Airearen kutsadurak 307.000 pertsona hil zituen EBn 2019an
Airearen kutsadurak 307.000 hildako eragin zituen Europar Batasunean (EB) 2019an, aurreko urtean baino % 11 gutxiago, Europako Ingurumen Agentziak astelehen honetan jakitera eman duen txostenaren arabera.
2,5 mikratik beherako partikulen pilaketa heren bat murriztu da azken 15 urteetan, baina Munduko Osasun Erakundeak (MOE) gomendatutako muga zorrotzagoak aplikatuz gero, heriotzen % 58 baino gehiago saihestuko lirateke.
Horrela, EBk urtean metro kubikoko 25 mikrogramoko muga ezartzen du, baina MOEk 5 mikrogramora murrizten du.
Txostenak jakitera eman duenez, 2019an, nitrogeno dioxidoak (NO2) 40.000 heriotza eragin zituen, eta ozono troposferikoak (O3) beste 16.800.
Bihotzeko eritasunak eta istripu zerebrobaskularrak airearen kutsaduraren eraginez gertatzen diren heriotza arruntenak dira, baita biriketako gaixotasunak ere.
Txostenaren arabera, 2030ean airearen kutsadurak eragindako heriotzak % 55 baino gehiago murrizteko helburua lortzeko bide onetik doa Europar Batasuna.
Europako Ingurumen Agentziaren hitzetan, 456.000 pertsona hil ziren EBn arrazoi horregatik; beraz, xedea bederatzi urte barru 250.800 hildako gutxiago izatea litzateke.
"Berokuntza, mugikortasun, nekazaritza eta industria garbiagoetan inbertitzeak osasun, produktibitate eta bizi-kalitate hobeagoa ematen die europarrei, eta, bereziki, pertsona zaurgarrienei", azaldu du Hans Bruyninckx agentziako zuzendariak ohar batean.
Zure interesekoa izan daiteke
Elon Muskek eduki esplizitua sustatu zuen Grok-en AArekin X-n erabiltzaileak irabazteko
Aktibo egon zen hamaika egunetan, Groken irudi sortzaileak hiru milioi irudi sexualizatu baino gehiago sortu zituen; horietatik 23.000k haurrak irudikatzen zituzten eta 1,8 milioi inguruk, emakumeak. Elon Muskek xAIko langileei eskatu zien eduki esplizituarekin lan egiteko prestatzeko, sexuala barne, eta langileei ohartarazi zien "eduki sentikorra, bortitza, sexuala eta/edo beste eduki iraingarri edo asaldatzaileak" ikusteko prestatu zitezela, "estres psikologikoa" eragin ziezaiekeena.
Nobel Institutuak adierazi du Machadoren sariaren berri filtratu zela, baina ez du zehaztu nola
"Iragarpena egin baino ordu batzuk lehenago hainbat pertsonak dirutza jokatu zuten apustu-webguneetan, eta, hortaz, ziur esan dezakegu batzuk gai izan zirela iazko erabakiari buruzko informazioa legez kanpo eskuratzeko", adierazi du Institutuak ohar batean.
X sare sozialak Frantzian dituen lokalak miatu dituzte eta Elon Musk deitu dute galdeketa egiteko
Frantziako Fiskaltza X sare soziala (lehen, Twitter) ikertzen ari da, bere bulegoetan egindako miaketa baten ondoren, eta enpresaren jabea deklaratzera deitu du, duela urtebete irekitako ikerketaren ondorioz.
Ilargirako misio tripulatua martxora arte atzeratu da, gaur erregai-ihesagatik probak gelditu ostean
"Misio historiko honi ekiteko prest gaudela uste dugunean bakarrik egingo dugu jaurtiketa", esan du Jared Isaacman NASAko buruak, eta gaineratu du taldeak datuak "sakon" berrikusiko dituela, "atzemandako arazo bakoitza konponduko" duela, beharrezko konponketak egingo dituela eta probetara itzuliko dela.
Mikel Reparazek egungo egoera geopolitikoari buruz egindako dokumentala proiektatuko dute gaur Bilbon
EITBren nazioarteko arduradunak lehia geopolitikoaren eremu liskartsuenetan grabatutako bideoak ikusentzunezko lan batean bildu dituzte. Dokumentala BBK Aretoan izango da ikusgai, eta ondoren, solasaldia antolatu dute.
Mila eraikin baino gehiago berkuntzarik gabe geratu dira Kieven, Errusiak egindako bonbardaketa baten ondorioz, -20 gradurainoko tenperaturak direnean
Darnitsia eta Dniprovski auzoetako etxeak dira. Energia-instalazioen aurka Errusiak egindako lehen erasoa da, joan den ostegunean energiaren aurkako bonbardaketetan aldi baterako su-etena ezarri zuenetik.
Petro eta Trump Etxe Zurian bilduko dira gaur, tentsioa baretzeko ahaleginean
Kolonbiako presidenteak kafez eta txokolatez betetako saskia eramango du AEBko presidentearekin egingo duen bilerara. Trumpek bilera "ona" izatea espero du, AEBk Maduro preso hartu zuenetik agintari kolonbiarra "oso atsegin" jokatzen ari dela esanda.
Libano hegoaldean "substantzia kimiko ezezagun bat" botatzea leporatu dio UNFILek Israeli
Nazio Batuen Libanoko Bitarteko Indarrak adierazi du kezkatuta dagoela kimiko horiek osasunerako kaltegarriak izan daitezkeelako, baita nekazaritza-lurretan eta zibilak beren etxeetara itzultzeko izan dezaketen eraginagatik ere.
AEBk irlaren kontrola bereganatzeko helburua izaten jarraitzen duela ohartarazi du Groenlandiako lehen ministroak
AEBko presidenteak diskurtsoa leundu eta indarra erabiltzeko mehatxuetan atzera egin duen arren, Groenlandiak uste du presioak bere horretan jarraitzen duela.
Ehunka hildako Kongoko meategi batean izandako luizi batean
Luizia joan den ostegunean gertatu zen, M23 matxino-taldearen kontrolpean dagoen meategi batean. Hildako gehienak artisau-meatzariak dira, baina meategiaren inguruan lan egiten zuten merkatari txikiak eta inguruko herrixketako bizilagunak ere hil dira.