COP28k erregai fosilak murriztea planteatu du orain, pixkanaka erabiltzeari utzi beharrean
Erregai fosilen "ekoizpena eta kontsumoa murriztea" hitzartzeko akordio batera bideratzen ari da orain COP28, 2050ean edo lehenago zero isuriak xedea lortzeko. Beraz, erregai fosilak erabiltzeari uzteko helburua alboratzen ari direla ematen du.
Dubaiko Klima Goi-bilerako (COP28) presidentetzak aldeei aurkeztu dien Balance Global azken zirriborroan jasotzen da. Honenbestez, dokumentuak ez du erregai fosilekin amaitzeko asmorik aipatzen.
39. artikulua, zalantza barik, arantzatsuena izango da. Berotegi efektuko gasen murrizketa "sakon, azkar eta etengabe" baten beharra aitortzen du, eta aldeei neurriak hartzeko eskatzen die, besteak beste, hauexek:
- 2030erako mundu mailako energia berriztagarrien gaitasuna hirukoiztea eta eraginkortasun energetikoaren urteko hobekuntza tasa bikoiztea.
- Ikatzaren murrizketa "azkar eta progresiboa", eta kutsadura arintzeko (CO2a harrapatzeko eta gordetzeko) sistemak ez dituzten zentral berriak eraikitzeko baimenak mugatzea.
- "Mende erdialdera edo lehenago", karbonoan neutroak diren energia sistemak eta kutsadura gutxi edo batere ez sortzen duten erregaiak lortzeko mundu mailako ahalegina areagotzea.
- Kutsadura txikia edo batere ez sortzen duten teknologiak areagotzea, esaterako, berriztagarriak, nuklearra eta CO2 harrapatzeko eta gordetzeko gaitasuna dutenak (CCUS, ingelesezko siglak), baita hidrogeno berdea ere, erregai fosilak ordezkatzeko helburuarekin.
- Erregai fosilen kontsumoa eta ekoizpena modu zuzen, ordenatu eta bidezkoan murriztea, 2050ean edo lehenago zero isuriak lortzeko.
- CO2az bestelako gas-isuriak nabarmen murriztea, bereziki metanoarenak 2030erako.
- Errepide-garraioaren isurien murrizketa bizkortzea, kutsadura maila txikia edo batere ez eragiten duten ibilgailuen garapen eta hedapen azkarrarekin.
- "Xahutzea" bultzatzen duten eta pobrezia energetikoari aurre egitera eta bidezko trantsizioei ekitera eramaten ez duten erregai fosil "ez-eraginkorrentzako" diru-laguntzak pixkanaka eta ahalik eta azkarren ezabatzea.
Hala, aukera horietako bakar batek ere ez du jasotzen ekologistek espero dituzten erregai fosilen "phase out" (ezabatzea) esamolde desiratua, zeinak estatu askok defendatzen dute, tartean, Europar Batasunak (EB) edo garapen bideko uharte-estatuek.
EBk "guztiz onartezintzat" eta etsigarritzat jo du goi-bilerako presidenteak proposatutako testua, ez duelako aipatzen erregai fosilen amaiera, baina, Europar Batasuneko ordezkarien arabera, borrokan jarraituko dute aipamena sartu arte. Ekologistek ere gogor kritikatu dute azken zirriborro horren anbizio klimatikoaren "murrizketa nabarmena".
Al Jaber sultana goi-bileraren presidente polemikoak, ostera, uste du zirriborroa "aurrerapauso handia" dela bileraren "helburuak" lortzeko.
Hala eta guztiz ere, testuak zaila dirudi idatzita dagoen bezala aurrera egitea. Onartua izateko, COP28an ordezkatuta dauden 190 herrialde baino gehiagoren babesa izan beharko du, bertan erabakiak adostasunez hartzen baitira.
