Nola bozkatu zuten estatubatuarrek Trumpi garaipena emateko?
AEBko presidente berria izendatzeko hauteskundeak egin zituzten asteartean, eta horietan aise irabazi du Donald Trump hautagai errepublikanoak. Hala, herritarrek bigarren aukera bat eman diote, duela lau urte bere porrota onartzeari uko egin, kargu kriminalengatik zigortu eta bi hilketa saiakeretatik bizirik atera ondoren.
Zenbaketak aurrera jarraitzen duen arren, estatubatuarrek Trumpi Presidentetza itzultzeko nola bozkatu zuten zehazten hasi dira dagoeneko.
Ekonomia, lehentasuna boto-emaileentzat
Associated Press hedabideak 110.000 boto-emaileri baino gehiagori egindako inkestaren arabera, hamar herritarretik lauk uste dute ekonomia dela herrialdeko arazo nagusia.
Faktore horrek bere horretan jarraitu zuen edo garrantzi handiagoa hartu zuen Trumpen garaipenerako giltzarri izan ziren zenbait estatutan: Georgiako boto-emaileen % 44rentzat kezkarik handiena izan zen, % 42rentzat Ipar Carolinan eta Pennsylvanian eta % 39rentzat Wisconsinen, berrautaketa ziurtatu zion estatuan.
Immigrazioa izan zen bigarren gai garrantzitsuena hautesleen % 20rentzat, eta ondoren abortua; estatubatuarren % 11k soilik aipatu zuten azken hori haien kezka nagusitzat, nahiz eta Kamala Harris presidenteordearen kanpainaren ardatza izan.
Datuek erakusten dutenez, Trumpen lehentasunezko gaiak, hala nola inflazio handia eta immigrazioa, funtsezkoak izan ziren boto-emaileentzat.
Genero-arrakala
Hauteskunde horiek AEBko historia berriko "genero-arrakala" handienekoak izatea espero zen, hau da, gizonen eta emakumeen botoen arteko aldea nabarmena izatea aurreikusten zen.
Hala ere, behin betiko datuak falta diren arren, atariko emaitzen arabera, Harrisen aldeko emakumeen eta Trumpen aldeko gizonen arteko banaketa uste baino txikiagoa izan zen.
ABC kateko hauteslekuetan egindako inkestek erakusten dutenez, Harrisek 10 puntuko aldea izan zuen Trumpekiko, eta boto-emaile emakumeen babesaren % 54 lortu zuen, aurkariaren % 44aren aldean.
Emakume gehienek demokrataren alde egin zuten arren, haren abantaila ez zen Joe Biden presidenteak 2020an lortutakora iritsi, Trump 15 puntuz gainditu baitzuen, ezta Hillary Clinton Estatu idazkari ohiak 2016an lortutakora ere, 13 puntuko aldea lortu baitzuen.
ABCren arabera, Trumpek bere abantaila mantendu zuen gizonezkoen boto-emaileen artean, % 54ko babesarekin; eta Harrisek gizonezkoen % 44en botoa jaso zuen.
Herritar hispaniarrek eta afroamerikarrek babes handiagoa eman diote Trumpi
Boto-emaile hispaniarren eta afroamerikarren babesa areagotu du Trumpek 2020arekin alderatuta, eta hori funtsezkoa izan zitekeen garaipena lortzeko, Associated Pressen arabera.
Bere oinarri nagusia biztanleria zuria den arren ( % 55), % 15eko babesa lortu zuen afroamerikarren artean, eta % 41ekoa latinoen artean; igoera esanguratsua da 2020arekiko, urte hartan talde horietan lortu zuen babesa % 8koa eta % 32koa izan baitzen, hurrenez hurren.
2016tik, boto-emaile latinoek, batez ere gizonezkoek, Trumpekiko hurbilketa erakutsi dute. CNNren inkesta baten arabera, lehen aldiz, gizonezko latino gehienek (% 54k) babestu zuten Trump, eta % 45ek, berriz, Harris. 2020an, Bidenek irabazi zuen talde horretan, % 59rekin, eta Trumpek, % 36rekin.
Ikasketa-mailaren arabera
Trumpen garaipenean funtsezko faktorea izan zen unibertsitateko titulurik gabeko boto-emaileen etengabeko babesa. APren arabera, boto-emaile horien erdiek baino gehiagok Trumpen alde egin zuten, eta unibertsitate ikasketak dituztenen erdiek Harrisen alde bozkatu zuten.
Hala ere, CNNren aurretiazko datuek aldaketa nabarmena iradokitzen dute unibertsitateko titulua duten boto-emaile zurien artean, 2016an Trumpen alde egin baitzuten tarte estu batean. Hauteskunde hauetan, Harrisek % 54ko babesa lortu zuen, Trump 10 puntuz gaindituta.
Abantaila hori azal daiteke Harrisek unibertsitateko titulua duten emakume zurien artean lortu zuen babesagatik, % 59, Trumpen % 39ren aldean. Hala ere, boto-emaile arrazializatuen artean babesa galdu zuen, bere hezkuntza-maila edozein izanda ere.
