Frantziako hauteskundeak: Macronen aurka lehiatuko diren hautagai nagusiak
Egun gutxi barru izango dira Frantziako Presidentetzarako hauteskundeak, eta oposizioa kanpaina amaitzear da. 48 milioi lagunek baino gehiagok parte hartu ahalko dute igandean. Frantziako presidente Emmanuel Macronek ziurtaturik du hauteskundeen bigarren bueltan egoteko aukera; izan ere, botoen % 28 eta % 34 artean jasoko ditu, inkesten arabera. Galdera, baina, honakoa da: zein hautagai lehiatuko da Macronekin?
Marine Le Pen (Elkarte Nazionala)
Eskuineko hautagaia gaztetatik egon da Fronte Nazionalari lotuta; Jean-Marie Le Pen bere aitak sorreratik gidatu zuen alderdia. 2011n Marine Le Penek ordezkatu zuen alderdiko gidaritzan. Urte horretan, Frantziako Presidentetzarako hauteskundeetara aurkeztu zen, eta hirugarren geratu zen lehen itzulian. 2017an, bigarren itzulia jokatu zuen Macronekin batera, botoen herena eskuratuz.
Moderaziora jo du, eta klase popularrenen aldeko irudia erakutsi du. Horrela, Elkarte Nazionalak Europako hauteskundeak irabazi zituen 2019an, eta emaitza onak lortu zituen 2020ko udal hauteskundeetan eta iazko eskualdetakoetan. Aita ez bezala, Marinek itxura lasaiagoa eman du, bere alderdiaren ildo nagusiei eutsi arren: immigrazioa eta tradizionalismoa.
Bozkatzeko orduan, frantziar gehienentzat erosteko ahalmena da faktorerik garrantzitsuena, osasun-sistemaren, ingurumenaren eta immigrazioaren aurretik. Le Penek erregaiaren eta elektrizitatearen gaineko zergak jaistearen aldeko apustua egin du, eta zerga berri bat proposatu du energia-makroenpresen irabazi masiboentzat.
Halaber, Frantzia Europar Batasuneko kide izatearen aurka dago, eta herrialdea NATOtik kanpo ateratzea proposatzen du. Europako Parlamentuko diputatua izan zen 2004tik 2017ra, eta urte horretan sartu zen Frantziako Asanblea Nazionalean.
Jean-Luc Melenchon (Frantzia Intsumisoa)
Hautagai progresista ezkerreko faboritoa da inkestetan. Lehen itzulia gainditzeko hirugarren saiakera izango da; Le Pen gainditzeko 600.000 botora geratu zen azken hauteskundeetan.
Melenchonek ere prezioen igoeraren inguruan eraiki du bere diskurtsoa. Zergak jaistea baino, muga bat jarri nahi dio erregaien prezioari.
Gainera, proposatu du gutxieneko soldata 1.400 euro garbikoa izatea (200 euroko igoera), erretiroa hartzeko adina 62 urtetik 60 urtera jaistea eta astean 35 orduko lanaldia izan beharrean 32 ordukoa izatea.
Intsumisoak pisuzko nazioarteko programa ere badu: Frantzia NATOtik ateratzea eta Europar Batasunaren itunak erreformatzea. Melenchonek Europarekiko jarrera ere baretu du, EBetik irteteko ideia alboratuz.
Frantziako ezkerra hainbat hautagaitzatan zatikatuta aurkeztu da, baina bere burua alternatiba seguru gisa aurkezten jakin du.
Urteetan zehar, Jean-Luc Melenchon Alderdi Sozialistako kide izan zen, eta senatari eta Irakaskuntza Profesionaleko ministro izatera iritsi zen. 2008an, Ezkerreko Alderdia sortu zuen, eta, harrezkero, diputatu izan da Asanblea Nazionalean eta Europako Parlamentuan.
Eric Zemmour (Errekonkista)
Eric Zemmour kazetaria eta tertulianoa izan da, bere jarrera eta iritzi erradikalengatik ezaguna. Presidentetzara aurkezteko asmoa erakutsi eta eskuin muturrenean bere lekua bilatu zuen. Zemmourren proposamenetako bat atzerritarrak masiboki kanporatzea da; immigrazio-politikei garrantzi handia ematen die.
