Frantzisko aita santuak 10 urte egin ditu agintean
Frantzisko aita santuak 10 urte egin ditu gaur eliza katolikoaren buru. Jorge Mario Bergoglio Latinoamerikako lehen aita santua izan da, baita aurreneko jesuita ere. 86 urte bete berritan, eta ageriko mugikortasun arazoak izan arren, ez du epe laburrera karguari uko egiteko asmorik. Aitortu duenez, nekeak "behartuta" emango du dimisioa.
Benedikto XVI.ak kargua uztearekin batera hasi zen bere agintaldia, eta eliza katolikoaren historian lehen aldiz, 11 urtez aita santua eta aita santu emeritua, biak, bizirik egon dira, Joseph Ratzingerren heriotzera arte.
Estilo eta izaera soilekoa, Egoitza Santua erreformatzeko ahaleginak egin ditu 10 urteotan, modernoagoa, gardenagoa eta eraginkorragoa izateko. Agintaldia hasi eta berehala egin zuen lehen keinua: bere aurreneko bidaia Lampedusa uhartera (Sizilia) egin zuen, milaka migratzaileentzat Europako atea den horretara. 2013ko uztailaren 8 hartan, munduari bira egin zuen bere "lotsa"ren oihuak.
Beste bidaia batek, 2018ko urtarrilean Txilera egindakoak, mugarria ezarri zuen bere Aita Santutzaren lehen urte horietan. Herrialdeko gehiengo batek estu hartu zuen, Juan Barros artzapezpiku txiletarraren alde egindako hitzengatik —adingabeei egindako abusuak estaltzea egotzi diote Barrosi—.
Gerora, baina, jarrera horrengatik barkamena eskatu behar izan zuen Frantziskok. Abusuen inguruko ikerketa historikoa ere abiatu zuen, eta 2018ko apirilean, Barrosi buruzko "iritzian hanka-sartze larriak" egin izana aitortu zuen. Fernando Karadima apaiz pederastaren biktimekin bildu zen, eta Txileko artzapezpikuak bildu zituen hura kargutik kentzeko.
Abusuen auzian jarrera irmoagoa erakusteko asmoz, pederastiaren kontrako goi bilera antolatu zuen 2019ko otsailean. Biktimen elkarteen arabera, 50.000 eta 100.000 biktima artean egon liteke.
Aita santu globalizatua ere izendatu izan dute Frantzisko. Izan ere, 10 urteotan 59 herrialde bisitatu ditu, tartean gutxiengo katolikoko hainbat: Egipto edo Arabiar Emirerriak. Herrialde urrunetan ere egona da, hala nola, Myanmar edo Bangladesh.
Gogoangarrien artean dago, esaterako, Irakera 2021eko martxoan egindako bidaia. Mosulgo hiriko hondakinen artean, Al Nuri meskatik metro eskasetara, otoitz egiten ikusi genuen han.
Gerrak eta gatazkak saihesteko ahaleginak ere egin ditu. 2019ko apirilaren 12an egindako keinua da horien artean aipagarri: Hego Sudango buruzagien oinak musukatu zituen, euren arteko gatazka baretu eta bake prozesua sustatu nahian.
Zure interesekoa izan daiteke
Diaz-Canelek esan du Kubak "eutsi" egingo diola "AEBk zigor kolektibo" gisa erabiltzen duen "gerra ekonomiko basatiari"
Nazio Batuen Erakundeak (NBE) ohartarazi du erregai-eskasiak Kubako "funtsezko zerbitzuak" kaltetzen dituela, eta hornidura humanitarioen entregak atzeratzen eta hornigaiak garestitzen ari direla. Gainera, ohartarazi du "bildu gabeko zaborra pilatzen" ari dela hiriburuan, Habanan, "airearen kalitatea okerrera" doala "hondakinak eta janaria prestatzeko zura erretzen delako", eta "elektrizitate faltagatik 50.000 ebakuntza egin gabe" geratu zirela otsailean, besteak beste.
Irango zentral nuklear bati eraso egin diotela salatu du NBEk
Oraingoz, ez dute biktimen ezta kalteen berririk eman. Energia Atomikoaren Nazioarteko Erakundeak Ekialde Hurbileko gatazka baretzeko deia egin du, istripu nuklearrak gertatzeko arriskua saihesteko.
Iranek misilekin eraso egin du Tel Aviven aurka, Ali Larijaniren hilketaren mendeku gisa
Irango Guardia Iraultzailearen esanetan, "100 helburu militar eta segurtasun helburu baino gehiago" jo dituzte, erasoan Israelgo aireko defentsa sistemak gaindituta.
Iranek baieztatu du Ali Larijani Segurtasun Nazionaleko Kontseilu Goreneko idazkaria hil duela Israelek
Martxoaren hasieran Khamenei aiatola hil zutenetik, Larijani Irango buruzagi garrantzitsuenetakoa zen. Halaber, eraso berean Golamreza Soleimani Basij indar paramilitarreko buruzagia hil dutela baieztatu du Irango Guardia Iraultzaileak. Hilketa horien aurrean, Irango agintari politiko eta militarrek "mendekua" agindu dute.
Espainiak euskara, katalana eta galegoa Europar Batasunean hizkuntza ofizialak izan daitezen nahi du
Fernando Sampedro EBko Estatu idazkariak esan du presioa egiten jarraituko dutela, nahiz eta gaiak bederatzi hilabete daramatzan Ministerioaren agendatik kanpo.
Israelgo Armadak iragarri du "eskala handiko" beste erasoaldi bat egingo duela Teheranen aurka
Israel Katz Defentsa ministroak iragarri duenez, Ali Larijani Irango Segurtasun Nazionaleko agintaria hil dute.
Trumpek esan du "ohore handia" izango litzatekeela "Kuba hartzea"
Bere Administrazioa Kubako agintariekin hitz egiten ari dela errepikatu du agintariak, eta irla "porrot egindako nazio bat" dela azaldu du. "Ez dute dirurik, ez dute petroliorik, ez dute ezer".
Beste ontzi bati eraso egin diote Ormuztik gertu, Erresuma Batuko itsas agentziak jakinarazi duenez
Bestalde, AEBko Armadak baieztatu duenez, Irango "7.000 objektibo baino gehiago" jo ditu, eta ehun ontzi baino gehiago "kaltetu edo suntsitu" ditu, otsailaren 28an Israelekin batera erasoaldia hasi zuenetik.
EBk uko egin dio Ormuzera aktibo militarrak bidaltzeari, berea ez den gerra bat delako
Nazioarteko bazkideek itsasartea desblokeatuko duen hedapen militar batean parte hartzeko ideia berretsi du Trumpek.
NATOk Trumpi erantzun dio aliatuek laguntza eskaini diotela Ormuzerako
AEBko presidenteak ohartarazi zuen Aliantzak “oso etorkizun makurra” izango duela aliatuek itsasartea desblokeatzen laguntzen ez badute. Erresuma Batuak adierazi du “plan kolektibo bat” lantzen ari dela eremurako, eta EBk Atzerri ministroak bildu ditu auzia aztertzeko.