Zure interesekoa izan daiteke
Diaz-Canelek ziurtatu duenez, "Kubak eutsi egingo dio" AEBk zigor kolektibo" gisa erabiltzen duen "gerra ekonomiko basatiari"
Nazio Batuen Erakundeak (NBE) ohartarazi du erregai-eskasiak eragina duela Kubako "funtsezko zerbitzuetan", eta hornidura humanitarioen entregak atzeratzen eta garestitzen ari direla. Gainera, ohartarazi du "bildu gabeko zaborra pilatzen" ari dela hiriburuan, Habanan, "airearen kalitatea okerrera" doala "hondakinak eta janaria prestatzeko zura erretzearen ondorioz", eta "elektrizitate faltagatik 50.000 ebakuntza egin gabe geratu zirela otsailean", besteak beste.
Irango zentral nuklear bati eraso egin diotela salatu du NBEk
Oraingoz, ez dute biktimen ezta kalteen berririk eman. Energia Atomikoaren Nazioarteko Erakundeak Ekialde Hurbileko gatazka baretzeko deia egin du, istripu nuklearrak gertatzeko arriskua saihesteko.
Iranek misilekin eraso egin du Tel Aviven aurka, Ali Larijaniren hilketaren mendeku gisa
Irango Guardia Iraultzailearen esanetan, "100 helburu militar eta segurtasun helburu baino gehiago" jo dituzte, erasoan Israelgo aireko defentsa sistemak gaindituta.
Iranek baieztatu du Ali Larijani Segurtasun Nazionaleko Kontseilu Goreneko idazkaria hil duela Israelek
Martxoaren hasieran Khamenei aiatola hil zutenetik, Larijani Irango buruzagi garrantzitsuenetakoa zen. Halaber, eraso berean Golamreza Soleimani Basij indar paramilitarreko buruzagia hil dutela baieztatu du Irango Guardia Iraultzaileak. Hilketa horien aurrean, Irango agintari politiko eta militarrek "mendekua" agindu dute.
Espainiak euskara, katalana eta galegoa Europar Batasunean hizkuntza ofizialak izan daitezen nahi du
Fernando Sampedro EBko Estatu idazkariak esan du presioa egiten jarraituko dutela, nahiz eta gaiak bederatzi hilabete daramatzan Ministerioaren agendatik kanpo.
Israelgo Armadak iragarri du "eskala handiko" beste erasoaldi bat egingo duela Teheranen aurka
Israel Katz Defentsa ministroak iragarri duenez, Ali Larijani Irango Segurtasun Nazionaleko agintaria hil dute.
Trumpek esan du "ohore handia" izango litzatekeela "Kuba hartzea"
Bere Administrazioa Kubako agintariekin hitz egiten ari dela errepikatu du agintariak, eta irla "porrot egindako nazio bat" dela azaldu du. "Ez dute dirurik, ez dute petroliorik, ez dute ezer".
Beste ontzi bati eraso egin diote Ormuztik gertu, Erresuma Batuko itsas agentziak jakinarazi duenez
Bestalde, AEBko Armadak baieztatu duenez, Irango "7.000 objektibo baino gehiago" jo ditu, eta ehun ontzi baino gehiago "kaltetu edo suntsitu" ditu, otsailaren 28an Israelekin batera erasoaldia hasi zuenetik.
EBk uko egin dio Ormuzera aktibo militarrak bidaltzeari, berea ez den gerra bat delako
Nazioarteko bazkideek itsasartea desblokeatuko duen hedapen militar batean parte hartzeko ideia berretsi du Trumpek.
NATOk Trumpi erantzun dio aliatuek laguntza eskaini diotela Ormuzerako
AEBko presidenteak ohartarazi zuen Aliantzak “oso etorkizun makurra” izango duela aliatuek itsasartea desblokeatzen laguntzen ez badute. Erresuma Batuak adierazi du “plan kolektibo bat” lantzen ari dela eremurako, eta EBk Atzerri ministroak bildu ditu auzia aztertzeko.