Nork ordezkatuko luke eta zein izango litzateke Joe Biden ordezkatzeko prozesua?
Joe Biden Ameriketako Estatu Batuetako (AEB) presidenteak esan du bere asmoa amaierara arte jarraitzea dela. Baina, zer aukera dituzte demokratek Bidenek presioari men egiten badio?
AEBko bi presidentek (Harry Trumanek 1952an eta Lyndon B. Johnsonek 1968an) bozketa egiten zen urteko martxoan ez aurkeztea erabaki zuten arren, Bidenek ospa egiten badu, hauteskunde-prozesuan lehen aldiz hartuko luke presidente batek erabaki hori hain berandu.
Primarioen beste prozesu bat hasteko astirik gabe, Etxe Zurirako hautagai berria abuztuaren 19tik 22ra Chicagon egingo den Demokraten Konbentzio Nazionalean aukeratu beharko lukete.
Oztopo horiek guztiak gorabehera, Demokraten Batzorde Nazionalak (konbentzioa antolatzeaz arduratzen da) Biden ordezkatzeko arauak ditu:
1.- Joe Bidenek formalki jakinarazi behar dio Demokraten Batzorde Nazionalari erretiratzeko erabakia.
2.- Demokraten Batzorde Nazionalak premiazko bilera egin behar du, eta arau- eta erregelamendu-batzordeak bertan zehaztu behar du ordezkoa hautatzeko prozesua. Hortik aurrera, prozesua zaildu egiten da Bidenen jarreraren arabera.
3.- Bidenek abuztuko Demokraten Konbentzioan izendatua izan ondoren erretiratzea erabakitzen badu, Demokraten Batzorde Nazionalak konbentzio berezi bat egitea erabaki dezake beste presidentegai bat izendatzeko edo zuzenean hautagaia izendatu, buruzagi demokratekin kontsultak egin ondoren.
4.- Biden abuztuko konbentzioaren aurretik erretiratzen bada, bertan erabakiko da ordezkoa. Bidenek bere ordezkoa erabakitzeko gaitasun handia izango luke, gaur egun 3.939 ordezkarietatik 3.908 kontrolatzen baititu. Estatu bakoitzeko legeek erabakitzen dute ordezkari horiek nola aukeratu, eta horietako 14k, hasiera batean, Estatuko lehen aukeraketan irabazi zuen hautagaiari eman behar diote botoa.
Bidenek bere ordezkariei baimena eman diezaieke aurkezten diren hautagaien artean bat askatasunez aukera dezaten. Irabazlea gutxienez 1.976 ordezkariren babesa lortzen duen hautagaia izango litzateke.
Beste aukera bat (oso zaila, ia ezinezkoa ez esateagatik) Bidenek bere hautagaitzari eustea da, Demokraten Batzorde Nazionalaren nahien kontra. Kasu horretan, benetako gerra zibila izango litzateke demokraten artean, eta Demokraten Konbentzioko ordezkarien % 95 Bideni botoa ematera behartuta egongo lirateke.
Hala ere, Demokraten Batzorde Nazionalak 'aukera nuklearra' erabil lezake: konbentzioaren arauak berridaztea, ordezkariek beste hautagai bati botoa eman ahal izateko.
Nor izango litzateke hautagaia?
Gaur egun gehiengoa Kamala Harris presidenteordearen alde dago, azaroko hauteskundeak Donald Trumpi irabazten saiatzeko.
Kaliforniako fiskal nagusi ohi eta senatari ohia da, ziur asko, trebeena oraintxe bertan desbideratzen ari den kanpaina baten gidaritza hartzeko.
Harris ezaguna da (Bidenek baino emaitza hobeak lortu ditu galdeketetan), Trump baino gutxigo bada ere, eta presidente berriaren kanpainak maiatzaren 31n bankuan zituen 91 milioi euroak erabil ditzakeen bakarra da.
Gainera, egungo presidenteordea denez, alderdiaren barruan babes zabala izan dezakeen bakarra da, Chicagoko batzarrean desadostasun irudia saihesteko.
Harris ez bada, nor?
Alderdi Demokratak gobernadore talde bat du oraintxe, 2028an Etxe Zurirako egingo diren hauteskundeei begira, jauzia emateko prest, baina Bidenen balizko erretiroa dela eta baliteke horiek pauso bat aurrera emateko ordua aurreratzea.
