COP26ren zirriborroak lausotu egin du ikatza ez erabiltzeko eskakizuna, baina 1,5ºCren muga indartu du
Glasgowko COP26 klimari buruzko goi-bileran 190 herrialdeei aurkeztutako azken zirriborroan ikatzaren erabilera amaitzeko exijentzia kendu dute eta erregai fosil batzuentzako laguntzei eutsi diete, baina indartu egiten du mende amaierarako tenperaturaren gorakada gehienez 1,5ºCkoa izateko helburua.
NBEren goi-bilera amaitu eta hurrengo egunean, luzapenean, aurkeztutako zirriborroan, egokitzapenean jartzen da azpimarra, bai tokian tokiko egitasmoetan, bai eskualde mailakoetan, bai estatu osokoetan.
Gainera, herrialde aberatsenei klima finantzazioa premiaz egiteko deia egiten zaie, garapen bidean dauden herrialdeei klima aldaketaren aurkako borrokan laguntzeko. Baina dirua ez ezik, baliabide teknologikoak herrialde txiroenen esku jartzea proposatzen du.
Hala, garapen bidean dauden eta klima aldaketaren ondorioak pairatzen ari diren herrialdeetan esku hartzeko dei zabala egiten du.
Izan ere, Glasgowko akordio zirriborroak "kezka" agertzen du klima aldaketara egokitzeko finantzazioaren horniduraren aurrean, "gutxiegi" delako garapen bidean dauden herrialdeetan izaten ari den eraginari aurre egiteko.
Bestalde, alde askotariko garapen bankuei eta bestelako finantza erakundeei finantzazioa mobilizatzen laguntzeko eskatzen die, egitasmo klimatikoa burura eramateko beharrezko baliabideak eskuratzeko. Horren harira, iturri pribatuetatik finantzaziorako tresna berritzaileak asmatzea proposatzen du.
Finantzazioa
Hain zuzen ere, finantzazioa da akordiora iristeko azken oztopo nagusia, herrialde aberatsenek klima aldaketaren ondorioak pairatzen ari diren herrialde txiroenei, egoerari aurre egiteko, eman beharreko dirua.
Negoziazioko iturrietatik azaldu dutenez, karbono merkatuaren funtzionamenduari buruzko tentsioa baretzen ari da, baina "galera eta kalte"en finantzazioan oztopo handia dago, hau da, klima aldaketaren ondorioei aurre egiteko neurrietara bideratu beharreko diruan.
Eskuartean duten azken txostenean finantzaziorako "elkarrizketa" mekanismo bat aipatzen da, ekarpen ekonomiko zuzenak zehaztu beharrean.
1,5ºC
Tenperaturaren gorakadari dagokionez, testu berriak berretsi egiten du industria aurreko tenperaturaren aldean 1,5ºCko gorakada maximoa, horrek nabarmen murriztuko lukeelakoan klima aldaketaren eragina eta arriskua.
Azken batean, 1,5ºCko mugaren helburua berresten du azken testuak, goi-bileraren atarian ezarri zen helburua alegia.
Baina testuak aitortzen du 1,5ºCko muga horretara iristeko CO2 isuriaren murrizketa "azkarra, sakona eta iraunkorra" izan behar dela: CO2rena % 45ekoa 2010etik 2030era, eta klima neutraltasuna "mende erdialderako".
Horregatik, beharrezko jotzen dute "bizkor" ekitea "hamarkada kritiko" honetan, beti ere kontuan izanda herrialde bakoitzak bere ardura duela eta pobrezia deuseztatu beharra dagoela.
Energia
Bestalde, teknologien garapena eta zabalkundea azkartzeko deia egiten da azken zirriborroan, gutxi isurtzen duten energietarako egokitzapenerako, energia garbien eta eraginkorren bitartez, baina baita ikatzaren eta "eraginkorrak ez diren" erregai fosilen erabilera deuseztatzeko neurriekin. Horretarako, trantsizio justua aldarrikatzen du testuak.
Baina ez da ikatzaren amaierarako datarik aipatzen, eta erregai fosil batzuentzako laguntzak ez dira ukitzen. Azken horrek negoziazioak korapilatu ditu nabarmen.
COP27
Hurrengo urteari begira, NBEren Klima Aldaketako Adituek 2022ko amaieran egingo den COP27 goi-bileran egokitzapenari buruzko ondorioak eta ikertzaileen eskakizunak aurkezteko deia egiten du testuak.
Greenpeace
Greenpeacek azpimarratu du "tentsioa" izan dela nagusi gaurko negoziazioan, zirriborro berriak ez dituelako alde guztiak asetzen; alde batetik, erregai fosilen amaierari buruzko hitzek indarra galdu dutelako eta, bestetik, herrialde zaurgarrien ustez ez delako serioa klima aldaketak eragindako galerei eta kalteei aurre egiteko proposatu den finantzazio mekanismoa.
Juan Pablo Osorio Greenpeacen COP26ko negoziazioetarako ordezkariak esan du historikoa izango dela gaurko batzarra, akordioa bozketa bidez onartu edo atzera botako delako.
