Peru, Alberto Fujimori presidente ohia noiz askatuko zain
Peru zain dago atzotik. Herrialdeko Auzitegi Konstituzionalak Alberto Fujimori presidente izandakoa berehala aske uzteko agindua eman zuen atzo, 2017an eman zioten indultua betearazita.
Fujimori gizateriaren kontrako krimenengatik 25 urteko kartzela zigorra ari zen betetzen Barbadilloko espetxean. Aurreikuspenen arabera, asteazkenean aterako da kartzelatik. Bere defentsaren arabera, 85 urteko gizonak oso osasun eskasa du, eta horregatik, kartzelatik kanpo bete beharko luke zigorra.
Eskaera horri men egin zion, esan bezala, Auzitegi Konstituzionalak, iaz Giza Eskubideen Gorte Interamerikarrak kontrakoa ebatzi arren.
Albistea ezagutu zenetik, Barbadilloko kartzelaren kanpoaldean batu dira Fujimoriren jarraitzaileak. Ifrentzuan, Barrios Altos eta La Cantutako sarraskietako biktimen senitartekoek (horiengatik zigortu zuten presidente ohia) protesta egin dute Limako justizia jauregiaren aurrean.
Fujimori auzia 2017an abiatu zen. Pedro Pablo Kuczynski orduko Peruko presidenteak indultua eman zion, arrazoi humanitarioak argudiatuta. Erabakiak hautsak harrotu zituen, eta bere agintaldian (1990-2000) egindako sarraski eta bahiketetan hildakoen familiek helegitea aurkeztu zuten. Justiziak arrazoia eman zien 2018ko udan, eta ordutik, borroka judizial betean izan dira bi aldeak.
Iazko apirilean, Giza Eskubideen Gorte Interamerikarrak barkamen neurria bertan behera utzi zuen, eta arrazoi humanitarioengatik Estatuak indultua eman ezin dituen baldintzak ezarri zituen.
Giza Eskubideen Auzitegiak Fujimori ez askatzea eskatu du
Hain justu, erakunde horrek Auzitegi Konstituzionalaren erabakia ez betetzeko galdegin die Peruko agintariei, ez behintzat epaia ondo aztertu arte. 2022an ezarritako baldintza horiek betetzen ote diren argitu nahi du auzitegiak.
Horren ustez, biktimen "justiziarako eskubidean kalte konponezina egitea" saihestu behar da.
Barrios Altos eta La Cantutako sarraskietako biktimen defentsa "erabat harrituta" dagoela esan du. Carlos Rivera abokatuak nabarmendu duenez, "Nazioarteko auzitegi baten epaia ez betetzeko hautua egin du Peruko Estatuak".
Sarraskiongatik ez ezik, Fujimorik beste auzi batzuk ere baditu zabalik. Bere agintaldiak iraun dituen 10 urteotan, 350.000 emakume eta 25.000 gizon indigena esterilizatzera behartzeagatik auzipetuta dago.
Zure interesekoa izan daiteke
Ekialde Hurbila gerraren hirugarren astean sartu da, eraso artean eta Ormuzeko itsasarteari begira
Israelek eta Iranek bonbardaketak areagotu dituzte, munduko energia garraioari buruzko ziurgabetasuna handitzen den bitartean. AEBk merkatua ireki dio aldi baterako Irango petrolio gordinari, eta ez du argitu Ormuzen esku hartuko duen ala ez.
Israelgo poliziak gas negar-eragilearekin sakabanatu ditu Al Aqsa meskitara hurbildu diren palestinarrak
Meskita hori musulmanentzako hirugarren garrantzitsuena da. Israelek sarbidea mugatuta dauka 2023ko urriaren 7an Hamasek erasoak egin zituenetik, baina Irango gerra hasi zenetik blokeoa nabarmenagoa da. Beraz, fededun asko Jerusalemgo Hiri Zaharreko harresitik kanpo elkartu dira Ramadan amaierako otoitzak elkarrekin egiteko.
Iranek Turkiari eta Omani eraso egin izana ukatu du Khameneik, eta Israelen "bandera faltsuko operazioak" direla ziurtatu du
Irango buruzagi gorenak "harreman hobeak" izateko eskatu die Afganistani eta Pakistani, "herrialde anaiak" direlako, "musulmanen zatiketa saihesteko". Helburu horrekin, bitartekari izateko borondatea agertu du Khameneik.
Ekialdi Hurbilean izandako azken erasoek petrolio azpiegiturak eta garraioa izan dituzte helburu
Azken orduetan ugaritu egin dira petrolio azpiegituren eta garraioen aurkako erasoak. Iranek eta Qatarrek partekatzen duten gas plantaren aurkako erasoa egin du Israelek. Iranek gogor erantzun du, misil oldea jaurtiz Bahrain, Saudi Arabia, AEB, Kuwait eta Jerusalem aldera.
EBk premiazko neurriak eskatu ditu Irango gerraren eragin ekonomikoa geldiarazteko
Europako buruzagiek energiaren prezioari buruzko berehalako neurriak eskatu dizkiote Batzordeari, eta gatazka arintzearen alde agertu dira; zenbait herrialde Ormuzko itsasartera laguntza bidaltzeko prest agertu dira.
Emakume bat hil da Suitzako Alpeetan, bera zegoen teleferikoko kabina maldan behera erorita
Ezbeharra izan da asteazken honetan Titliseko eski estazioan, Suitzako erdialdean. Teleferikoa lokabe geratu da, eta maldan behera erori da. Hildakoa zen kabinako bidaiari bakarra. Suitzako Meteorologia Bulego Federalaren arabera, istripuaren unean 100 eta 130 km/h arteko haize-ufadak zeuden.
Txertoak agortu dira eta farmaziak gainezka daude Erresuma Batuan, meningitis-agerraldi baten ondorioz
Kezka zabaldu da Erresuma Batuan. Unibertsitate-ikasleak biltzen diren Canterburyko diskoteka batean hasi da agerraldia. Dagoeneko bi pertsona hil dira, eta gutxienez 20 kutsatu dira.
Petrolio-upelaren prezioa 113 dolarrera igo da, eta gasa % 30 garestitu, Qatarko energia-azpiegituren aurka abiatutako erasoen ondorioz
Ekialde Hurbileko gatazkak merkatuak astintzen jarraitzen du: Asiako burtsek behera egin dute gogor, eta Europakoetan eguna negatiboan hastea aurreikusten da, Europako Kontseiluaren bileraren zain.
Israelek eta Estatu Batuek eraso egin diote Iranek eta Qatarrek duten munduko gas aztarnategi handienari
Iranek ohartarazi du bere azpiegitura energetikoaren aurkako erasoek "ondorio kontrolaezinak" ekar ditzaketela, eta egoera are gehiago zaildu eta mundu osoari kalte egin diezaioketela.
Diaz-Canelek esan du Kubak "eutsi" egingo diola "AEBk zigor kolektibo" gisa erabiltzen duen "gerra ekonomiko basatiari"
Nazio Batuen Erakundeak (NBE) ohartarazi du erregai-eskasiak Kubako "funtsezko zerbitzuak" kaltetzen dituela, eta hornidura humanitarioen entregak atzeratzen eta hornigaiak garestitzen ari direla. Gainera, ohartarazi du "bildu gabeko zaborra pilatzen" ari dela hiriburuan, Habanan, "airearen kalitatea okerrera" doala "hondakinak eta janaria prestatzeko zura erretzen delako", eta "elektrizitate faltagatik 50.000 ebakuntza egin gabe" geratu zirela otsailean, besteak beste.