Gretchen Whitmer Michigango gobernadorea eta Josh Shapiro Pennsylvaniako gobernadorea dira hautagai horietako bi, eta Gavin Newsom Kaliforniako gobernadoreak ere presidentegai izateko aukerak ditu. Bidenen Gobernuaren barruan, Pete Buttigieg Garraio idazkaria 2020ko primarioetan saiatu zen, eta presidentegai izaten jarraitzen du.
Zure interesekoa izan daiteke
?fmt=webp-alpha&qlt=80)
Artemis II misioak Lurrera itzultzeko bidaia hasi du Ilargiaren aurpegi ezkutua behatu ondoren
Aurreikusita zegoen bezala, misioko lau astronautek —Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch eta Jeremy Hansen— Lurrarekin komunikazioa galdu dute 40 minutuz. Tarte horretan, satelitearen alde ezkutua behatu dute eta inoiz ikusi gabeko tokien argazki eta datuak bildu ahal izan dituzte.
Artemis II misioa: "Gizakia Lurretik inoiz urrunen egon den tokira iritsi gara"
Lau astronautak gaur sartu dira Ilargiaren orbitan, eta satelitearen alde ezkutua behatzen hasiko dira. Lehen irudiak erakusten hasi da NASA gaur.
Iranek AEBren su-eten proposamena baztertu eta gerra behin betiko bukatzeko eskatu du
Iranek hamar puntuko proposamen bat helarazio dio AEBri, Pakistanen bitartez, gatazka erabat bukatzeko helburuarekin. Trumpen arabera, "ez da nahikoa", eta Iran osorik suntsitzeko mehatxua bota du, berak jarritako epea betetzen bada.
Ormuzko itsasartetik igarotzeko "protokoloa" negoziatzen ari dira Iran eta Oman
"Elkarrizketa hauen helburua da ontziak Ormuzko itsasartetik segurtasunez pasatzeko prozedura aztertzea", esan du gaur, astelehenarekin, Ismail Bagaei Irango Atzerri Ministerioko bozeramaileak.
AEB, Iran eta hainbat bitartekari 45 eguneko balizko su-eten bat negoziatzen egon litezke
Bestalde, Irango Atzerri ministroaren bozeramaileak esan du ez dituela Trumpen ultimatumak onartuko, "negoziazioa ez delako ultimatumekin, hilketekin edo gerra krimenak burutzeko mehatxuekin bateragarria".
17 eta 45 urte arteko gizon alemaniarrek baimena beharko dute hiru hilabete baino gehiagoz herrialdetik irteteko
Urtarrilaren 1ean indarrean sartu zen soldadutza lege berriaren arabera, herrialdetik kanpora hiru hilabetetik gorako egonaldiak egiteko Armadaren baimena beharko dute. Alemaniako Defentsa Ministerioko bozeramaile baten arabera, ordea, zerbitzu militarra borondatezkoa den bitartean baimenak emantzat joko dira.
Trumpek asteartera arte luzatu dio Irani Ormuzeko itsasartea irekitzeko ultimatuma
AEBko ekialdeko 20:00ak arte luzatu du epea. Asteazken goizaldea izango da Teheranen. Bien bitartean, Iranen hildakoak ugaritzen ari dira etengabe estatubatuarren eta israeldarren erasoen ondorioz.
Artemis II misioak Ilargiaren alderdi ezkutuari ateratako argazkia argitaratu dute
Misioa helmugara iristetik gertu dago, bost hamarkadatan lehenengo aldiz satelite naturalaren orbitara iristetik ordu gutxira, alegia.
Trumpek mehatxu larriak egin ditu Iranen kontra, baina astelehenerako akordioa lortzea ere "posible" dela esan du
"Uste dut aukera asko daudela akordio batera iristeko. Oraintxe ari dira negoziatzen", adierazi du, eta akordiorik lortu ezean, "dena lehertu eta petrolioaz jabetzea" pentsatzen ari dela esan du. Ormuz irekitzeko ultimatuma asteartera atzeratu du.
Artemis II misioko astronautek ikusi dute dagoeneko Ilargiaren alderdi ezkutua
"Bart ikusi dugu lehen aldiz Ilargiaren alderdi ezkutua, eta ikusgarria izan da oso. Ikustean, Ilargia ez denaren nolabaiteko sentsazio bat sortu zaigu, ez baitu ikustera ohituta gauden Ilargiarekin zerikusirik", azaldu dute.