Peru, Alberto Fujimori presidente ohia noiz askatuko zain
Peru zain dago atzotik. Herrialdeko Auzitegi Konstituzionalak Alberto Fujimori presidente izandakoa berehala aske uzteko agindua eman zuen atzo, 2017an eman zioten indultua betearazita.
Fujimori gizateriaren kontrako krimenengatik 25 urteko kartzela zigorra ari zen betetzen Barbadilloko espetxean. Aurreikuspenen arabera, asteazkenean aterako da kartzelatik. Bere defentsaren arabera, 85 urteko gizonak oso osasun eskasa du, eta horregatik, kartzelatik kanpo bete beharko luke zigorra.
Eskaera horri men egin zion, esan bezala, Auzitegi Konstituzionalak, iaz Giza Eskubideen Gorte Interamerikarrak kontrakoa ebatzi arren.
Albistea ezagutu zenetik, Barbadilloko kartzelaren kanpoaldean batu dira Fujimoriren jarraitzaileak. Ifrentzuan, Barrios Altos eta La Cantutako sarraskietako biktimen senitartekoek (horiengatik zigortu zuten presidente ohia) protesta egin dute Limako justizia jauregiaren aurrean.
Fujimori auzia 2017an abiatu zen. Pedro Pablo Kuczynski orduko Peruko presidenteak indultua eman zion, arrazoi humanitarioak argudiatuta. Erabakiak hautsak harrotu zituen, eta bere agintaldian (1990-2000) egindako sarraski eta bahiketetan hildakoen familiek helegitea aurkeztu zuten. Justiziak arrazoia eman zien 2018ko udan, eta ordutik, borroka judizial betean izan dira bi aldeak.
Iazko apirilean, Giza Eskubideen Gorte Interamerikarrak barkamen neurria bertan behera utzi zuen, eta arrazoi humanitarioengatik Estatuak indultua eman ezin dituen baldintzak ezarri zituen.
Giza Eskubideen Auzitegiak Fujimori ez askatzea eskatu du
Hain justu, erakunde horrek Auzitegi Konstituzionalaren erabakia ez betetzeko galdegin die Peruko agintariei, ez behintzat epaia ondo aztertu arte. 2022an ezarritako baldintza horiek betetzen ote diren argitu nahi du auzitegiak.
Horren ustez, biktimen "justiziarako eskubidean kalte konponezina egitea" saihestu behar da.
Barrios Altos eta La Cantutako sarraskietako biktimen defentsa "erabat harrituta" dagoela esan du. Carlos Rivera abokatuak nabarmendu duenez, "Nazioarteko auzitegi baten epaia ez betetzeko hautua egin du Peruko Estatuak".
Sarraskiongatik ez ezik, Fujimorik beste auzi batzuk ere baditu zabalik. Bere agintaldiak iraun dituen 10 urteotan, 350.000 emakume eta 25.000 gizon indigena esterilizatzera behartzeagatik auzipetuta dago.
Zure interesekoa izan daiteke
Elon Muskek eduki esplizitua sustatu zuen Grok AArekin, Xn erabiltzaileak irabazteko
Aktibo egon zen hamaika egunetan, Groken irudi sortzaileak hiru milioi irudi sexualizatu baino gehiago sortu zituen; horietatik 23.000k haurrak irudikatzen zituzten eta 1,8 milioik inguru, emakumeak. Elon Muskek xAIko langileei eskatu zien eduki esplizituarekin lan egiteko trebatzeko, sexuala barne, eta langileei ohartarazi zien "eduki sentikorra, bortitza, sexuala eta/edo beste eduki iraingarri edo asaldatzaileak" ikusteko prestatu zitezela, "estres psikologikoa" eragin ziezaiekeen eta.
Nobel Institutuak adierazi du Machadoren sariaren berri filtratu zela, baina ez du zehaztu nola
"Iragarpena egin baino ordu batzuk lehenago hainbat pertsonak dirutza jokatu zuten apustu-webguneetan, eta, hortaz, ziur esan dezakegu batzuk gai izan zirela iazko erabakiari buruzko informazioa legez kanpo eskuratzeko", adierazi du Institutuak ohar batean.
X sare sozialak Frantzian dituen lokalak miatu dituzte eta Elon Musk deitu dute galdeketa egiteko
Frantziako Fiskaltza X sare soziala (lehen, Twitter) ikertzen ari da, bere bulegoetan egindako miaketa baten ondoren, eta enpresaren jabea deklaratzera deitu du, duela urtebete irekitako ikerketaren ondorioz.
Ilargirako misio tripulatua martxora arte atzeratu da, gaurko probetan erregai-ihesa izan eta bertan behera utzi behar izan dutelako
"Misio historiko honi ekiteko prest gaudela uste dugunean egingo dugu jaurtiketa", esan du Jared Isaacman NASAren buruak, eta gaineratu du taldeak datuak "sakon" berrikusiko dituela, "atzemandako arazo guzti-guztiak konponduko" dituela, beharrezko konponketak egingo dituela eta berriz egingo dituela saiakerak.
Mikel Reparazek egungo egoera geopolitikoari buruz egindako dokumentala proiektatuko dute gaur Bilbon
EITBren nazioarteko arduradunak lehia geopolitikoaren eremu liskartsuenetan grabatutako bideoak ikusentzunezko lan batean bildu dituzte. Dokumentala BBK Aretoan izango da ikusgai, eta ondoren, solasaldia antolatu dute.
Mila eraikin baino gehiago berkuntzarik gabe geratu dira Kieven, Errusiak egindako bonbardaketa baten ondorioz, -20 gradurainoko tenperaturak direnean
Darnitsia eta Dniprovski auzoetako etxeak dira. Energia-instalazioen aurka Errusiak egindako lehen erasoa da, joan den ostegunean energiaren aurkako bonbardaketetan aldi baterako su-etena ezarri zuenetik.
Petro eta Trump Etxe Zurian bilduko dira gaur, tentsioa baretzeko ahaleginean
Kolonbiako presidenteak kafez eta txokolatez betetako saskia eramango du AEBko presidentearekin egingo duen bilerara. Trumpek bilera "ona" izatea espero du, AEBk Maduro preso hartu zuenetik agintari kolonbiarra "oso atsegin" jokatzen ari dela esanda.
Libano hegoaldean "substantzia kimiko ezezagun bat" botatzea leporatu dio UNFILek Israeli
Nazio Batuen Libanoko Bitarteko Indarrak adierazi du kezkatuta dagoela kimiko horiek osasunerako kaltegarriak izan daitezkeelako, baita nekazaritza-lurretan eta zibilak beren etxeetara itzultzeko izan dezaketen eraginagatik ere.
AEBk irlaren kontrola bereganatzeko helburua izaten jarraitzen duela ohartarazi du Groenlandiako lehen ministroak
AEBko presidenteak diskurtsoa leundu eta indarra erabiltzeko mehatxuetan atzera egin duen arren, Groenlandiak uste du presioak bere horretan jarraitzen duela.
Ehunka hildako Kongoko meategi batean izandako luizi batean
Luizia joan den ostegunean gertatu zen, M23 matxino-taldearen kontrolpean dagoen meategi batean. Hildako gehienak artisau-meatzariak dira, baina meategiaren inguruan lan egiten zuten merkatari txikiak eta inguruko herrixketako bizilagunak ere hil dira.