Osoriok kritikatu du erregai fosilei buruz akordioan idatzitakoak "ahuldu" egiten duela zirriborro berria, ikatzaren eta erregai fosilen erabileraren amaiera "azkartzea" proposatzen duelako besterik gabe.
"Esfortzua azkartzeaz ari da, ez du lortzea eskatzen", azaldu du ordezkari ekologistak.
Zure interesekoa izan daiteke
Ekialde Hurbila gerraren hirugarren astean sartu da, eraso artean eta Ormuzko itsasarteari begira
Israelek eta Iranek bonbardaketak areagotu dituzte, munduko energia garraioari buruzko ziurgabetasuna handitzen ari den bitartean. AEBk merkatua ireki dio aldi baterako Irango petrolio gordinari, eta ez du argitu Ormuzen esku hartuko duen ala ez.
Israelgo Poliziak gas negar-eragilea erabiliz sakabanatu ditu Al Aksa meskitara hurbildu diren palestinarrak
Meskita hori musulmanentzat hirugarren garrantzitsuena da. Israelek sarbidea mugatuta dauka 2023ko urriaren 7an Hamasek erasoak egin zituenetik, baina Irango gerra hasi zenetik blokeoa nabarmenagoa da; beraz, fededun asko Jerusalemgo Hiri Zaharreko harresitik kanpo elkartu dira ramadanaren amaierako otoitzak elkarrekin egiteko.
Iranek Turkiari eta Omani eraso egin izana ukatu du Khameneik, eta Israelen "bandera faltsuko operazioak" direla ziurtatu du
Irango buruzagi gorenak "harreman hobeak" izateko eskatu die Afganistani eta Pakistani "musulmanen zatiketa saihesteko", "herrialde anaiak" direlako, eta bitartekari izateko prest agertu da.
Ekialdi Hurbilean izandako azken erasoek petrolio azpiegiturak eta garraioa izan dituzte helburu
Azken orduetan ugaritu egin dira petrolio azpiegituren eta garraioen aurkako erasoak. Iranek eta Qatarrek partekatzen duten gas plantaren aurkako erasoa egin du Israelek. Iranek gogor erantzun du, misil oldea jaurtiz Bahrain, Saudi Arabia, AEB, Kuwait eta Jerusalem aldera.
EBk premiazko neurriak eskatu ditu Irango gerraren eragin ekonomikoa geldiarazteko
Europako buruzagiek energiaren prezioari buruzko berehalako neurriak eskatu dizkiote Batzordeari, eta gatazka arintzearen alde agertu dira; zenbait herrialde Ormuzko itsasartera laguntza bidaltzeko prest agertu dira.
Emakume bat hil da Suitzako Alpeetan, bera zegoen teleferikoko kabina maldan behera erorita
Ezbeharra izan da asteazken honetan Titliseko eski estazioan, Suitzako erdialdean. Teleferikoa lokabe geratu da, eta maldan behera erori da. Hildakoa zen kabinako bidaiari bakarra. Suitzako Meteorologia Bulego Federalaren arabera, istripuaren unean 100 eta 130 km/h arteko haize-ufadak zeuden.
Txertoak agortu dira eta farmaziak gainezka daude Erresuma Batuan, meningitis-agerraldi baten ondorioz
Kezka zabaldu da Erresuma Batuan. Unibertsitate-ikasleak biltzen diren Canterburyko diskoteka batean hasi da agerraldia. Dagoeneko bi pertsona hil dira, eta gutxienez 20 kutsatu dira.
Petrolio-upelaren prezioa 113 dolarrera igo da, eta gasa % 30 garestitu, Qatarko energia-azpiegituren aurka abiatutako erasoen ondorioz
Ekialde Hurbileko gatazkak merkatuak astintzen jarraitzen du: Asiako burtsek behera egin dute gogor, eta Europakoetan eguna negatiboan hastea aurreikusten da, Europako Kontseiluaren bileraren zain.
Israelek eta Estatu Batuek eraso egin diote Iranek eta Qatarrek duten munduko gas aztarnategi handienari
Iranek ohartarazi du bere azpiegitura energetikoaren aurkako erasoek "ondorio kontrolaezinak" ekar ditzaketela, eta egoera are gehiago zaildu eta mundu osoari kalte egin diezaioketela.
Diaz-Canelek esan du Kubak "eutsi" egingo diola "AEBk zigor kolektibo" gisa erabiltzen duen "gerra ekonomiko basatiari"
Nazio Batuen Erakundeak (NBE) ohartarazi du erregai-eskasiak Kubako "funtsezko zerbitzuak" kaltetzen dituela, eta hornidura humanitarioen entregak atzeratzen eta hornigaiak garestitzen ari direla. Gainera, ohartarazi du "bildu gabeko zaborra pilatzen" ari dela hiriburuan, Habanan, "airearen kalitatea okerrera" doala "hondakinak eta janaria prestatzeko zura erretzen delako", eta "elektrizitate faltagatik 50.000 ebakuntza egin gabe" geratu zirela otsailean, besteak beste.