Epeak eta oztopoak
2008ko krisi ekonomikoa Europar Batasuna gogorren astintzen ari zen unean, Jean-Claude Juncker Europako Batzordeko presidente zenak adierazi zuen, beraiek, hots, agintariek bazekitela zein erabaki hartu behar zituzten krisia gainditzeko eta egoera baretzeko, baina ez zekitela nola lortu ondoren herritarrek berriro ere beraiei botoa ematea. Segur aski hori da gaur egun demokrazia liberalek duten akats nagusia.
Aldiro-aldiro, lau edo bost urtez behin aukeratzen ditugu gure ordezkariak gizartea garatu eta elkarbizitza antolatu dezaten. Horietako deliberamendu batzuek epe motz edo laburrean dute eragina, baina beste batzuek epe luzerako baldintzak finkatzen dituzte eta hor sortu ohi dira arazoak. Ordezkari politikoek profesionalak behar dutela izan ez du inork zalantzan jartzen, baina lanbide izateak sortzen dituen eragozpenek erabat baldintza lezakete ordezkari horien lana eta jarduera. Gizartearen bilakaerak jendearentzat mingarriak izan litezken erabakiak hartzea eskatzen du sarritan. Batzuetan zergatik hartzen diren ulertaraztea ez da erraza, askotan gainera herritarrok nahiago dugu ez hartzea gure egunerokotasunean eragina izango badute.
Azken urte hauetan gizateriak bizi izandako bi arazo edo krisi handienetan hori guztia agerian geratu da. Koronabirusak eragindako pandemian argi eta garbi geratu da txertoak ezinbestekoak direla egoera gainditzeko, baina gobernuek ez dute kemenik izan txertoak derrigorrezkoak direla azaldu eta mundu guztiak har ditzan arauak onartzeko. Italian bakarrik egin dute hori. Lanpostu guztietan, lantegi guztietara sartzeko, norberaren lantokira iristeko txertoa behar duzu bestela etxera zoaz eta ezingo duzu soldata jaso. Eta hori Italian bakarrik egin dute han Mario Draghi delako lehen ministro, hau da, bere burua hauteskundeetara aurkeztu ez duen politikoa eta seguruenera aurkeztuko ez duena eta krisia gainditzeko sortu zen batasun gobernuak aukeratutakoa dena. Europako beste herrialde guztietan ez dira neurri bera hartzera ausartu, hori eginez gero hurrengo hauteskundeak galduko lituzketela uste dutelako.
Beste horrenbeste gertatzen ari da klima aldaketari aurre egiteko politiketan. Mundu guztiak daki erregai fosilak baztertu beharra dugula eta kontsumoa murriztu, eta horrek gure bizimodua goitik behera aldatzea eskatuko du. Baina erabakiak hartu behar dituztenek nahiago dute epeak luzatzea eta zeharbideak aurkituko ditugula sinestaraztea.
Garai zailetan odola, izerdia eta malkoak eskatuko dizkiguten politikoak nahitaezkoak dira iragana urratzeko, baina itxuraz gaur egun nahiago dugu errealitatea ukatzea aurrean dugunari aurre egitea baino. Beraz, hauteskunde epe luzeagoak beharko ditugu edo ordezkari politiko ausartagoak.
Zure interesekoa izan daiteke
Sei jendarme zauritu dira joan den ostegunean hasitako ‘rave’ jendetsuan izandako liskarretan
Egunotan lege-prozesu bat dute martxan Frantzian, halako jai klandestinoak saihesteko legea gogortzea aurreikusten duena.
Global Sumud ontzidiko bost euskal ekintzaile itzuli dira
Global Sumud flotillako bost euskal ekintzaile itzuli dira astelehen honetan. Goizean, Salim Malla Gutierrez Gasteizko unibertsitateko irakaslea Loiuko aireportuan lurreratu da, eta publikoki salatu du "kontzentrazio eremu flotatzaile batean bahitu" izana, bai eta jasan zituzten "tratu txar fisiko eta psikikoak" ere.
Ormuz zeharkatzen saiatzen diren ontziei eraso egingo diela ohartarazi du Iranek
Bien bitartean, Ameriketako Estatu Batuek iragarri dute gaurtik aurrera Ormuzko itsasartean harrapatuta dauden itsasontziak "askatzeko" operazioa egingo dutela.
Polymarket: apustuen eta gerraren jokoa
Polymarket kriptotxanponetan eta anonimatuan oinarritutako apustu-plataforma bat da, gertaera geopolitikoen inguruan apustu egiteko aukera ematen duena; Eric Trump, Donald Trumpen semea, da horren bazkide eta inbertitzaileetako bat. Borja Macias EHUko irakasleak ohartarazi du informazio pribilegiatua darabiltela; eta adibide moduan jarri du Maduro noiz bahituko zuten zehatz-mehatz asmatu zuen apustu bat.
Melenchon ezkertiarra 2027ko Frantziako presidentetzarako hautagai izango da
"Pribilegioek eta arrazakeriak egiten diote min gehien gure herrialdeari", salatu du politikari ezkertiarrak, eta Frantziako presidentetza lortzen badu, Espainiarekin eta "Latinoamerikako herrialde batzuekin" aliatuko dela ziurtatu du, Donald Trumpen eta Israelen AEBei aurre egiteko.
Flotillako bi aktibisten atxiloaldia bi egunez luzatu dute
Thiago Avila brasildarra eta Saif Abukeshek palestinar-espainiarra dira Global Sumud Flotillan parte hartzeagatik Israelgo indarrek atxilotuta dituztenak. Tratu txarrak jaso diuztela salatu dute euren abokatuek. Ekintzaileak "segurtasunez eta duintasunez" tratatzeko eskatu du Anitta Hipper Europar Batasuneko (EB) Kanpo Arazoetako bozeramaileak.
Estatu Batuetako bi soldadu desagertu dira Marokon, maniobra militarretan ari zirela
"African Lion 2026" izeneko ariketa militarretan parte hartzen ari ziren bi militar estatubatuar desagertu ziren larunbat gauean Cap Draa-ko entrenamendu-gune batean, Tan-Tan hiritik gertu, Maroko hegoaldean. Indar estatubatuarrak, marokoarrak eta African Lioni lotutako beste militar batzuk buru-belarri ari dira bilaketa-lanetan, lurreko zein aireko baliabideak erabiliz.
33 intoxikatu, 600 isun eta bi obus desaktibatuta, hiru egun iraun dituen 'rave' jendetsu batean, Frantzian
Le teknival izeneko ravean, 40.000 lagun elkartzera iritsi ziren larunbatean. Legez kanpoko musika topaketa hauek debekatzeko prozesu legegilea martxan da Frantzian, eta hain zuzen ere, horren kontra protesta egiteko antolatu zuten jaia, Barne ministroaren jaioterrian, eremu militar batean.
Iran aztertzen ari da bere 14 puntuko bake planari AEBk emandako erantzuna
Besteak beste, hauxe da Iranek proposatu diona: eraso militarrik egongo ez dela bermatzea, AEBren tropak Irandik ateratzea, itsas blokeoa altxatzea, izoztutako Iranen aktiboak libratzea, konpentsazioak ordaintzea, zigorrak kentzea eta gerra fronte guztietan bukatzea (Libanon ere bai).
Adur Ramirez de Alda, Global Summud Flotillako kidea: “Denboralea igarotakoan, Turkiara abiatzea da asmoa”
Israelek bidaia geldiarazi ondoren, Kreta Greziako uhartean daude une honetan lau euskal herritar. Ondorengo orduetan erabakiko dute ontzidian jarraitu ala Euskal Herrira itzuli.