekialdeko Afrikan (Madagaskar) eta Latinoamerikan, baita Mexiko eta Guatemalako Selva Maya bezalako lekuetan ere.
Txostenaren arabera, ez dago ikuspegi bakar bat eta, hortaz, aukera ezberdinak egon daitezke egoerari aurre egiteko, eta guztiak konbinatzea dela erantzun egokiena. Horretarako, baina, gobernuen, enpresen eta arautzaileen premiazko ekintzen alde egiten du.
Zure interesekoa izan daiteke
Rafahko pasabidea bihar zabalduko dute, Israelen arabera
Gazako Zerrenda eta Egipto lotzen dituen pasabidea gaur irekiko zutela iragarri arren, prozesuaz arduratzen den erakunde militarrak argitu du "atariko prestaketen fase pilotu bat" egiten ari direla, eta palestinarrak ezin direla oraindik bertatik igaro. 16.500 gazatarrek baino gehiagok premiazko osasun arreta behar dute, baina egunero 150 baino ezingo dira bertatik igaro.
Liam Conejo Ramos bost urteko haurra eta haren aita kartzelatik ateratzeko agindu du epaile batek
San Antonio Express-News egunkariak jasotzen duenez, datorren asteartean askatzea aurreikusten da.
Milaka israeldar eta 1948ko palestinar bildu dira Tel Aviven, hiri arabiarretan sufritzen duten indarkeria salatzeko
2025ean 252 arabiar israeldar hil zituzten komunitate arabiarretan, aurrekaririk gabeko zifra bat, hein batean, agintari eta polizia israeldarren pasibitatearen edo konplizitatearen ondorioz.
Milaka pertsona kalera atera dira Minneapolisen eta AEBko beste hiri batzuetan, ICEren eta Trumpen kontra
Astebete da agente federalek Alex Pretti erizaina tiroz hil zutela, eta orduan gertatu zen bezala, manifestazioez gain, greba deitu dute protesten deitzaileek. Bruce Springsteenek kontzertua eskaini du, eta irabazitakoa ICEk hildako herritarren familiei emango diela esan du.
Israelek 32 lagun, tartean 7 haur, hil ditu larunbat honetan Gazan
Israelgo Armadak Zerrendaren aurkako "eraso ugari" baieztatu ditu, eta Hamaseko eta Jihad Islamikoko lau "komandante eta beste terrorista batzuk" hil dituela esan du, eraso horiek non gertatu diren zehaztu gabe.
Aznar Epsteinen paperetan ageri da, pederastaren ordainketa baten eta bi paketeren hartzaile gisa
Argitaratutako azken dokumentuetan jasotzen denez, Epsteinek 1.050 dolar ordaindu zizkion Jose María Aznarren izenean bere bidaia-agenteari 2003ko urriaren 17an. Paketeei dagokienez, esplizituki bidali ziren presidente ohiaren izenean: lehenengoa, Moncloara, 2003ko irailean, eta bigarrena, FAES fundazioaren egoitzara, 2004ko maiatzean.
Delcy Rodriguezek amnistia orokorra proposatu du Venezuelan "zauriak sendatzeko"
Chavismoaren agintaldi osoari eragingo lioke, baina ez lituzke barkatuko hilketak, droga-trafikoa edo giza eskubideak urratzea egotzita zigortutako pertsonak.
Guterresek ohartarazi du Nazio Batuak "finantza-krisi" baten atarian daudela
Honako herrialde hauek dira zordun handienak: AEB, Txina, Errusia, Venezuela, Brasil, Argentina, Mexiko eta Iran. NBEk finantza-krisi larriari aurre egin behar dio, eta 1.570 milioi dolarreko marka ezarri du ordaindu gabeko zorretan.
Epsteinekin lotutako hiru milioi orrialde argitaratu ditu Trumpen Gobernuak, tartean 2.000 bideo eta 180.000 irudi
Epsteinen Artxiboen Gardentasun Legeak abenduaren 19a ezarri zuen New Yorkeko finantzarioarekin lotutako dokumentu guztiak argitaratzeko epe gisa, eta, beraz, Trumpen Administrazioak teknikoki legea urratu du.
Milaka zuzik Eskoziako Lerwick herriko kaleak argitu dituzte Up Helly Aa jaialdi bikingoan
Jaialdi hau urtero ospatzen da Eskoziako Shetland uharteetan, Gabonetako denboraldiaren amaiera ospatzeko. Ekitaldirik ikusgarriena Lerwickeko kaleetan zehar egiten den zuzi-prozesioa da, bikingoen itsasontzi baten erreplika bati zuziak jaurtita amaitzen dena.