Trumpek babesa berreskuratu du landa eremuetan
Trumpen garaipena azaltzen duen azken faktore bat izan da landa-eremuetan 2020an galdutako babesaren zati bat berreskuratzeko izan duen gaitasuna, tradizionalki errepublikanoen aldekoak direnak, hiriguneekin alderatuta, demokratak babesteko joera baitute.
CNNren inkestaren arabera, landa eremuetako boto-emaileen % 63k Trumpen alde bozkatu zuten, eta % 36k Harrisen alde. Hiriguneetan, aldiz, Harrisek % 60 lortu zuen, eta Trumpek, berriz, % 37.
Aldiriak, hirien kanpoaldeko bizitegi-eremu horiek, banatuta mantendu ziren: Trumpek babesaren % 50 lortu zuen, eta Harrisek, berriz, % 48.
Zure interesekoa izan daiteke
Global Sumud ontzidiko bost euskal ekintzaile itzuli dira
Global Sumud flotillako bost euskal ekintzaile itzuli dira astelehen honetan. Goizean, Salim Malla Gutierrez Gasteizko unibertsitateko irakaslea Loiuko aireportuan lurreratu da, eta publikoki salatu du "kontzentrazio eremu flotatzaile batean bahitu" izana, bai eta jasan zituzten "tratu txar fisiko eta psikikoak" ere.
Ormuz zeharkatzen saiatzen diren ontziei eraso egingo diela ohartarazi du Iranek
Bien bitartean, Ameriketako Estatu Batuek iragarri dute gaurtik aurrera Ormuzko itsasartean harrapatuta dauden itsasontziak "askatzeko" operazioa egingo dutela.
Polymarket: apustuen eta gerraren jokoa
Polymarket kriptotxanponetan eta anonimatuan oinarritutako apustu-plataforma bat da, gertaera geopolitikoen inguruan apustu egiteko aukera ematen duena; Eric Trump, Donald Trumpen semea, da horren bazkide eta inbertitzaileetako bat. Borja Macias EHUko irakasleak ohartarazi du informazio pribilegiatua darabiltela; eta adibide moduan jarri du Maduro noiz bahituko zuten zehatz-mehatz asmatu zuen apustu bat.
Melenchon ezkertiarra 2027ko Frantziako presidentetzarako hautagai izango da
"Pribilegioek eta arrazakeriak egiten diote min gehien gure herrialdeari", salatu du politikari ezkertiarrak, eta Frantziako presidentetza lortzen badu, Espainiarekin eta "Latinoamerikako herrialde batzuekin" aliatuko dela ziurtatu du, Donald Trumpen eta Israelen AEBei aurre egiteko.
Flotillako bi aktibisten atxiloaldia bi egunez luzatu dute
Thiago Avila brasildarra eta Saif Abukeshek palestinar-espainiarra dira Global Sumud Flotillan parte hartzeagatik Israelgo indarrek atxilotuta dituztenak. Tratu txarrak jaso diuztela salatu dute euren abokatuek. Ekintzaileak "segurtasunez eta duintasunez" tratatzeko eskatu du Anitta Hipper Europar Batasuneko (EB) Kanpo Arazoetako bozeramaileak.
Estatu Batuetako bi soldadu desagertu dira Marokon, maniobra militarretan ari zirela
"African Lion 2026" izeneko ariketa militarretan parte hartzen ari ziren bi militar estatubatuar desagertu ziren larunbat gauean Cap Draa-ko entrenamendu-gune batean, Tan-Tan hiritik gertu, Maroko hegoaldean. Indar estatubatuarrak, marokoarrak eta African Lioni lotutako beste militar batzuk buru-belarri ari dira bilaketa-lanetan, lurreko zein aireko baliabideak erabiliz.
33 intoxikatu, 600 isun eta bi obus desaktibatuta, hiru egun iraun dituen 'rave' jendetsu batean, Frantzian
Le teknival izeneko ravean, 40.000 lagun elkartzera iritsi ziren larunbatean. Legez kanpoko musika topaketa hauek debekatzeko prozesu legegilea martxan da Frantzian, eta hain zuzen ere, horren kontra protesta egiteko antolatu zuten jaia, Barne ministroaren jaioterrian, eremu militar batean.
Iran aztertzen ari da bere 14 puntuko bake planari AEBk emandako erantzuna
Besteak beste, hauxe da Iranek proposatu diona: eraso militarrik egongo ez dela bermatzea, AEBren tropak Irandik ateratzea, itsas blokeoa altxatzea, izoztutako Iranen aktiboak libratzea, konpentsazioak ordaintzea, zigorrak kentzea eta gerra fronte guztietan bukatzea (Libanon ere bai).
Adur Ramirez de Alda, Global Summud Flotillako kidea: “Denboralea igarotakoan, Turkiara abiatzea da asmoa”
Israelek bidaia geldiarazi ondoren, Kreta Greziako uhartean daude une honetan lau euskal herritar. Ondorengo orduetan erabakiko dute ontzidian jarraitu ala Euskal Herrira itzuli.
830 pertsona hil ditu Israelek Gazan, 2025eko urrian su-etena indarrean jarri zenetik
Guztira, 72.608 gazatar hil eta 172.445 zauritu ditu Israelgo Armadak 2023ko urriaren 7an erasoaldia hasi zuenetik.