Arreta handia eskuratu zuen hauteskundeetako lehen inkestetan. Hala ere, Errekonkistaren aldeko boto-asmoak beherantz egin du azken hilabeteotan immigrazioak eztabaida publikoan garrantzia galdu duen heinean.
Joan den otsailean, Lillen egindako mitin batean, hautagaiak immigrazioari eta segurtasunari buruzko diskurtsoa alde batera utzi zuen, eta erosteko ahalmenari buruz aritu zen, frantziarren kezka nagusienetako bat. Hala ere, immigrazioaren aurkako kritikak erakutsi zituen; egoera sozioekonomikoaren gainbehera etorkin musulmanei leporatu zien. Gai horretan, zergak eta gastu soziala jaistea proposatzen du Zemmourrek.
Hautagai polemikoak ere argi utzi du europar integrazioaren kontra eta Frantzia NATOtik ateratzearen alde dagoela.
Zure interesekoa izan daiteke
Hungariak Orbanen aroa ixteko aukera izango du igandean
Peter Magyar liberalak (inkestetan faborito argia da) garaipen sendoa behar du lehen ministro ohiak 16 urteko agintaldian altxatutako egiturak aldatzeko.
'Orion' ontzia itsasoratu da jada, eta amaitu da Artemis II misioa, 50 urtean Ilargira egindako lehen bidaia
Lau astronautak (Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch eta Jeremy Hansen) osasun egoera onean daudela baieztatu du NASAk.
Artemis II misioko astronautak prest dira 02:07an Kaliforniako kostaldearen parean itsasoratzeko
Hego Euskal Herriko 02:07an, NASAren aurreikuspenen arabera, San Diegoko (Kalifornia) kostaldean itsasoratuko da Orion espazio ontzia.
Ekuadorrek % 50etik % 100era igoko ditu Kolonbiako inportazioen muga-zergak, merkataritza-gerra gogortuz
Noboaren gobernuaren arabera, "segurtasun nazionala" bermatzeko hartu dute erabakia, eta "erantzukizun partekatua indartzea du helburu, mugan narkotrafikoaren presentziari aurre egiteko". Petroren ustez, neurri hori "gehiegikeria" da, eta "errespetua" eskatu du "narkotrafikoak eraildako 200.000 kolonbiarrentzat".
Israelek iragarri du Hezbollahko buruzagiaren idazkaria eta iloba hil duela
Hildakoa Ali Yusef Harshi da, Naim Qassemen iloba.
Iranek itxi egin du Ormuzko itsasartea, hainbat orduz irekita egon ondoren
Itsasartea irekita egon da hainbat orduz. Itsasoko trafikoa monitorizatzen duten plataformek mugimenduak atzeman dituztela adierazi dute. Hala ere, Israelek Libanori egindako erasoaren ostean, Irango agintariek berriro etenarazi dute petrolio-ontzien nabigazioa, Guardia Iraultzailearekin lotutako Fars agentziak jakinarazi duenez.
Milaka indigena Brasiliara iritsi dira, 2026ko Lur Librea Kanpamentuan parte hartzeko
Brasilgo indigenek martxa bat egin dute Brasilgo Kongresu Nazionalera euren eskubideak aldarrikatzeko, Brasilian urtero egiten duten kanpaldiaren testuinguruan.
Israelek gutxienez 250 pertsona hil ditu Libanoren aurka egindako "erasorik handienean", su-etena izan arren
AEB eta Iranen artean bitartekari lanak egin dituen Pakistanen arabera, Libanori ere eragiten dio tregoak. Benjamin Netanyahu Israelgo lehen ministroak, ordea, akordiotik kanpo utzi du herrialdea.
Iranen bake-plan proposamenaren hamar gakoak
Iranek arma nuklearrak ez fabrikatzeko konpromisoa hartu du, eta bere kontrako zigor guztiak kentzea eta jasandako kalteak konpentsatzeko funts bat sortzea eskatu du. Horiek dira, besteak beste, Teheranek AEBrekin gerra amaitzea negoziatzeko aurkeztu duen planaren puntuak.
AEBk eta Iranek bi asteko su-etena adostu dute, Ormuz ireki egingo dutela bermatuta
Pakistanen bitartekaritzak su-eten akordioa lortzea ahalbidetu du. Ituna berehala sartuko da indarrean, eta Islamabadeko bake negoziazioei ateak irekiko dizkie.